Özel İstihdam Büroları

|

GİRİŞ:

Bu çalışmanın temel amacı özel istihdam bürolarının halkla ilişkiler faaliyetlerini incelemektir. Ancak bunu yaparken öncelikle özel istihdam bürolarının tanımını, türlerini, faaliyetlerini bilmek ve gelişimi karmaşık bir süreç içeren bu kurumların Dünya’da ve ülkemizde istihdam hizmetleri içindeki rolünü anlamak gerekmektedir. Bu nedenle öncelikle bu konulara değinilmiş daha sonra bu kurumların halkla ilişkiler faaliyeti uygulayıp uygulamadıkları, uyguluyorlarsa bu faaliyeti kimlerin, nasıl yürüttüğü araştırılmıştır.

1. ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI:

İş kurumları, genel bir tanımlama ile, işgücü piyasasında işgücü arz edenler ile talep edenler arasında aracılık hizmeti sağlayan ve böylece işgücü emek arz ve talebinin en etkin bir biçimde dengeye gelmesine yardımcı olan kuruluşlardır (Baypınar, 2000). İstihdam hizmetlerinin temel amacı; iş ve personel arayanları bir istihdam ilişkisi kurarak bir araya getirmektir. Bu nedenle istihdam kurumlarının temel görevleri açık işleri araştırarak işgücü piyasasını daha şeffaf hale getirecek şekilde olabildiğince hızlı ve güvenilir biçimde iş arayanlarla buluşturmaktır (Fırat,2003).*

İstihdam kurumları genelde bütün Dünya’da

İş ve işçi arayanları buluşturmak suretiyle, işe yerleştirme fonksiyonu görmek,

Meslek seçiminde yol göstericilik ve danışmanlık yapmak,

İş arayanların eğitimi ve yeniden eğitimini gerçekleştirmek,

Onların iş piyasasına uygun bir biçimde yeniden nitelik kazanmasını sağlamak,

İşe yerleştirmeleri kolaylaştırmak için programlar uygulamak,

İşsizlik sisteminin uygulanmasını gerçekleştirmek,

Belirli gruplar için özel aktif istihdam programları uygulamak (özürlüler, göçmen işçiler, gençler, kadınlar, iş piyasasına ilk defa girenler)

İşgücü piyasasındaki enformasyon sisteminin iyi işlemesini sağlayacak, gerekli nitel ve nicel bilgileri toplamak, kullanıcılara sunmak ve yayınlamak

görevlerini üstlenmektedirler (Ekin, 2001).

Bu faaliyetleri özel sektörde yerine getiren kuruluşlar ise “Özel İstihdam Büroları”dır.

1. 1. Tanımı ve Ortaya Çıkışı:

Özel İstihdam büroları 1980’lerden itibaren bütün dünya’da hızla artmış ve Türkiye’de de faaliyet göstermeye başlamıştır. ILO, özel istihdam bürolarını “ Bir sözleşmeyle ve bir bedel karşılığında, özel ya da tüzel kişiler adına bir istihdam boşluğunun doldurulmasını veya mesleki ilerlemeyi ya da istihdama girişi kolaylaştırmak ya da hızlandırmak amacıyla faaliyet göstermeyi üstlenen, özel hukuk hükümlerine tabi hizmet kuruluşları” olarak tanımlamıştır.

Karmaşık bir yapı gösteren emek piyasasında aracılık hizmetleri özellikle sanayileşmenin başlamasıyla önem kazanmıştır. Yirminci yüzyılın başlarında, o döneme özgü koşulların etkisiyle iş aracılığı hizmetlerinde zorunlu olarak devlet tekeli ilkesi benimsenmiştir (Sayın, 2002). Ancak daha sonra küreselleşme sürecinin etkisiyle, artan işsizlik sorunuyla baş etmede kamunun yetersizliğiyle, nitelikli işgücüne duyulan ihtiyaçla ve teknolojideki hızlı gelişmelerin etkisiyle istihdam hizmetlerinde çeşitliliğe ihtiyaç duyulmuştur. Bu süreçte, özel istihdam büroları devletin eksik kaldığı alanlarda istihdam faaliyetlerine katkıda bulunmaya başlamıştır.

1. 2. Türleri:

Sayın (2002), özel istihdam bürolarını şu şekilde sınıflandırmıştır:

1.2. 1. Aracılar:

Ücretli istihdam büroları: Bunlar halen aracıların en belirgin örneğini oluştururlar. Bu bürolar, boş işlerle iş arayanları bir araya getiren aracılar gibi davranırlar ve bu yüzden iş sözleşmesinin tarafı konumunda değildirler. Ücretli istihdam büroları, bankacılık gibi özel bir iş piyasasında uzmanlaşabilecekleri gibi, faalyetlerini belirli bir bölgede yoğunlaştırabilirler veya belirli bir işçi kategorisini hedeflemiş olabilirler.

Denizaşırı istihdam büroları: Bu bürolar, ülke dışında çalışmak isteyenlere istihdam hizmeti sunmaktadırlar. Hindistan yarımadasında ve Güneydoğu Asya’da yaygın olan bu tür bürolar, özellikle körfez bölgesindeki Arap ülkelerinde iş arayan işçiler seçme ve işe yerleştirmede uzmanlaşmışlardır. Bunlar daha çok kafa avcılığı, eğitim ve Avrupa’nın sanayileşmiş ülkelerinde ve Amerika’da işe yerleştirmede yoğunlaşarak, dışarıda iş arayan bilim adamları ve teknik elemanları hedef almışlardır. Özel düzenlemelere uyması gereken ve prensip olarak Çalışma Bakanlıklarının sıkı denetiminde olan bu bürolar, ya hizmet sözleşmesi imzalama yetkisine sahip denizaşırı işverenlerin yasal temsilcisi gibi hareket ederler ya da daha sık görüldüğü üzere aracılık yaparlar.

Yabancı işçi getirme ve yerleştirme büroları: Yabancı işçi getirip çeşitli işlere yerleştiren bu bürolar, denizaşırı istihdam bürolarının tersi niteliğindedir. Bunlar mahalli işverenler için dışarıdan gelen işçileri seçmek ve işe almak suretiyle ulusal iş piyasasının ihtiyacını giderirler. Burada amaç, iş gücüne olan yoğun talebin karşılanabilmesi için yurt dışından işçi sağlanmasıdır.

Yönetici arama büroları: Üst düzey yönetici temin eden bu tip bürolar, “ kafa avcıları” olarak da bilinirler. Bu kuruluşlar, müşteri işverenler adına ihtiyaç duydukları, özel bir görev ya da stratejik pozisyonlar için ender bulunan yüksek vasıflı elemanları arayıp bulmada uzmanlaşmışlardır. Bu kişilerle müşteri işveren adına sözleşme imzalanmışsa, “ avlanmış” olarak nitelendirilir. Aracı büroya yapılacak ödeme ya araştırma için harcadığı zamana göre ya da işe alınacak adaya ödenecek yıllık ücret ve para ile ölçülebilecek kazançların belirli bir yüzdesi ölçüsünde yapılır.

Eğitim ve işe yerleştirme büroları: Günümüzde sayıları her geçen gün artan eğitim kurumlar mezunlarına iş arama ve işe yerleştirme hizmeti sunmaktadırlar. Eğitim kurumlarının çok sayıda mezununun işe yerleştirmesi, daha çok sayıda kişinin bu kurumlara başvurarak eğitimden geçmesini sağlamakta ve sonuçta eğitim hizmetlerinin pazarlanması açısından da reklam kaynağı olmaktadır.

Belirli nitelikte eleman sağlayan bürolar: Bu bürolar, bir anlamda işveren rolü üstlenirler. Çünkü bunlar, yasal açıdan işvereni olduğu elemanlarına işletmelerde istihdam olanağı vermektedirler. Bu tarz bürolar, işverenle sözleşme yaparak, daha önce anlaşmak suretiyle bünyesine dahil ettiği işçilerden uygun olanları geçici süreli olarak işverenin emir ve direktiflerine sunarlar.

Geçici iş büroları: Geçici iş büroları, ulusal mevzuata tabi olarak tedarik ettiği işçinin yasal işvereni olan ve bu işçileri yaptığı sözleşme ile kullanıcı üçüncü kişilerin emrinde hazır tutan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanır. Geçici işçi bir yandan kendisinin yasal işvereni olan geçici iş bürosuyla, diğer yandan geçici olarak görevlendirildiği büronun müşterisi olan şirket ile kurulmuş ikili bir ilişki içerisindedir. Geçici iş bürolarının çalışma şekilleriyle ilgili bu model, ülkelerin ulusal mevzuatlarına göre değişiklik göstermektedir.

Personel kiralama büroları: Hukuki açıdan bu bürolar, kullanıcı işletme için gerekli olan tüm personeli işe almakta ve daha sonra bu işletmeye kiralamaktadır. Duruma işçi açısından bakıldığında, büro onların yasal işvereni; kullanıcı şirket açısında bakıldığında ise büro personelin kiralayıcısı durumundadır. Diğer bir ifadeyle, çalışan açısından bu bürolar yasal işverenken, işletme açısından kiralayıcı konumundadırlar.

Meslek kooperatifleri: Bu kuruluşlara, işletmelerin asıl faaliyeti dışındaki işgücü boşluklarını uzman kadrolarla doldurduklarından tamamlayıcı hizmet sunan istihdam büroları da denilmektedir. Bunlar sistem mühendisi ve bilgisayar ağı uzmanı gibi belirli meslek grubuna ait kişilerin resmi veya şirketleşmeye gitmeden bir araya gelerek, farklı vasıf ve becerilerini, kendi hizmetlerine belirli bir süre ihtiyaç duyan müşteri şirketlere belirli bir komisyon karşılığında sunmak üzere oluşturdukları birliklerdir.

Kariyer yönetimi büroları: Kariyer yönetimi büroları, eğlence ve moda iş kollarında, profesyonel fotoğrafçılık ve sporda uzun bir süredir bilinmekte olup diğer mesleklerde de yaygınlaşmaktadır. Bu büroların rolü seçkin müşteri kariyerleri yönetmektir.

İstihdam işletmeleri veya aracı birlikler: Bu kuruluşların asıl amacı, üretim yapıp kar elde etmek değildir. Temel hedefleri, kendi elemanlarını ilerde iş piyasasına kazandırmak amacıyla eğitmek ve meslek edindirmeyi sağlamaktır. Bu işletmeler özel kuruluş olmalarına rağmen, kar amaçları bulunmadığından ekonomik olarak ayakta kalabilmeleri için kamu fonlarınca desteklenmektedirler. Bunlar, işsizliğe karşı ve sosyal açıdan tercih edilebilen alternatif çözüm olarak görülmüşlerdir.

1.2. 2. Doğrudan Hizmet Sağlayan Bürolar:

Şirket dışında işe yerleştirme büroları: Bu kuruluşlar, ihtiyaç fazlası personele istihdam hizmeti sağlamaktadırlar. Bu tarz çalışan bürolarda daha çok yeni vasıflara duyulan ihtiyaç nedeniyle emekliliği düşünülen personelin işvereniyle büro arasında bir sözleşme yapılarak söz konusu personelin başka bir iş yerinde istihdamı ya da serbest mesleğe yönlendirilmesi sağlanmakta ancak bir iş garantisi verilmemektedir. Bu şekilde işletmelerin girdiği ekonomik dar boğazlarda ya da yeniden yapılanma sürecinde işten çıkarmak zorunda kaldıkları elemanlar yeniden çalışma yaşamına döndürülmektedir.

İş arama danışmanlıkları: İş gücü piyasasına ilk defa veya yeniden girmek amacıyla danışmanlığa ihtiyaç duyanlara yardım eden bürolardır. Bunlar, müşterilerinin yeteneklerini ve vasıflarını ölçme, iş eğitimi ve olanakları konusunda yol gösterme, başka iş ve mesleklerde çalışanlarla söyleşiler düzenleme gibi hizmetler sunar.

Personel yönetimi danışmanlıkları: İsimlerine rağmen bu bürolar genelde sadece personel seçme ve işe yerleştirme konusunda uzmanlaşmışlardır. Bu bürolar ile yönetici arama büroları arasındaki tek fark bu bürolarda personel bulma ve seçme faaliyetlerinin daha ağırlıklı olmasıdır.

İstihdam ilanı veren bürolar: Bu bürolar, boş işler ve iş arayanlar için gazetelerde ilanlarla aracılık ederler. Gazetedeki reklam sayfalarını boş işler ve iş arayanların taleplerinde kullanmak amacıyla toptan satın alıp bu sayfaları iş ve eleman arayanların ihtiyacına perakende olarak pazarlarlar.

Bilgisayarlı iş veri tabanı büroları: Elektronik posta ve teletekstli haberleşmenin ortaya çıkışı ve gelişiminin sonucu olarak bazı bürolar, iş arayanların ve boş işlerin bilgilerini bilgisayar ortamında toplama hususunda uzmanlaşmışlardır. Bu bürolar ücretlerini, bu şebekedeki her giriş yapan kullanıcılardan otomatik olarak kesmek süretiyle almaktadırlar. Uzun dönemde bu büroların geleneksel yöntemlerle çalışan büroların yerini alacağı sanılmaktadır.

Ancak bu sınıflama yapılırken göz önünde bulundurulması gereken bazı zorluklar bulunmaktadır. Bu durumun asıl nedeni her ülkenin kendisine özgü koşulları altında oluşmuş uygulamalardır (Baypınar,2000).

2. İSTİHDAM HİZMETLERİNDE ÜLKE UYGULAMALARI:

İstihdam hizmetlerinde ülke uygulamalarına geçmeden önce istihdam hizmetlerinde geçerli olan sistemleri incelemekte yarar vardır.

2. 1. İstihdam Hizmetlerinde Geçerli Olan Sistemler:

2. 1. 1.Tekelci Sistem:

İşe yerleştirme hizmeti sadece devlete aittir.

ü Bazı istisnalar dışında özel büroların faaliyet göstermesi yasaktır.

Mutlak Tekel:

ü İşe yerleştirme hizmetleri merkezileştirilmiştir.

ü Boş işlerin kamu istihdam hizmetlerine bildirilme zorunluluğu vardır.

Ilımlı Tekel:

İşe yerleştirme hizmetleri kamu istihdam hizmetlerinin yanında kazanç amacı gütmeyen bürolar da faaliyet gösterebilirler.

İş arayanlar ve işverenlerin kamu istihdam hizmetlerine başvurma zorunluluğu yoktur.

2. 1. 2.Birlikte Faaliyet Sistemi:

İşe yerleştirme hizmetini kamu istihdam kurumları ile birlikçe kazanç amacı güden özel istihdam büroları da sunmaktadır.

Kamu istihdam kurumları gibi özel istihdam büroları da tüm meslek gruplarına yönelik istihdam hizmeti verebilmektedir.

Düzenlenmiş Birlikte Faaliyet:

ü Özel istihdam bürolarının faaliyetlerine yönelik kurallar esastır.

ü Lisans alma yükümlülüğü vardır.

ü İş arayanlardan ücret alma yasağı bulunur.

ü Kayıt tutma yükümlülüğü vardır.

ü İşe yerleştirmede ırk, dil, din, cinsiyet ayırımı yapılamaz.

ü Denetim ya periyodik olarak ya da şikayet üstüne yapılır.

Serbest Birlikte Faaliyet:

Özel istihdam bürolarının faaliyetlerini düzenleyen istihdam faaliyetlerine yönelik kurallar yoktur.

Özel istihdam bürolarının statüleri diğer hizmet kurumlarında olduğu gibi normal yasalarca belirlenir.

Özel istihdam büroları yalnızca mesleki yükümlülüklere bağlıdır.

Kayıt tutma yükümlülükleri yoktur.

Belirli istisnalar dışında iş arayanlardan ücret almaları yasaktır.

İşe yerleştirmede ırk, dil, din, cinsiyet ayırımı yapılamaz.

2. 1. 3. Piyasa Sistemi:

İşe yerleştirme hizmetleri sadece özel istihdam büroları tarafından verilmektedir.

Kamu istihdam kurumları mevcut değildir.

2. 2. Ülke Uygulamaları

Bu sistemlerin çeşitli ülkelerde uygulamaları aşağıda belirtilmiştir:

2. 2. 1. İsveç:

Kamu istihdam kurumunun bugünkü resmi politikası, özeli bürolar tarafından verilen ilanlarda şayet işveren hakkında bilgi verilir veya an azından işverenler kamu istihdam kurumu tarafından biliniyorsa bu ilanları kabul etme yönündedir. Bununla birlikte kamu istihdam kurumu, özel istihdam bürolarının genel bir başvuranlar listesi içinde yer almasını kabul etmemektedir. Yine kamu istihdam kurumu, eleman arayan işverenler adına tam bir sorumluluk içerisinde hareket eden sözleşme esasına göre çalışan bürolara yönelik ilanlar yayınlamaktadır. Ancak bu ilanlar, sadece belirli sayıdaki çalışma süresi için işverenle ana işveren adına hareket eden aracılar için değildir.

Bugüne kadar kamu istihdam kurumu ile özel bürolar arasındaki rekabet önemli bir tartışma yaratmamıştır. Çünkü özel bürolar, kamu istihdam kurumunun hizmet bulunmadığı veya bulunmaması gerektiği alanlardaki talebi karşılayacak biçimde yapılanmışlardır (Sayın, 2002).

2. 2. 2. İsviçre:

Bu ülkede istihdam hizmetleri hiçbir zaman devlet tekelinde olmamıştır. Bu nedenle ILO’nun 96 sayılı sözleşmesi bu ülke tarafından onaylanmamıştır. İsviçre’de özel istihdam büroları her zaman lider pozisyonunda olmuştur. Ancak 1992 yılında işsizlik oranının artmasıyla kamu istihdam hizmetlerinde reforma gidilmiştir. 1996 yılında gerçekleştirilen bu reformun temel amacı kamu ve özel istihdam hizmetleri arasında daha ileri ve dengeli bir işbirliğinin gerçekleştirilmesini sağlamaktır (Ekin, 2001). Bu reformla birlikte “Bölgesel İstihdam Ofisleri” olarak adlandırılan kurumlar oluşturulmuştur.

“Kamu istihdam hizmetleri ile özel istihdam büroları arasındaki işbirliği, bilgi değişimine ve paylaşımına dayanmaktadır. Örneğin, özel istihdam büroları işvereninden bahsetmeden boş işleri Bölgesel İstihdam Ofisine bildirir ve bu ofiste boş işler veri bankasına girilir. Bu bilgi değişimi her iki taraf için de ücretsizdir. Bunun yanında, eğitim alanındaki işbirliği de dayanışmanın diğer bir temel yanını oluşturur. Kamu veya özel sektörde çalışan kişisel danışmanlar, resmi bir sertifika alabilmek için sınava tabi tutulurlar. Sınav, özel yerleştirme büroları ve İsviçre Emek Ofisinin müşterek sorumluluğundadır. Bu müşterek eğitim, kamu istihdam kurumu ve özel istihdam büroları arasındaki işbirliğini geliştirmiştir (Sayın, 2002).”

2. 2. 3. Avusturya:

Bu ülkede kamu istihdam hizmetlerindeki reform 181 sayılı ILO sözleşmesinin kabulünden sonra gerçekleşmiştir. Bu reform kapsamında Avusturya işletmelerin ve işçilerin güvenini kazanma amacı doğrultusunda istihdam kurumlarını “ISO 9001 Sistemi”ne geçirmiştir.

Özel istihdam bürolarının bu ülkedeki rolü ise 1994 yılına kadar sınırlı olmuştur. Bu yıldan sonra iş arayanların işe yerleştirilmeleriyle ilgili sınırlılıklar ortadan kaldırılmıştır. Ayrıca sınırlı olmakla beraber geçici iş bürolarına izin verilmektedir. Ancak bir büro hem geçici hem daimi iş hizmeti sunamamaktadır.

2. 2. 4 Almanya:

Almanya’da 1994 yılına kadar ılımlı tekel modeli uygulanmıştır. Serbestleşmenin ilk adımı bu yılda üst düzey yönetici araya bürolara izin verilmesi ve kar amaçlı olmayan bürolarla ilgili niceliksel sınırlamaların kaldırılmasıyla olmuştur. Yine bu yılda, Çalışmayı Teşvik Kanunu”nda yapılan değişikliklerle iş aracılığında devlet tekeli tamamen kaldırılmıştır ve özel istihdam bürolarına her alanda olanak tanınmıştır.

Almanya’da düzenlenmiş birlikte faaliyet modeli kullanılmaktadır. Faaliyet gösterecek büroların lisans alma zorunluluğu, açmak için gereken maddi koşulları sağlama zorunluluğu vardır. Bürolar eğer şartlara uygun olmadıkları ya da hareket etmedikleri tespit edilirse kapatılabilir. Ayrıca sanatçı, futbolcu,vs haricinde iş arayan diğer kişilerden ücret almaları yasaktır.

2. 2. 5. İngiltere:

İngiltere’de özel istihdam bürolarına karşı tutum yasaklamadan çok kontrol etme yönünde olmuştur (Ekin, 2001). İngiltere’de istihdam ile ilgili bütün hizmetler, 1987 yılında yapılan yeni bir düzenleme ile Çalışma Bakanlığı bünyesinde toplanan istihdamservisi, eğitim komisyonu ve işsizlik sigortası servisi tarafından yürütülmektedir (Sayın, 2002). Bu ülkede özel istihdam büroları Çalışma Bakanlığından izin alarak faaliyet göstermekte ve denetlenmektedir. Görevleri ise ağırlıklı olarak geçici istihdam hizmeti alanındadır.

2. 2. 6. Fransa:

Fransa’da kamu istihdam hizmetler dört koldan faaliyet göstermektedir. Bunlar:

Ulusal İstihdam Kurumu (AMPE)

Yetişkinleri Eğitme Kurumu (AFPA)

Ticaret ve Sanayide Mesleklerarası İstihdam Ulusal Birliği (UNEDIC)

İstihdam ve Meslek Oluşturmada Dış Hizmet Kurumu (SETEFP)

Bir diğer kurum ise:

Yönetici İstihdam Kurumu (APEC)’tir.

Bu kurumlardan her biri, ayrı bir çalışan kesimini ele almakta ve vasıfsız işçiden en üst düzey yöneticiye kadar tüm çalışanlara işe yerleştirme hizmeti vermektedir (Ekin,2001).

Özel istihdam büroları ise sanatçılar ve yöneticiler için istihdam hizmeti vermektedirler. Geçici işler sözkonusu olduğunda da bürolar kamuyla işbirliği yapmaktadır.

2. 2. 7. Hollanda:

Bu ülkede düzenlenmiş birlikte faaliyet modeli kullanılmaktadır. Özel istihdam büroları daha çok üst düzey yönetici istihdamını gerçekleştirmektedir. Hollanda’da kamu istihdam kurumlarını üçlü bir yapıya dönüştüren, merkezden yönetimden vazgeçerek büyük ölçüde bağımsız örgütlere devreden temel bir reform yapılmıştır. Bu düzenleme ile istihdam hizmetleri devlet tekelinden çıkarılarak; işçi, işveren ve kamu temsilcilerinden oluşan üçlü bir oluşuma devredilmiştir.

2. 2. 8. İtalya:

İtalya’da istihdam hizmetlerinde çok uzun bir süre devlet tekeli devam etmiştir. Özel istihdam büroları ise ancak 1997 yılında yasallaşmıştır. Bu reformun amacı vatandaşların ihtiyaçlarında daha etkin ve yakın hizmetler verecek işe yerleştirme, yönlendirme ve eğitim hizmetlerini bütünleştirmektir (Sayın, 2002). Bu reform kapsamında “Emek Bilgi Sistemi” olarak adlandırılan bir ağ oluşturulmuştur. Geçici istihdam büroları da bu ülkede 1997 yılından sonra yasallaşmıştır. Prof. Dr. Marco Biagi bunu mümkün kılanın sosyal dialogdaki gelişme olduğunu yani işçiler ile yöneticiler arasında ve sendikalarla işverenler arasında işbirliğinin ortaya çıkmasının bunu mümkün kıldığını belirtmiştir (TEİD, 2002).

2. 2. 9. İspanya:

Manuel Pimental’in aktardığı üzere İspanya bugün Avrupa’nın en yüksek işsizlik oranına sahip ülkesidir (TEİD, 2002). Bu ülkede istihdam hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeler 1994 yılında yapılmıştır. 1996 yılında geçici istihdam büroları da kanunen tanınmışlardır. Ancak ülkede özel istihdam büroları ile ilgili ciddi bir denetim sözkonusudur.

2. 2. 10. Japonya:

Bu ülkede 1980’lerin başından beri uygulanan “kuralsızlaştırma” politikaları dahilinde hükümet özel istihdam bürolarına karşı tavrını değiştirmiş ve onların faaliyetlerine daha çok izin vermeye başlamıştır.

Özel istihdam büroları Japonya’da iki rol oynamıştır:

Özel istihdam büroları ilk önce, atipik işçilerin, özellikle geçici işçilerin iş piyasasına girmelerinde vazgeçilmez bir organdır. Özel istihdam büroları olmadan esnek istihdam mümkün değildir.

Ücretli yerleştirme büroları gibi özel istihdam büroları özellikle emek hareketliliğinin artmasını teşvik etmektedir (Ekin, 2001).

Japonya’da işçi gönderme büroları, ücretsiz istihdam büroları, yönetici araştırma büroları, şirket dışında işe yerleştirme büroları, istihdam ilan büroları gibi özel istihdam bürosu türleri bulunmaktadır. Ancak özel istihdam büroları üzerinde devletin denetimi yetersiz kalmaktadır.

3. TÜRKİYE’DE ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI:

Türkiye’de 1980’lerden itibaren istihdam hizmetlerinde değişiklik yaşanmış ve özel istihdam büroları yaygınlaşmaya başlamıştır. Ancak bu dönemde Türkiye’ mutlak tekel modeli uygulanmaktadır. Yani istihdam hizmetlerinin yalnızca kamu tararından verilmesi sözkonusudur. Bu nedenle özel istihdam bürolarının faaliyetleri yasal değildir. İşverenin yasal bir biçimde işçi temin edebilmesinin tek yolu kamuya başvurmasıdır. Candaner (2004), bunun nedeni olarak yurt dışına işçi göndermek isteyen işçi simsarlarının işçilerin üzerinden hoş olmayan paralar kazanmasını göstermiş ve devletin bu yüzden son derece kesin ve katı bir tutum izlediğini belirtmiştir. Ancak mutlak tekel sisteminin gereklerini önemli ölçüde mevzuata ve bağlı olarak yasaklamalarına taşıyan Türkiye örneği için gözden kaçmaması gereken önemli konu uygulamalar aşamasındaki “taviz verme” ve “göz yumma” politikasıdır (Baypınar, 2002).

Bu sistem ve kanunlarla ilgili değişiklikler yapılması yönünde 617 sayılı kanun hükmünde kararname hazırlanmıştır. Bununla özel istihdam bürolarının düzenlenmesi yönünde adım atılmıştır. Ancak yine de bu dönemde istihdam hizmetinde kamunun tekeli sürmektedir. Ancak kamu bu alanda yetersiz kalmaktadır. Fırat (1997) bunun nedenlerini teşkilat yapısı, personel yapısındaki niceliksel ve niteliksel eksiklikler, mali kaynak ve alt yapı sorunu ve işe yerleştirme, işgücü yerleştirme, sanayide eğitim çalışmaları, bilgi toplama- derleme gibi hizmetlerin ifasında kurumun iç dinamiklerinden ve dış etkenlerin etkisiyle yaşanın sorunlar olarak sıralamıştır.

1987 yılından itibaren yeniden yapılanma çalışmasına gidilmiş olsa da kamu istihdam hizmetlerinde yetersizliğin devam ettiği görülmüştür. Bu durum Türkiye’de özel istihdam bürolarının yaygınlaşmasının temel nedenlerinden birini oluşturmaktadır. İşverenin kamu istihdam hizmetlerine duyduğu güven ve itibarın az oluşu onları yeni arayışlara itmiştir.

3. 1. 617 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Getirdiği Değişiklikler:

Yeniden yapılanma sürecinin ilerleyen boyutunda 4 Ekim 2000 tarihinde İŞ-KUR kurulmuş ve yukarıda sözü edilen 617 sayılı kanun hükmünde kararname hazırlanmıştır. Kanun hükmünde kararnamenin 1. maddesine göre kurumun amacı istihdamın korunması, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve işsizliğin önlenmesi faaliyetlerinde bulunmak olarak belirlenmiştir. Kurum ayrıca işsizlik sigortası hizmetlerini de yürütecektir (Sayın, 2002). 617 sayılı kanun hükmünde kararnamenin getirdiği en önemli yenilik, özel istihdam bürolarını düzenlemesidir. Özel istihdam bürolarının kurulması, faaliyet alanları ve denetimleri bu KHK’nin 30 maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir (Bkz. Ek 1). Bu maddeye göre, bu büroların ancak yurt içi iş ve işçi bulma faaliyetini gerçekleştirebilecekleri , büro açmak isteyen gerçek ve tüzel kişileri idare, temsil ve ilzama yetkili olanların ne gibi niteliklerle sahip olmaları gerektiği KHK’de açıklanmıştır (m.30/II).

Kurumca verilen izinlerin iki yıl süre ile geçerli olacağı ve bu sürenin iznin sona erme tarihinden itibaren en az üç ay önce yazılı talepte bulunulması durumunda iznin verilmesinde ararnan koşulların mevcut olması ve ilave kat’i ve süresiz teminat mektubu verilmesi kaydıyla, Kurumca ikişer yıllık sürelerle yenilenebileceği (m. 30/ III), öngörülmektedir. Özel istihdam bürolarını denetleme yetkisi de kuruma verilmiştir. Buna göre kurum müfettişlerinin istedikleri her türlü bilgiyi vermek, gerekli kayıt ve belgeleri ibraz etme yükümlülüğe özel istihdam bürosuna yüklenmiştir (m. 30/son).

Ayrıca, özel istihdam bürolarının iş arayanlar ve açık işyerlerine ilişkin bilgileri hangi koşullarda toplayıp bunları kullanabilecekleri, iş arayanlardan her ne ad altında olursa olsun ücret alınamayacağı ve ücretin sadece işverenden alınabileceği, ancak çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek mesleklerde çalışanlarla üst düzey yöneticilerden ücret alıcabileceği, bu büroların iş ve işçi bulma faaliyetlerinin hangi hallerde geçersiz sayılacağı, büroların işgücü piyasası ile ilgili istatistikleri düzeli biçimde kuruma bildirme zorunlulukları kanun hükmünde kararnamede belirlenmiştir (m. 31) (Bkz. Ek 1). Son olarak da , izin talebinin reddi, izin yenilenmemesi ve bu işlemlere karşı itiraz ve dava yolları hükme bağlanmıştır (m. 32) (Bkz. Ek 1).

617 sayılı kanun hükmünde kararnamenin hayata geçmesiyle planlanan düzenlemeler aslında tipik bir düzenli birlikte faaliyet sisteminin özellikleri olup içerik ve uygulamaya dönük yaklaşımlarıyla da Almanya’da uygulanan sistemden neredeyse birebir öykünmeler dikkati çekmektedir (Baypınar, 2002).

3. 2 Yeni İş Kanununun Getirdiği Değişiklikler:

5 Temmuz 2003 tarihinde yürürlüğe giren “Türkiye İş Kurumu Kanunu” (Bkz. Ek 2), iş arayanların uygun işe yerleştirilmesi ve çeşitli işler için uygun işçi bulunmasına yönelik aracılık etmek üzere özel istihdam büroları kurulmasına olanak sağlamıştır. Bundan önce yabancı denetim firmalarının Türkiye’ye gelip insan kaynakları departmanları kurmalarıyla beyaz yakaya yönelik bir takım aracılık faaliyetleri yapılmaya başlanmıştır. Devlet bunu görmekte fakat göz yummaktaydı. Daha sonra Yargıtay kararıyla bu iş onanmıştır. 2003 Temmuz ayında yeni iş kanunuyla birlikte İŞKUR’dan özel lisans almak koşuluyla özel istihdam bürolarına izin verilmiş, devlet tekeli kaldırılmıştır (Candaner, 2004).

Özel İstihdam Bürolarının açılma ve devam etme süreci şu şekilde işlemektedir. Büroların öncelikle İŞKUR’dan lisans almaları gerekmektedir. Bu lisansın denetlemesi de İş Kurumu tarafından yapılacaktır. Bunun için gereken şartları içeren Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği (Bkz. Ek 3) 19. 02. 2004 tarihinde resmi gazetede yayımlanmıştır. Yönetmeliğin amacı, özel istihdam bürolarına izin verilmesi, büroların çalışma ve denetimiyle ilgili usul ve esasların belirlenmesidir. Bürolar , kurumca izin verilmek kaydıyla, yurt içi ve dışında iş ve işçe bulma faaliyetlerinde bulunabilmekte; ancak kamu kurum ve kuruluşlarına iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunamamaktadırlar. Kurumca ulusal düzeyde yayın yapan tirajı tüksek bir gazetede, kurum internet sayfasında ve kurum ilan panolarında yapılan duyuru (Bkz. Ek 4) üzerine büro açmak isteyen gerçek veya tüzel kiler, bulundukları ildeki il müdürlüğüne başvurmalıdırlar.

Doğru bir şekilde çalışmayan firmaların lisansları ellerinden alınmaktadır. Kurumca verilen izinler 3 yıl süreyle geçerli olacaktır. Bürolara verilen izinler iznin verildiği ya da yenilendiği tarihten itivaren 18 ay içerisinde hiçbir işe yerleştirme işlemi gerçekleştirlmemiş, izin verilmesi veya yenilenmesi için aranan şartların kaybedildiği tespit edilmiş, bu yönetmeliğin yükümlülüklerine kurum tarafından yazılı olarak ikaz edilmelerine rağmen uyulmaması halinde iptal edilmektedir.

4. ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARINDA HALKLA İLİŞKİLER FAALİYETLERİ:

Uluslararası bir özel istihdam bürosu olan Adecco’nun Ankara bürosunda “Kıdemli İnsan Kaynakları Danışmanı” olarak görev yapan Başar Baypınar’ın verdiği bilgiye göre özel istihdam bürolarında ayrıca bir halkla ilişkiler departmanı bulunmamaktadır. Ancak büroda çalışan her danışman aynı zamanda bir halkla ilişkiler elemanı gibi de görev yapmaktadır.

Bunun çeşitli nedenleri vardır. Öncelikle Türkiye’deki özel istihdam bürolarının çoğu uluslararası firmaların şubeleridir ve bu firmalar Türkiye’ye çok fazla bütçe ayırmamaktadırlar. Yani bürolar yalnızca sınırlı sayıda danışmanı bünyelerinde bulundurabilmekte ve ayrıca bir halkla ilişkiler departmanı oluşturacak bütçeye sahip olamamaktadırlar.

Ayrıca bir özel istihdam bürosunun halkla ilişkiler departmanına ne kadar ihtiyacı olduğu da tartışmalıdır. Çünkü bu büroların başarısı gerçekleştirdikleri istihdamla ölçülmektedir. İstihdamı gerçekleştiren de danışmanlardır. Yani danışmanın bilgisi, becerisi, yeteneği, donanımı ve bunların getirdiği başarısı; özel istihdam bürosunun başarısı demektir. Bir danışmanın, müşteri (işveren) ile yaptığı görüşme, gerçekleştirdiği istihdam ve bu istihdamı gerçekleştirmek için harcadığı her türlü çaba ve kurduğu her türlü bağlantı özel istihdam bürosunun halkla ilişkiler faaliyetleridir. Bu faaliyetlerin hepsi özünde kurumsal imajı güçlendirmeyi ve kazancı arttırmayı hedeflemektedir. Bu açıdan bakıldığında özel istihdam bürolarının halkla ilişkiler faaliyeti “pazarlama amaçlı halkla ilişkiler”dir.

Pazarlama amaçlı halkla ilişkiler; üretimi; müşterinin istek, beklenti ve eleştirilerini göz önüne alarak gerçekleştirmeyi, modern pazarlama anlayışının gereksinimlerine yanıt vermeyi amaçlayan pazarlama iletişiminin açılımlarından birini oluşturmaktadır. Pazarlama hedeflerine hizmet etme amaçlı bir halkla ilişkiler paketi; satışı ve müşteri memnuniyetini teşvik eden, şirketleri ve ürünleri tüketicilerin istekleri, ihtiyaçları, çıkarları ve özel ilgi alanları ile özdeşleştiren inanılır, güvenilir bilgi ve etkileşim iletişimini kullanan toplam bir planlama, yürütme ve değerlendirme programı süreci olarak tanımlanır (Becerikli, 2003).

Özel istihdam bürolarının gösterdiği faaliyetler pazarlama amaçlı halkla ilişkilerin amaçlarıyla örtüştüğü için, bu büroların halkla ilişkiler faaliyetleri bu bağlamda değerlendirilebilir. Ancak bu tam bir örtüşme ve uygulama olamaz çünkü başta da belirtildiği gibi bu faaliyetleri uygulayanlar insan kaynakları danışmanlarıdır. Halkla ilişkiler alanında eğitimli kişilerden oluşan bir halkla ilişkiler departmanı özel istihdam bürolarının bünyesinde bulunmamaktadır.

KAYNAKÇA

Baypınar, B. (2002) Özel İstihdam Büroları ve Türkiye, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Recep Varçın

Ekin, N. (2001a) Türkiye’de İş Piyasası’nın Yeniden Yapılanması: Özel İstihdam Büroları, Yayın No: 2001-30, İstanbul Ticaret Odası, İstanbul 2001.

Fırat, Z. Y. (1997) İstihdam Politikalarının Oluşturulmasında İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun Etkinliği: Küreselleşme Sürecinde İstihdam Kurumları, Uludağ Üniversitesi Çalışma Ekonomisi Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi (yayımlanmamış), Danışman: Prof. Dr. Yusuf ALPER.

Sayın, A. K. (2002) Emek Piyasasında Aracılık ve Özel İstihdam Büroları, Yayın No: 2002- 324, Türkiye İş kurumu Genel Müdürlüğü, Ankara.

TEİD (2002), İşgücü Piyasalarının Etkinliğinin Arttırılmasında Özel İstihdam Kurumlarının ve Esnek Çalışma Biçimlerinin Rolü, TÜSİAD, Ekim 2002, Yayın No: TÜSİAD-T/ 2002-10/ 328.

İnternet Kaynakları:

www.isguc.org

www.iskur.gov.tr

www.rega.basbakanlik.gov

EKLER:

Ek 1

4904 SAYILI TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNU’NUN ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI İLE İLGİLİ MADDELERİ***

Ek 2

*

4904 SAYILI TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNU

05 Temmuz 2003 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 25159

İKİNCİ KISIM

Özel İstihdam Büroları, Çeşitli Hükümler

*

BİRİNCİ BÖLÜM

Özel İstihdam Büroları

Özel istihdam bürolarının kurulması, seçme, izin verme, yenileme ve denetim

MADDE 17. – İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık etme görevi, Kurum ve bu amaçla gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan özel istihdam bürolarınca yapılır. Özel istihdam büroları, Kurumca iş piyasasının ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenecek sayıda ve aranan koşullar çerçevesinde seçilmek ve izin verilmek kaydıyla, kamu kurum ve kuruluşları dışında iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunabilirler. Yurt dışı hizmet akitlerinin Kuruma onaylatılması zorunludur.

Kurumca yapılacak duyuru üzerine, özel istihdam bürosu açmak için başvuracak gerçek kişiler ile tüzel kişileri idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerin;

a) Türk vatandaşı ve en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmaları, müflis veya konkordato ilân etmiş olmamaları,

b) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası almış veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmamaları,

Gerekmektedir.

Ayrıca, özel istihdam bürolarının, iş ve işçi bulma faaliyetlerini gerçekleştirebilecek ölçüde yönetim, nitelikli uzman personel, teknik donanım ve uygun bir işyerine sahip olmaları, iş ve işçi bulma aracılığı izni için on milyar lira tutarında kat’î ve süresiz banka teminat mektubu ile istenilen diğer bilgi ve belgeleri Kuruma vermeleri, masraf karşılığı ödemeleri gerekir.

Başvurular, yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar doğrultusunda Kurumca değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda uygun bulunanlar ilân edilir ve başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir.

Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden itibaren en az bir ay önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması, ilave kat’î ve süresiz teminat mektubu verilmesi ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla, Kurumca üçer yıllık sürelerle yenilenebilir. İş ve işçi bulma aracılığı izni için talep edilen teminat miktarı, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında her yıl artırılarak uygulanır. Faaliyette bulunan özel istihdam büroları, izin almak için vermiş oldukları teminat mektubunu her yıl yeniden tespit edilen miktara tamamlamak zorundadırlar. Kuruma verilen teminat mektupları, izin ve yenileme talebinin reddi halinde kararın tebliğ tarihinden itibaren, yenileme talebinde bulunulmaması halinde izin süresinin bitimini müteakip bir ay içinde iade edilir. İznin iptali halinde, iptal kararının kesinleşmesini müteakip teminat Kuruma gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen teminat ilgilinin hiçbir borcuna mahsup edilemez.

Kurum, iş ve işçi bulma faaliyeti için izin verilmesi ve izin yenilenmesi işlemleri ile ilgili olarak özel istihdam bürolarından masraf karşılığı alır.

Özel istihdam bürolarının bu Kanunun uygulanması ile ilgili faaliyetlerini denetleme yetkisi Kurum müfettişlerine aittir. Özel istihdam büroları, müfettişlerin istedikleri her türlü bilgiyi vermek ve bu bilgilerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadırlar.

İznin yenilenmemesi, iptali ve kararlara karşı itiraz

MADDE 18. – Bu Kanunun 17 nci maddesi uyarınca verilen iznin yenilenmesi için öngörülen şartların yerine getirilmemiş olması halinde yenileme talebi reddedilir.

Özel istihdam bürolarına verilen izinler; iznin verildiği ya da yenilendiği tarihten itibaren onsekiz ay içerisinde hiçbir işe yerleştirme işlemi gerçekleştirilmemiş, izin verilmesi veya yenilenmesi için aranan şartların taşınmadığı veya kaybedildiği tespit edilmiş, bu Kanunun 19 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki yükümlülüklere Kurum tarafından yazılı olarak ikaz edilmelerine rağmen uyulmamış veya aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtildiği şekilde bir anlaşma yapılmış olması ve 20 nci maddenin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan fiillerin üçüncü kez tekrarlanması halinde iptal edilir.

Özel istihdam büroları, yenilememe ve iptal kararlarına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma itiraz edebilirler. İtirazların otuz gün içinde sonuçlandırılması zorunludur. İtiraz yoluna başvurulmuş olması ilgililerin yargı yoluna gitme haklarını ortadan kaldırmaz.

Özel istihdam bürolarının bilgi toplamaları, kullanmaları, Kuruma bilgi verme yükümlülükleri

MADDE 19.- Özel istihdam büroları, iş arayanlara ve açık işlere ilişkin bilgileri sadece iş ve işçi bulma faaliyeti için gerekli olması halinde toplayabilir, işleme tabi tutabilir veya bunlardan yararlanabilir.

Özel istihdam büroları iş arayanlardan her ne ad altında olursa olsun menfaat temin edemez ve ücret alamazlar. İşe yerleştirme faaliyeti karşılığı ücret sadece işverenden alınır. Ancak, yönetmelikle belirlenecek meslekler ve üst düzey yöneticiler için işe yerleştirilenlerden ücret alınmasına izin verilebilir.

İş ve işçi bulma faaliyetleri ile ilgili olarak;

a) Özel istihdam bürolarının yönetmelikte öngörülenler dışında iş arayanlarla ücret konusunda anlaşma yapmaları, onlardan ücret almaları veya herhangi bir şekilde menfaat temin etmeleri halinde özel istihdam büroları ile işverenler arasında yapılmış bulunan anlaşmalar,

b) İşgücünün sigortasız çalışması veya sendikaya üye olmaması ya da asgari ücretin altında ücret ödenmesi koşullarını taşıyan anlaşmalar,

c) Bir işverenin veya bir iş arayanın, işe yerleştirme faaliyeti için diğer özel istihdam bürolarından veya Kurumdan hizmet almalarını engelleyen anlaşmalar,

Geçersizdir.

Özel istihdam büroları işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan iş arayanlar, açık işler ve işe yerleştirmelerle ilgili istatistikleri düzenli olarak Kuruma bildirmek, uygulamanın takibi için gerekli olan diğer bilgi ve belgeleri de talebi üzerine Kuruma vermek zorundadırlar.

İdari para cezaları

MADDE 20.- Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle;

a) Yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin hizmet akitlerini Kuruma onaylatmayan özel istihdam bürolarına her bir hizmet akdi için ikiyüzelli milyon lira,

b) Kurum tarafından istenilen bilgi ve belgelerle işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan istatistiksel bilgileri talebin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Kuruma vermeyen özel istihdam bürolarına beşyüz milyon lira,

c) Kurum müfettişlerince istenilen bilgi, belge, kayıt ve defterleri onbeş gün içerisinde ibraz etmeyen özel istihdam bürolarına bir milyar lira,

d) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin (d) bendine aykırı davranan gerçek ve tüzel kişiler hakkında eylem başka bir suçu oluştursa dahi bir milyar lira, ayrıca Kuruma onaylatılmayan her bir yurt dışı hizmet akdi için de ikiyüzelli milyon lira,

İdarî para cezası verilir.

İdarî para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında her yıl artırılarak uygulanır.

İdarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler idarî yargı yoluna başvurabilirler. Yargı yoluna başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz.

Ek. 3

19 Şubat 2004 Tarihli Resmi Gazete

Sayı: 25378

*

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından :

*

Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

*

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, özel istihdam bürolarına izin verilmesi, büroların çalışma ve denetimi ile ilgili usul ve esasların belirlenmesidir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, yurt içi ve yurt dışında iş ve işçi bulma faaliyetinde bulunacak olan özel istihdam bürolarının seçimi, izin verilmesi, izinlerin yenilenmesi, iptali ile çalışma ve denetimine ilişkin usul ve esaslar ile özel istihdam bürolarına ilişkin diğer esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 32 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

*

* Kurum : Türkiye İş Kurumunu,

* Genel Müdürlük : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünü,

* İl Müdürlüğü : Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüğünü,

* Şube Müdürlüğü : Türkiye İş Kurumu Şube Müdürlüğünü,

* Büro : Özel istihdam bürosunu,

* Büro şubesi : Özel istihdam bürosuna bağlı şubeyi,

* ifade eder. *

İKİNCİ BÖLÜM

Büroların Faaliyetleri, Yurt Dışı İşe Yerleştirme İşlemleri, Büro Açabilmek İçin

Aranılan Şartlar, İzin Belgesi Verilmesi ve Masraf Karşılığı Ödenmesi

*

Büroların Faaliyetleri

Madde 5 — Bürolar, iş arayanların yurt içi ve yurt dışında elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık etmek amacıyla Kurum tarafından kurulmasına izin verilen, gerçek veya tüzel kişiliği haiz kuruluşlardır.

Bürolar, Kurumca izin verilmek kaydıyla, yurt içi ve yurt dışında iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunabilir; ancak, kamu kurum ve kuruluşlarına iş ve işçi bulma faaliyetlerinde bulunamazlar.

*

Yurt Dışı İşe Yerleştirme

Madde 6 — İş arayanlara, yurt dışında yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş firmalarda iş bulan büroların;

a) Yurt dışındaki firmanın halen faaliyette olan bir firma olduğuna ilişkin belgeyi,

b) Yabancı çalışma izni veya vizesi ya da benzeri bir belge alma zorunluluğu bulunan ülkelere gidecek Türk işçisi için ilgili ülke yetkili makamlarınca düzenlenen söz konusu belgeler veya bunların verileceğine ilişkin ilgili ülke yetkili makamlarından alınmış belgeyi,

c) Firmayı temsil ve ilzama yetkili olanların imza sirküleri, vekil tayin edilmiş olması halinde vekaletname ve imza beyannamesini,

kuruma ibraz etmesi gerekir.

İş arayanlara, yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş firmaların yurt dışındaki iş ve faaliyetlerinde iş bulan büroların, yurt dışındaki bu iş ve faaliyet için ilgili firma tarafından Kurumdan alınmış olan yurt dışına işçi götürme izin belgesi ile birlikte başvurmaları gerekir.

İbraz edilen belgelerin uygun bulunması halinde, Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) asgari çalışma koşullarını içeren ve taraflarca imzalanan yurt dışı iş sözleşmesi (hizmet akdi) Kurumca onaylanır. İşveren, yurt dışı iş sözleşmesini kendisi veya vekili vasıtasıyla işçisi ile birlikte il müdürlüğü veya şube müdürlüğünde imzalayabileceği gibi, bulunduğu ülkede imzalayarak, işçi tarafından da imzalanması için Kuruma veya büroya gönderir. Söz konusu iş sözleşmesi işçi tarafından Kurumda veya büroda imzalanır. Kurumda imzalanan iş sözleşmelerinin aynı gün, büroda imzalanan sözleşmelerin ise en geç 15 gün içerisinde Kuruma onaylatılması zorunludur.

Bürolar, Kurumda imzalanmamış olan iş sözleşmelerinin bu belgelerde adı yazılı işçiler tarafından imzalanmasını ve Kurumca onaylanan iş sözleşmelerinin birer nüshasını işçiye, işverene ve Kuruma verilmesini sağlamaktan, Kurumca istenilmesi halinde bu durumlara ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma ibraz etmekten sorumludur.

*

Büro Açabilmek İçin Aranılan Koşullar

Madde 7 — Kurumca ulusal düzeyde yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede, Kurum internet sayfasında (www.iskur.gov.tr) ve Kurum ilan panolarında yapılacak duyuru üzerine, büro açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, bulundukları ildeki il veya şube müdürlüğüne başvururlar.

Başvuruda bulunan, gerçek kişiler ile tüzel kişileri idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerin,

a) Türk vatandaşı olmaları,

b) Yurt içinde veya denkliği Milli Eğitim Bakanlığı ya da Yüksek Öğrenim Kurumu Başkanlığınca kabul edilmiş olan yurt dışındaki en az dört yıllık eğitim veren fakülte veya yüksek okullardan mezun bulunmaları,

c) Müflis veya konkordato ilan etmiş olmamaları ve buna ilişkin Ticaret Sicili Memurluğundan belge almış olmaları,

d) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası almış veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma ve vergi kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmadıklarına ilişkin Cumhuriyet Savcılığından belge almış olmaları,

gerekir.

Ayrıca, büroların yönetim sorumlusu ile nitelikli uzman personelin özgeçmişleri, teknik donanım envanter listesi ile uygun bir işyerine sahip olduklarına ilişkin gerekli bilgi ve belgeleri il veya şube müdürlüğüne ibraz etmeleri, on iki milyar sekiz yüzelli milyon lira tutarında kat’i ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri, Kurumca belirlenen miktarda masraf karşılığını ödemeleri, büro açmak isteyen gerçek kişiler veya tüzel kişilerin ortakları ile tüzel kişileri idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerin nüfus cüzdanı örnekleri, tüzel kişiliğin kuruluş sözleşmesinin yayımlandığı ticaret sicil gazetesinin bir örneğini bulundukları yerdeki il veya şube müdürlüğüne vermeleri ve büro açmak istediklerine ilişkin yazılı talepte bulunmaları gerekir.

Aynı gerçek veya tüzel kişi, aynı ilde veya başka bir ilde büro şubesi açmak istediği takdirde, o ildeki il veya şube müdürlüğüne başvurur. Açılacak yeni şube için masraf karşılığının yatırılması, yönetim sorumlusu ve nitelikli uzman personelin özgeçmişlerinin, teknik donanım envanter listesinin ve uygun bir işyerine sahip bulunulduğuna ilişkin bilgi ve belgelerin Kuruma ibraz edilmesi şarttır.

*

Taleplerin Kurumca Değerlendirilmesi, İzin Belgesi Verilmesi ve Masraf Karşılığı Ödenmesi

Madde 8 — Büro açmak üzere başvuran gerçek veya tüzel kişilerin talepleri, en geç 30 gün içerisinde gerektiğinde yerinde tespit ve inceleme yapmak suretiyle Kurumca değerlendirilir. Başvuranlar arasında Kurum tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda, iş ve işçi bulma faaliyetinde bulunması uygun görülenler, Resmî Gazete’de, Kurum internet sayfasında (www.iskur.gov.tr) ve Kurum ilan panolarında ilan edilir, ayrıca talep sahiplerine yazılı olarak bilgi verilir.

Kurum tarafından izin verilen bürolar, Kuruma bilgi vermek ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen hususları yerine getirmiş olmak koşuluyla internet ortamında da faaliyet gösterebilirler.

Talepleri uygun bulunan gerçek veya tüzel kişilerden, bir milyar lira masraf karşılığı alınır. Bu miktar, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca belirlenen ve ilan edilen yeniden değerleme oranı da dikkate alınmak üzere Kurumca her yıl yeniden tespit edilir. Kurumca belirlenen miktarda masraf karşılığının tahsil edilmesini müteakip Kurum tarafından hazırlanan "Özel İstihdam Bürosu İzin Belgesi" verilir.

Masraf karşılıkları başvuruda bulunulan il veya şube müdürlüğüne yatırılır. Kurumca tahsil edilen masraf karşılıkları iade edilmez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teminatın Artırılması, İznin Yenilenmesi, İptali, İtiraz ve İzin Verilemeyecek Olanlar

*

Teminatın Artırılması

Madde 9 — İzin verilen bürolara, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen teminat miktarı, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca belirlenen ve ilan edilen yeniden değerleme oranında her yıl artırılarak uygulanır. Bürolar, izin almak için vermiş oldukları teminat mektubunu her yıl başından geçerli olmak üzere tespit edilen teminat miktarına tamamlamak zorundadır.

*

İznin Yenilenmesi

Madde 10 — Kurumca verilen izinler üç yıl süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden itibaren en az bir ay önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde aranan şartların mevcut olması, yeniden değerleme oranında artırılmış teminat miktarına ulaşacak miktarda ilave kat’i ve süresiz teminat mektubu verilmesi ve yenileme masraf karşılığının ödenmesi kaydıyla, Kurum tarafından üçer yıllık sürelerle yenilenebilir.

İznini yenilemek isteyen büro şubelerinin de bir ay önce yazılı talepte bulunması, izin verilme aşamasında aranan şartların mevcut olması ve yenileme masraf karşılığını yatırmaları gerekir.

Kurumca izni yenilenen büroların Özel İstihdam Bürosu İzin Belgesi yeniden düzenlenir.

*

İznin Yenilenmemesi, İptali, Teminatın İadesi ve Kuruma Gelir Kaydedilmesi

Madde 11 — Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca verilen iznin yenilenmesi için aranılan şartların yerine getirilmemiş olması halinde büroların izin yenileme talepleri reddedilir.

Bürolar, taşınma ya da kapanma gibi durumları on beş gün öncesinden Kuruma bildirmek zorundadır.

Kuruma verilen teminat mektupları, izin ve yenileme talebinin reddi halinde kararın tebliğ tarihinden, yenileme talebinde bulunulmaması halinde ise izin süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde iade edilir.

Bürolara verilen izinler; iznin verildiği ya da yenilendiği tarihten itibaren 18 ay içerisinde hiçbir işe yerleştirme işlemi gerçekleştirilmemiş, izin verilmesi veya yenilenmesi için aranan şartların taşınmadığı veya sonradan kaybedildiği tespit edilmiş, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesi ve 15 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yükümlülüklere Kurum tarafından yazılı olarak ikaz edilmelerine rağmen uyulmamış veya 16 ncı maddede belirtildiği şekilde bir anlaşma yapılmış olması halinde iptal edilir.

Bu Yönetmeliğin 17 ve 18 inci maddelerinde yer alan hususlara uymadıkları için haklarında kesinleşmiş idari para cezası uygulanan veya yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin hizmet akitlerini Kuruma onaylatmadıkları için haklarında bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin (a) bendinde belirtilen kesinleşmiş idari para cezası uygulanan büroların bu fiilleri ayrı ayrı veya birlikte üç kez tekrarlamaları halinde de verilen izinleri iptal edilir.

İznin iptali halinde, iptal kararının kesinleşmesini müteakip teminat Kuruma gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen teminat ilgilinin hiçbir borcuna mahsup edilemez.

İzin belgeleri iptal edilen bürolar, Resmî Gazete’de, Kurum internet sayfasında (www.iskur.gov.tr) ve Kurum ilan panolarında ilan edilerek kamuoyuna duyurulur.

*

Kararlara Karşı İtiraz

Madde 12 — Bürolar yenileme taleplerinin reddi ve iptal kararlarına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Kuruma itiraz edebilirler. İtirazların 30 gün içinde sonuçlandırılması zorunludur. İtiraz yoluna başvurulmuş olması, ilgililerin yargı yoluna gitme haklarını ortadan kaldırmaz.

İzin Verilemeyecek Olanlar

Madde 13 — Bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinin 5 inci fıkrasında belirtilen fiilleri ayrı ayrı ya da birlikte üç kez tekrarlamaları veya 14, 15 ve 16 ncı maddelerindeki hükümlere aykırı davranışları veyahut da iznin verildiği veya yenilendiği tarihten itibaren onsekiz ay içerisinde hiçbir işe yerleştirme işlemi gerçekleştirmemesi ya da iznin verilmesi veya yenilenmesi için aranan şartların taşınmadığının veya kaybedildiğinin tespit edilmesi nedenleriyle Özel İstihdam Bürosu İzin Belgesi Kurumca iptal edilen büro sahiplerine ya da ortaklarına en az 1, en çok 3 yıl süreyle büro açmak üzere izin belgesi verilmez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Büroların Bilgi Toplamaları, Ücret, Geçersiz Sayılacak Anlaşmalar,

Kuruma Bilgi Verilmesi

*

Büroların Bilgi Toplama, Kullanma ve Saklamaları

Madde 14 — Bürolar; iş isteğiyle kendisine başvuran iş arayanlar ile işgücü isteminde bulunan işverenler ve hizmet alanındaki diğer işyerleri hakkında sadece iş ve işçi bulma faaliyeti için gerekli olması halinde bilgi toplayabilir, işleme tabi tutabilir veya bunlardan yararlanabilir.

İş arayanlar ile işgücü arayanların talep ve beklentilerinin örtüşebilmesi için, başvuru esnasında; kimlik, eğitim, meslek, ücret bilgileri ile işyeri tarafından işgücünde aranan koşullar, çalışma saatleri, sosyal haklar gibi bilgiler bürolarca istenir ve kayıt altına alınır.

Bürolar, işe yerleştirilenler ve onların işyerlerine ait kayıtlarını 5 yıl süre ile saklamak zorundadır.

Toplanan bilgilerin kişiye özel veya iş ya da işletme sırlarıyla ilgili olması halinde bürolar bunları ancak, ilgilinin izin vermesi halinde toplayabilir, kayıt edebilir ve kullanabilirler.

Büroların bu bilgileri, iş ve işçi bulma amacına yönelik olarak bir üçüncü şahsa vermeleri halinde, bu şahıs söz konusu bilgileri ancak, kendisine veriliş amacına uygun şekilde işleme tabi tutabilir ve yararlanabilir.

*

Ücret

Madde 15 — Bürolar, iş arayanlardan her ne ad altında olursa olsun menfaat temin edemez ve ücret alamazlar. İşe yerleştirme faaliyeti karşılığı ücret sadece işverenden alınır. Ancak, iş arayanlardan, profesyonel sporcu, teknik direktör, antrenör, manken, fotomodel ve sanatçı meslek guruplarında yer alanlar ile genel müdür veya bu görevlere eş ya da daha üst düzey yöneticilerden ücret alınabilir.

İşverenlerden ve bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen iş arayanlardan alınacak ücret, taraflar arasında yapılacak yazılı sözleşmede belirtilir. Talep edilmesi halinde ücret sözleşmesi Kuruma ibraz edilir.

*

Geçersiz Sayılacak Anlaşmalar

Madde 16 — Bürolarca, iş ve işçi bulma faaliyetleri ile ilgili olarak;

a) Bu Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen meslekler ve üst düzey yöneticiler dışında iş arayanlarla ücret konusunda anlaşma yapmaları, onlardan ücret almaları veya herhangi bir şekilde menfaat temin etmeleri halinde, bürolar ile işverenler arasında yapılmış bulunan anlaşmalar,

b) İşgücünün sigortasız çalışması veya sendikaya üye olmaması ya da asgari ücretin altında ücret ödenmesi koşullarını taşıyan anlaşmalar,

c) Bir işverenin veya bir iş arayanın, işe yerleştirme faaliyeti için diğer bürolardan veya Kurumdan hizmet almalarını engelleyen anlaşmalar,

geçersizdir.

Bu şekilde anlaşma yaptığı tespit edilen büroların izinleri iptal edilir.

*

Kuruma Bilgi ve Belge Verme

Madde 17 — Bürolar; işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan; iş arayanlar, açık işler ve işe yerleştirmelerle ilgili istatistikleri en geç üç ayda bir olmak üzere Kurumca belirlenecek zamanlarda başvurusunu yaptığı Kurum il veya şube müdürlüğüne düzenli olarak bildirmek, uygulamanın takibi için gerekli olan diğer bilgi ve belgeleri de talep edilmesi halinde Kuruma vermek zorundadır.

Bürolardan alınan bilgilerin Kurumca kullanımında bu bilgilerin hizmete özel olduğu dikkate alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Denetim ve İdari Para Cezaları

*

Denetim

Madde 18 — Büroların faaliyetleri Kurum müfettişlerince denetlenir. Bürolar, Kurum müfettişlerinin istedikleri her türlü bilgiyi vermek ve bu bilgilerin doğruluğunu ispata yarayan defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmek zorundadır.

*

İdari Para Cezaları

Madde 19 — Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle;

a) Yurt dışı iş ve işçi bulma faaliyetlerine ilişkin iş sözleşmelerini (hizmet akitlerini) Kuruma onaylatmayan bürolara her bir iş sözleşmesi için üç yüz yirmi bir milyon lira,

b) Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen Kurum tarafından istenilen bilgi ve belgelerle işgücü piyasasının izlenmesi için gerekli olan istatistiksel bilgileri süresi içerisinde Kuruma vermeyen bürolara altı yüz kırk iki milyon lira,

c) Bu Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca Kurum Müfettişlerince istenilen bilgi, belge, kayıt ve defterleri ibraz etmeyen bürolara bir milyar iki yüz seksen beş milyon lira,

idari para cezası verilir.

Ayrıca, Kurumdan izin belgesi almadan, iş ve işçi bulma faaliyetinde bulunduğu tespit edilenlere eylem başka bir suçu oluştursa dahi bir milyar iki yüz seksen beş milyon lira, bu faaliyetin yurt dışına iş ve işçi bulma aracılığı olarak gerçekleşmesi halinde, Kurumun onayı dışında yapılan her bir yurt dışı iş sözleşmesi için de üç yüz yirmi bir milyon lira idari para cezası verilir. Başka suçu oluşturan eylemler için idari para cezası dışında yasal işlem yapılır.

İdari para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında her yıl artırılarak uygulanır.

İdari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Kuruma ödenir veya aynı süre içinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. İtirazlar en geç otuz gün içerisinde sonuçlandırılır. Yargı yoluna başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Son Hükümler

*

Yürürlük

Madde 20 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

*

Yürütme

Madde 21 — Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

*

Ek 4

T.C.ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI

TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDEN

ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI HAKKINDA DUYURU

4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu ve 19 Şubat 2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Özel İstihdam Büroları Yönetmeliği kapsamında özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunmak isteyen gerçek kişiler ile tüzel kişiler; izin almak üzere aşağıda yer alan bilgi ve belgelerle birlikte, bu duyurunun yayımlandığı tarihten itibaren Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) il müdürlüklerine başvuracaklardır.

1- Başvuru Koşulları ve Gerekli Belgeler:

Gerçek kişiler ile tüzel kişiliği idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerce Başvuru Formu ve ekinde,

1-Fotoğraflı T.C Kimlik Belgesinin örneğinin,

2-Yurt içinde veya denkliği Milli Eğitim Bakanlığı ya da Yüksek Öğrenim Kurumu Başkanlığınca kabul edilmiş olan yurt dışındaki en az dört yıllık eğitim veren fakülte veya yüksek okullardan mezun olduklarını gösterir öğrenim belgesinin örneğinin,

3-Müflis veya konkordato ilan edilmemiş olduğuna ilişkin Ticaret Sicil Memurluğundan veya Ticaret Mahkemelerinden alınmış belgenin,

4-Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis cezası almış veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, kara para aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma ve vergi kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmadıklarına ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığından alınmış belgenin,

5-Büronun yönetim sorumlusu/sorumluları ve büroda çalışacak nitelikli uzman personelin özgeçmişlerinin,

6-Teknik donanım envanter listesinin,

7-Bir işyerine sahip olduklarına ilişkin belgenin,

8-On iki milyar sekiz yüz elli milyon lira tutarında kat’i ve süresiz banka teminat mektubunun,

9-Tüzel kişiler için, Ticaret Sicil Gazetesinin,

İŞKUR il müdürlüklerine ibraz edilmesi gerekmektedir.

İŞKUR’ca izin verilen özel istihdam büroları iş ve işçi bulmaya aracılık dışında başka bir alanda faaliyet gösteremeyeceklerdir.

K A M U O Y U NA D U Y U R U L U R

Daha fazla bilgi için İŞKUR il müdürlüklerine ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İstihdam Dairesi Başkanlığına başvurulabilir.

İl Müdürlükleri adres ve telefonları ana sayfada yer almaktadır.

İstihdam Dairesi Başkanlığı, M.Rauf İnan Sok. No:5 Sıhhiye-ANKARA

Tel: 0 312 435 17 84 – 0 312 430 79 47

BAŞVURU FORMU

TÜRKİYE İŞ KURUMU

……… MÜDÜRLÜĞÜNE

İİİİİİİŞİİ Adı-Soyadı :

Unvanı :

Adresi :

E-Mail Adresi:

Tel No : Fax No :

Gerçek Kişi veya Tüzel Kişiliğin Kurucu Ortaklarının Adı-Soyadı

Tüzel Kişiliği İdare, Temsil ve İlzama Yetkili Kişi/Kişilerin Adı-Soyadı

İşyeri ve

Nitelikli Personel

Hakkında Genel Bilgi

Başvuru Formu ile ekinde sunulacak belgelerde yer alan bilgilerin eksikliği, yanlışlığı ile uygulama usul ve esaslarına aykırılıktan doğacak sonuçlardan gerçek/tüzel kişilik sorumludur.

İmza Kaşe

Tarih

EKLER:

1-Gerçek kişiler veya tüzel kişiliği idare, temsil ve ilzama yetkili kişilerin;

-T.C. Kimlik Belgesi örneği,

-Öğrenim belgesinin örneği,

-Müflis veya konkordato ilan edilmemiş olduğuna ilişkin Ticaret Sicil Memurluğundan veya Ticaret Mahkemelerinden alınmış belge ,

-Cumhuriyet Başsavcılığından alınmış belge,

2-Büronun yönetim sorumlusu/sorumluları ve büroda çalışacak nitelikli uzman personelin özgeçmişleri.

3-Teknik donanım envanter listesi,

4-İşyerine ilişkin belge,

5-On iki milyar sekiz yüz elli milyon lira tutarında kati ve süresiz teminat mektubu,

6-Ticaret Sicil Gazetesi (Tüzel kişilik için)

ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARINA İLİŞKİN HUSUSLAR

Özel istihdam bürolarınca; 19/02/2004 tarih ve 25378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özel İstihdam Büroları Yönetmeliğinin 17 nci maddesi gereğince aşağıda yer alan üç adet tabloda yer alan bilgilerin (İzin Belgesi teslimi esnasında Kurumca, bürolara örnekleri verilecektir) 3 er aylık dönemler halinde [(Ocak, Şubat, Mart), (Nisan, Mayıs, Haziran), (Temmuz, Ağustos, Eylül), (Ekim, Kasım, Aralık)], üç aylık sürenin bitiminden itibaren takip eden ayın 10’una kadar Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İstihdam Dairesi Başkanlığı, M. Rauf İnan sok. No 5 Sıhhiye-ANKARA adresine veya istihdam@iskur.gov.tr mail adresine düzenli olarak bildirilecektir.

Yine aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesi gereği uygulamanın takibi için bürolarca, başvuru koşullarının uygunluğunun takibi açısından personel, işyeri, iletişim belgeleri, v.b. değişikliklerin en geç 15 gün içinde Kuruma bildirilmesi gerekmektedir. Uygulamanın takibi için gerekli olan diğer bilgi ve belgeler de talep edilmesi halinde il müdürlüğüne verilecektir.

Yönetmeliğin “Madde 5-Bürolar, iş arayanların yurt içi ve yurt dışında elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık etmek amacıyla Kurum tarafından kurulmasına izin verilen, gerçek veya tüzel kişiliği haiz kuruluşlardır”. ve “Madde 15-Bürolar, iş arayanlardan her ne ad altında olursa olsun menfaat temin edemez ve ücret alamazlar. İşe yerleştirme faaliyeti karşılığı ücret sadece işverenden alınır” hükümleri gereğince; izin belgesi alan bürolar münhasıran iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yapacaklar, başka bir alanda faaliyet göstermeyeceklerdir. Ayrıca, bürolar tarafından, izin belgeleri ile iş arayanlardan ücret alınmayacağı ve Kurum il müdürlüğünün adres ve telefonlarının yer aldığı levhalar, herkesin görebileceği bir yere asılacaktır. Bürolarca yayımlanan, gazete, afiş ve benzeri ilanlarda Türkiye İş Kurumundan İzin Belgesi alındığı ifadesi, izin belgesinin tarih ve numarası da belirtilmek suretiyle yer alacaktır.

Ayrıca, Yönetmeliğin 10 uncu maddesi gereğince, bürolar tarafından izin yenileme taleplerinin, iznin bitim tarihinden en az bir ay önce yapılması hususuna dikkat edilecektir.

“Başvuru esnasında ibraz edilecek olan kati ve süresiz banka teminat mektubunda, muhatabın Türkiye İş Kurumu olması , konunun ise; iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyetlerinde bulunmak üzere 4904 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde özel istihdam bürosu olarak çalışılması” hususunu içermesi gerekmektedir.

ÖRNEK TABLO 1

ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI FAALİYETLERİ

(MESLEK GRUPLARI/MESLEKLERE GÖRE –1-)

Previous

Tritikale

Performans Değerlendirmesi

Next

Yorum yapın