B I L A N Ç O

|

B I L A N Ç O :

TANIMLARI :

– Belirli bir tarihte firmanin varliklarini, borçlarini ve öz sermayesini tasnifli bir biçimde gösteren tablodur.

– Bir firmanin sahip oldugu ekonomik degerlere sahip faaliyet araçlari ile bu araçlarin hangi kaynaklardan saglandigini gösteren tablodur.

– Isletmenin varliklarini ve bu varliklar üzerindeki haklari gösteren temel durum raporudur.

BILANÇODAKI TEMEL ESITLIK :

VARLIKLAR (AKTIF) = BORÇLAR + ÖZSERMAYE (PASIF, KAYNAKLAR)’dir.

Bir isletmenin belirli bir andaki varliklari toplami, isletmenin kaynaklari toplamina esittir. Firmanin varliklarinda, borçlarinda ve öz sermayesinde isletme faaliyetleri sebebiyle sürekli degisiklikler, artislar ve azalislar olur. Ancak dogru ve usulüne uygun bir sekilde ilgili defterlere kaydedildigi sürece denklemin iki tarafinin esitligini bozabilecek herhangi bir islem yoktur.

Bilançolar iki sekilde düzenlenebilinir ;

1- Hesap seklinde bilanço ; Tabloda, varliklar sol kisma, kaynaklar sag kisma birbirine paralel olarak siralanir.

VARLIKLAR(AKTIF) KAYNAKLAR (PASIF)

(MEVCUTLAR+ALACAKLAR) BORÇLAR + ÖZSERMAYE

1- DÖNEN VARLIKLAR ….. 3- KISA VADELI YABANCI KAYNAKLAR …..

100…199 300…399

2- DURAN VARLIKLAR …….. 4- UZUN VADELI YABANCI KAYNAKLAR…..

200…299 400…499

5- OZ KAYNAKLAR ……

500…599

============ ===========

AKTIF TOPLAMI : ……………….. PASIF TOPLAMI : ………………..

2-Rapor Seklinde Bilanço : Varliklarin ve kaynaklarin alt alta siralandigi bilanço tipidir.

TEK DÜZEN MUHASEBE SISTEMI :

AMACI VE KAPSAMI : Bilanço usulünde defter tutulan gerçek ve tüzel kisilere ait tesebbüs ve isletmelerin faaliyet sonuçlarinin saglikli ve güvenilir bir biçimde muhasebelestirilmesi, mali tablolar araciligi ile ilgililere sunulan bilgilerin tutarlilik ve mukayese edilebilirlik niteliklerini koruyarak gerçek durumu yansitmasinin saglanmasi ve isletmelerde denetimin kolaylastirilmasidir. Ayrica yapilan bu düzenleme ;

– Muhasebe bilgilerinin, karar alma durumunda bulunan ilgililere dogru ve yeterli olarak ulastirilmasina,

– Farkli isletmeler ile ayni isletmenin farkli dönemlerinin karsilastirilmasina,

– Mali tablolarda yer alan hesap adlarinin tüm kesimler için ayni anlami vermesine,

– Muhasebe terim birliginin saglanmasi sureti ile anlasilabilir olmasina,

– Isletmeler ile ilgililer arasinda güven unsurunun olusturulmasina da yöneliktir.

MUHASEBENIN TEMEL KAVRAMLARI :

1- SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMI : Muhasebenin organizasyonunda, muhasebe uygulamalarinin yürütülmesinde ve mali tablolarin düzenlenmesi ve sunulmasinda belli kisi veya gruplarin degil, tüm toplumun çikarlarinin gözetilmesi ve dolayisiyla bilgi üretiminde gerçege uygun, tarafsiz ve dürüst davranilmasi gerektigini ifade eder.

2- KISILIK KAVRAMI : Isletmenin sahip veya sahiplerinden, yöneticilerinden, personelinden ve diger ilgililerden ayri bir kisilige sahip oldugunu ve o isletmenin muhasebe islemlerinin sadece bu kisilik adina yürütülmesi gerektigini ifade eder.

3- ISLETMENIN SÜREKLILIGI KAVRAMI : Isletmelerin faaliyetlerini bir süreye bagli olmaksizin sürdürecegini ifade eder. Bu nedenler isletme sahiplerinin ya da hissedarlarinin yasam süreleriyle bagli degildir. Isletmenin sürekliligi kavrami maliyet esasinin temelini olusturur.

4- DÖNEMSELLIK KAVRAMI : Isletmenin sürekliligi kavrami uyarinca sinirsiz kabul edilen ömrünün, belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarinin diger dönemlerden bagimsiz olarak saptanmasidir.

5- PARAYLA ÖLÇÜLME KAVRAMI : Parayla ölçülebilir iktisadi olay ve islemlerin muhasebeye ortak bir ölçü olarak para birimiyle yansitilmasini ifade eder.

6- MALIYET ESASI KAVRAMI : Para mevcudu, alacaklar veya maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan diger kalemler hariç, isletme tarafindan edinilen varlik ve hizmetlerin muhasebelestirilmesinde, bunlarin elde edilme maliyetlerinin esas alinmasi geregini ifade eder.

7- TARAFSIZLIK VE BELGELENDIRME KAVRAMI : Muhasebe kayitlarinin gerçek durumu yansitan ve usulüne uygun olarak düzenlenmis objektif belgelere dayandirilmasi ve muhasebe kayitlarina esas alinacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsiz ve önyargisiz davranilmasi geregini ifade eder.

8- TUTARLILIK KAVRAMI : Muhasebe uygulamalari için seçilen muhasebe politikalarinin, birbirini izleyen dönemlerde degistirilmeden uygulanmasi geregini ifade eder.

9- TAM AÇIKLAMA KAVRAMI : Mali tablolarin, bu tablolardan yararlanacak kisi ve kuruluslarin dogru karar vermelerine yardimci olacak ölçüde yeterli, açik ve anlasilir olmasini ifade eder.

10- IHTIYATLILIK KAVRAMI : Muhasebe olaylarinda temkinli davranilmasi ve isletmenin karsilasabilecegi risklerin göz önüne alinmasi geregini ifade eder.

11- ÖNEMLILIK KAVRAMI : Bir hesap kalemi veya mali bir olayin nisbi agirlik ve degerinin, mali tablolara dayanilarak yapilacak degerlemeleri veya alinacak kararlari etkileyebilecek düzeyde olmasini ifade eder.

12- ÖZÜN ÖNCELIGI KAVRAMI : Islemlerin muhasebeye yansitilmasinda ve onlara iliskin degerlemelerin yapilmasinda biçimlerinden çok özlerinin esas alinmasi geregini ifade eder.

GENEL KABUL GÖRMÜS MUHASEBE ILKELERI :

Mali tablolara paralel olarak iki gruba ayrilir :

1- Gelir tablosu Ilkeleri

2- Bilanço Ilkeler

a) Varliklara iliskin ilkeler

b) Yabanci kaynaklara iliskin ilkeler

c) Öz kaynaklara iliskin ilkeler

GELIR TABLOSU ILKELERI ; Amaci; satislarin, gelirlerin, satislarin maliyetinin, giderlerin, kar ve zararlara ait hesaplarin ve belli dönemlere ait isletme faaliyet sonuçlarinin siniflandirilmis ve gerçege uygun olarak gösterilmesini saglamaktir. Bu ilkeler ;

1- Gerçeklesmemis satislar, gelir ve karlar, gerçeklesmis gibi veya gerçeklesenler gerçek tutarindan fazla gösterilmemelidir.

2- Belli bir dönemin satislari ve gelirleri, bunlari elde etmek için yapilan satislarin maliyeti ve giderleri ile karsilastirilmalidir.

3- Maddi ve maddi olmayan duran varliklar ile özel tükenmeye tabi varliklar için uygun amortisman ve tükenme payi ayrilmalidir.

4- Maliyetleri, maddi duran varliklar, stoklar, onarim ve bakim ve diger gider gruplari arasinda uygun bir sekilde dagitilmalidir.

5- Arizi ve olaganüstü nitelige sahip kar ve zararlar meydana geldikleri dönemde tahakkuk ettirilmeli fakat normal faaliyet sonuçlarindan ayri olarak gösterilmelidir.

6- Bütün kar ve zararlardan, önceki dönemlerin mali tablolarinda düzeltme yapilmasini gerektirecek büyüklük ve nitelikler disinda kalanlar dönemin gelir tablosunda gösterilmelidir.

7- Karsiliklar, isletmenin karini keyfi bir sekilde azaltmak veya bir döneme ait kari diger döneme aktarmak amaciyla kullanilmamalidir.

8- Dönem sonuçlarinin tesbiti ile ilgili olarak uygulana gelen degerleme esaslari ve maliyet yöntemlerinde bir degisiklik yapildigi takdirde, bu degisikligin etkileri açikça belirtilmelidir.

9- Bilanço tarihinde var olan ve sonucu belirsiz bir veya birkaç olayin gelecekte ortaya çikip çikmamasina bagli durumlari ifade eden sarta bagli olaylardan kaynaklanan, makul bir sekilde gerçege yakin olarak tahmin edilebilen gider ve zararlar, tahakkuk ettirilerek gelir tablosuna yansitilir.

BILANÇO ILKELERI : Amaci; sermaye koyan veya sonradan kendilerine ait kari isletmede birakan sahip ve hissedarlar ile alacaklilarin isletmeye sagladiklari kaynaklar ve bunlarla elde edilen varliklarin muhasebe kayit, hesap ve tablolarda anlamli bir sekilde tesbit edilmesi ve gösterilmesi yoluyla, beli bir tarihte isletmenin mali durumunun açiklikla ve ilgililer için gerçege uygun olarak yansitilmasidir.

A- VARLIKLARA ILISKIN ILKELER :

1- Isletmenin bir yil veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüsebilecek varliklari, bilançoda dönen varliklar grubu içinde gösterilir.

2- Isletmenin bir yil veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüsemeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanilan uzun vadeli varliklari, duran varliklar grubu içinde gösterilir.

3- Bilançoda varliklari, bilanço tarihindeki gerçege uygun degerleri ile gösterebilmek için, varliklarda deger düsüklüklerini göstererek karsiliklarin ayrilmasi zorunludur.

4- Gelecek dönemlere ait olan önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler, kayit ve tesbit edilmeli ve bilançoda ayrica gösterilmelidir.

5- Dönen ve duran varliklar grubunda yer alan alacak senetlerini, bilanço tarihindeki gerçege uygun degerleri ile gösterebilmek için reeskont islemleri yapilmalidir.

6- Bilançoda duran varliklar grubunda yer alan maddi duran varliklar ile maddi olmayan duran varliklarin maliyetini çesitli dönem maliyetlerine yüklemek amaciyla, her dönem ayrilan amortismanlarin birikmis tutarlari ayrica bilançoda gösterilmelidir.

7- Duran varliklar grubu içinde yer alan özel tükenmeye tabi varliklarin maliyetini çesitli dönem maliyetlerine yüklemek amaciyla, her dönem ayrilan tükenme paylarinin birikmis tutarlari ayrica bilançoda gösterilmelidir.

8- Bilançonun dönen ve duran varliklar gruplarinda yer alan alacaklar, menkul kiymetler, bagli menkul kiymetler ve diger ilgili hesaplardan ve yükümlülüklerden isletmenin sermaye ve yönetim bakimindan iliskili bulundugu ortaklara, personele, istiraklere ve bagli ortakliklara ait olan tutarlarin ayri gösterilmesi temel ilkedir.

9- Tutarlari kesinlikle saptanamayan alacaklar için herhangi bir tahakkuk islemi yapilmaz. Bu tür alacaklar bilanço dipnot veya eklerinde gösterilir.

10- Verilen rehin, ipotek ve bilanço kapsaminda yer almayan diger teminatlarin özellikleri ve kapsamlari bilanço dipnot veya eklerinde açikça belirtilmelidir. Bu ilke bilanço kapsaminda yer almayan diger teminatlar için de gösterilmelidir.

B- YABANCI KAYNAKLARA ILISKIN ILKELER :

1- Isletmenin bir yil veya faaliyet dönemi içinde vadesi gelen borçlari bilançoda kisa vadeli yabanci kaynaklar grubu içinde gösterilir.

2- Isletmenin bir yil veya faaliyet dönemi içinde vadesi gelmemis borçlari bilançoda uzun vadeli yabanci kaynaklar grubu içinde gösterilir.

3- Tutarlari kesinlikle saptanamayanlari ve durumlari tartismali olanlari da içermek üzere isletmenin bilinen ve tutarlari uygun olarak tahmin edilebilen bütün yabanci kaynaklari kayit ve tesbit edilmeli ve bilançoda gösterilmelidir.

4- Gelecek dönemlere ait olarak önceden tahsil edilen hasilat ile cari dönemde tahakkuk eden ancak gelecek dönemlerde ödenecek olan giderler kayit ve tesbit edilmeli ve bilançoda ayrica gösterilmelidir.

5- Kisa ve uzun vadeli yabanci kaynaklar grubunda yer alan borç senetlerini bilanço tarihindeki gerçege uygun degerleri gösterebilmek için reeskont islemleri yapilmalidir.

6- Bilançonun kisa ve uzun vadeli yabanci kaynaklar gruplarinda yer alan borçlar, alinan avanslar ve diger ilgili hesaplardan isletmenin sermaye ve yönetim bakimindan ilgili bulundugu ortaklara, personele, istiraklere ve bagli ortakliklara ait olan tutarlarinin ayri gösterilmesi temeldir.

C- ÖZKAYNAKLARA ILISKIN ILKELER :

1- Isletme sahip veya ortaklarinin, sahip veya ortak sifatiyla isletme varliklar üzerindeki haklari öz kaynaklar grubunu olusturur.

2- Isetmenin ödenmis sermayesi bilançonun kapsami içinde tek bir kalem olarak gösterilmelidir.

3- Isletmenin hissedarlari tarafindan yatirilan sermayenin devam ettirilmesi gerekir.

4- Öz kaynaklarin bilançoda net olarak gösterilmesi için geçmis yillar zararlari ile dönem zarari, öz kaynaklar grubunda indirim kalemleri olarak yer alir.

5- Öz kaynaklar; ödenmis sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri, geçmis yil karlari, (zararlari) ve dönem net kari (zarari)’ndan olusur.

Bilanço usulünde muhasebe kayitlari Muhasebe Uygulama Genel Tebliglerinde belirtilen Tek Düzen Muhasebe Sistemi kapsaminda belirtilen hesaplar kanali ile tutulur.

Belge ve dogru bilgilere dayanilarak kayitlar, bilgisayar ortaminda önce muhasebe fislerine, normal ortamda önce yevmiye defterine daha sonra Defter-i Kebir’e yapilir.

Tek düzen hesap planinda belirtilen hesap kodlari Yevmiye ve Defter-i Kebir’de kullanilir. Evrak yogunlugu düsük isletmeler evraklarini dogrudan yevmiye defterine tarih sirasi ile uygun sekilde maddeler halinde geçirebilirler. Yevmiye defterinin bir borç bir de alacak sütunu bulunur.

HER YEVMIYE MADDESININ BORÇ VE ALACAK TUTAR TOPLAMLARI BIRBIRINE ESIT OLMAK ZORUNDADIR.

Yevmiye Defteri : Kayda geçirilmesi icap eden muamelelerin tarih sirasi ile maddeler halinde kaydedildigi defterdir.

Defter-i Kebir : Yevmiye defterine maddeler seklinde kaydedilen islemleri, buradan alarak ilgili hesaplara sistemli bir sekilde ilgili hesaplara dagitan ve siniflandirilmis olarak bu hesaplarda toplayan defterdir.

BILANÇO HESAPLARI :

HESAP : Bilanço içerigini olusturan Varliklar, sermaye ve borçlarda dönem içinde meydana gelen islem ve hareketler nedeniyle ortaya çikan artis ve azalislarin kaydedildigi çizelgedir.

Borç …………….. HESABI Alacak

Hesaplara Iliskin Terimler :

1- Hesabin Borç ve Alacak Tarafi : Hesabin sol tarafina “borç”, sag tarafina “alacak” denir.

2- Hesabi Borçlandirmak veya Alacaklandirmak : Herhangi bir hesabin sol (borç tarafi) tarafina kayit yapma islemine HESABI BORÇLANDIRMAK, sag (alacak tarafi) tarafina kayit yapma islemine

HESABI ALACAKLANDIRMAK denir.

3- Hesap Açmak : Bir islemin, yarattigi etkiye göre ilgili hesabin borç ya da alacak tarafina ilk kez bir

deger yazilmasina (hesabin ilk hareketine) “Hesap Açmak” denir.

4- Hesap kalani : Bir hesabin borç ve alacak taraflarinin toplamlari arasindaki farka hesap bakiyesi veya hesap kalani denir. Borç toplami alacak toplamindan büyük ise hesap borç bakiyesi, alacak toplami borç tarafindan büyük ise hesap alacak bakiyesi verir.

5- Hesabin Kapali Olmasi : Hesap bakiye vermiyor ise, yani borç toplami ile alacak toplami birbirine esit ise hesap kapali ya da kapanmis demektir. Degeri sifirdir.

6- Aktif Hesaplar : Varliklarin izlendigi ve borç kalani veren hesaplardir.

7- Pasif Hesaplar : Sermaye ve borçlarin izlendigi ve alacak kalani veren hesaplardir.

HESAP PLAN YAPISI :

1- Hesap Siniflari (1-Dönen Varliklar)

10- Hesap Grubu (10- Hazir Degerler)

100- Hesap (100 Kasa) (Defter-i Kebir Hesaplari düzeyi)

100.01 Alt Hesap (100.01 TL Kasasi) Tali Hesap

100.01.01 Alt Hesap (100.01.01 Merkez TL Kasasi) (Muavin, Yardimci)

HESAPLARIN ISLEYISI :

Borç VARLIK HESAPLARI Alacak Borç BORÇ HESAPLARI Alacak

+ – + –

ARTIS AZALIS AZALIS ARTIS

SERMAYE

Borç HESAPLARI Alacak

– +

AZALIS ARTIS

Borç GIDER HESAPLARI Alacak Borç GELIR HESAPLARI Alacak

+ +

ARTIS ARTIS

Previous

What’s Charısma

Granitik Kayaların Mineralojisi,petrografisi, Tektonik Ve Jeokimyasal Sınıflandırılma

Next

Yorum yapın