Önsöz Türkiye’de Son Yıllarda Hızlı Bir Gelişme Gösteren Turizm Sektörünü Ele

|

ÖNSÖZ

Türkiye’de son yıllarda hızlı bir gelişme gösteren turizm sektörünü ele aldığımız çalışmamızda bu alandaki bir yatırımın yapılabilirliğini ve ülkeye olan katkısını ortaya koymaya çalıştık.

Bu çalışma; endüstri mühendislerinin imalat endüstrisinin yanı sıra hizmet sektöründe de başarılı çalışmalar yapabileceğini ve farklı yaklaşımlar getirebileceğini ortaya koymaktadır. Özellikle turizm konusunu ele almamızın nedeni, turizmin hizmet sektörlerinin en çarpıcı örneklerinden biri olmasıdır.

Bizler turizm sektörünü, Türkiye’nin son 10 yıldır içinde bulunduğu ekonomik durgunluk ve işsizlik sorunundan kurtulmak için en kolay ve en ucuz yol olduğunu düşündük. Yaptığımız çalışma ile bunu da gözler önüne serdiğimize inanıyoruz.

Son olarak projelerimizin tamamlanmasında bizlere yön gösteren, değerli zamanlarını bizler için harcayan sevgili Yrd. Doç. Dr. Pınar Kılıçlaroğlu Ba ve Öğr. Gör. Ferial Arnas Işık hocalarımızın projedeki varlıklarının bizlere güven verdiğini belirtmek isteriz. Kendilerine bir kez daha teşekkür ediyoruz.

Ali Özkan, Bülent Umut Uluer HAZİRAN 2003

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ ………………………………………….. ……………………………….. ……….. ……………………….i

İÇİNDEKİLER ………………………………………….. ……………….. …… …………………………………ii.

TABLO LİSTESİ ………………………………………….. …………………… ……….. ……………………..vii

ŞEKİL LİSTESİ ………………………………………….. ……………………. ……. ………………………….vii

KISALTMALAR LİSTESİ ……………………………………… …………………. ………………………..vii

ÖZET ………………………………………….. ………………………………………….. ………………………….viii

GİRİŞ……………………………………… ………………………………………….. ………………………………….1

BÖLÜM 1. TURİZM…………………………………….. ……………… …………………….. ………………3

1.1. Turizmi Tanımı…………………………………….. …… ………………………………………..3

1.2. Turizm Çeşitleri………………………………….. …….. ………………………………………..5

1.2.1.Deniz Turizmi ……………………………… ……….. ………………………………6

1.2.2.Kongre Turizmi ……………………………. …………. ……………………………7

1.2.3. Termal Turizm …………………………….. ………… …………………………….7

1.2.4. Yat Turizmi …………………………………. ………… …………………………….8

1.2.5. Mağara Turizmi ……………………………. ………….. ………………………….9

1.2.6. Dağ ve Kış Turizmi ……………………….. …….. ………………………………9

1.2.7. Av Turizmi ………………………………. ……………. …………………………..10

1.2.8. Golf Turizmi ………………………………. ………….. …………………………..11

1.2.9. İnanç Turizmi …………………………….. …………. …………………………..12

1.2.10.Yayla Turizmi …………………………… ……….. ……………………………..12

1.2.11. Akarsu Turizmi ………………………….. ………… …………………………..13

1.3. Türkiye Ekonomisinde Turizmin Yeri…………. ……… ……………………………….14

1.3.1. Turizm Yatırımları ………………………… …….. ……………………………..14

1.3.2. Turizm ve Dış Ödemeler Dengesi ………………. …………………………..16

1.3.3. Turizm ve Ulusal Gelir ………………………………. ………………………….17

1.3.4. Turizm ve İstihdam ……………………………………… ………………………..18

1.4. Uluslar Arası Turizm ve Geleceğe Yönelik Eğilimler…….. ………………………..20

1.4.1. Uluslar arası Turizm …………………………………….. ………………………..20

1.4.2. Uluslar arası Turizm Hareketlerinde geleceğe

Yönelik Eğilimler….. …………………………………….. ……………………….22

1.4.3. Türkiye Turizminde Geleceğe Yönelik Eğilimler. ……………………….29

1.5. Türkiye Turizminin Sorunları………………………………….. … ………………………….33

1.5.1. Pazarlama ve Tanıtım Eksikliği …………………….. ………………………..33

1.5.2. Turizm Eğitimi ………………………………………….. .. ………………………..34

1.5.3. Altyapı ………………………………………….. …………… ………………………..34

1.5.4. İşletmecilik ………………………………………….. …….. ………………………..34

1.5.5. Mali Düzenlemeler ………………………………………. ………………………..35

1.5.6. İç Turizm ………………………………………….. ……….. ………………………..36

1.5.7. Konaklama Tesislerinin Yanlış Yapılanması …… ………………………..37

1.5.8. Çevre Kirliliği ………………………………………….. . …………………………..37

1.5.9. Turizmin Çeşitlendirilmesi …………………………. …………………………..38

1.5.10. Mevsimlik Yoğunlaşma ………………………………… ………………………39

1.5.11. Ulaştırma………………………………….. ……………….. ………………………..39

1.5.12. Turizm Politikasının Oluşturulamaması ……… …………………………..40

1.5.13. Örgütlenme ………………………………………….. ….. …………………………40

1.5.14. İmaj Sorunu…………………………………….. ……….. …………………………41

BÖLÜM 2. TURİZM YATIRIM PROJELERİNİNDEĞERLENDİRİLMESİ …………………42

2.1. Turizm Yatırım Projelerinin Niteliği ………………………………………….. …………..42

2.1.1. Kavramlar ………………………………………….. …………………………………42

2.1.1.1. Yatırım Kavramı ………………………………………….. ………42

2.1.1.2. Turizm Yatırımı Kavramı ………….. …………………………44

2.1.1.3. Proje ve Yatırım Projesi Kavramı ……… …………………..45

2.1.1.4. Turizm Yatırım Projesi Kavramı ………….. ……………….47

2.1.1.5. Proje Değerlendirme Kavramları …………………………….47

2.1.2. Özellikler ………………………………………….. ………………………………….50

2.1.2.1. Sabit Sermaye Yoğunluğu ……………………………………..51

2.1.2.2. Emek Yoğunluğu ………………………………………….. ……..51

2.1.2.3. Sabit Giderlerin Yüksek Oluşu ……………………………….52

2.1.2.4. Tesis ve Alt Yapı Arasındaki İlişki …………………………53

2.1.2.5. Turizmde Talep-Yatırım İlişkisi ……………………………..54

2.1.2.6. Diğer Sektörler İle Mukayese …………………………………55

2.1.2.7. Fiziksel Planlama ………………………………………….. ……..55

2.2. Turizm Yatırım Projelerinin Yapılabilirlik İncelemeleri……………………………..56

2.2.1. Teknik İnceleme ………………………………………….. …………………………57

2.2.1.1. Kuruluş Yeri seçimi ………………………………………….. ….57

2.2.1.2. İşletme Büyüklüğü ve Kapasite Kullanımı ……………….60

2.2.1.3. Teknik sorunların İncelenmesi ………………………………..60

2.2.1.4. İşletme İçi Yerleştirme ………………………………………….. 61

2.2.1.5. Tesis Dönemi Uygulama Planı ……………………………….62

2.2.2. Örgütsel İnceleme ………………………………………….. ……………………….62

2.2.3. Mali İnceleme ………………………………………….. …………………………….65

2.2.3.1. Yatırım Tutarı ve Yıllara Dağılımı …………………………..65

2.2.3.2. Yatırım Harcamaları ve Finansman Planları ……………..65

2.2.3.3. Tahmini Gelir ve Gider Tabloları ……………………………66

2.2.3.4. Mali ve Ekonomik Analizler …………………………………..66

2.2.4. Ekonomik İnceleme ………………………………………….. …………………….68

2.2.4.1. Arz ve Talep İncelemesi …………………………………………68

2.2.4.2. Fiyatlar İncelemesi ………………………………………….. ……68

2.2.4.3. Yatırım Maliyetleri incelenmesi ………………………………69

2.2.4.4. Satış ve Rekabet incelenmesi ………………………………….69

2.2.4.5. Ekonomik Karlılık İncelemesi …………………………………69

2.3. Yatırım Projelerinin Ekonomik değerlendirilmesi ……………………………………..70

2.3.1. Turizm Yatırım Projelerinin Ekonomik Değerlendirilmesinde

Kullanılma Olasılığı Gösteren Yöntemler ………………………………….70

2.3.1.1. Net Güncel (Bugünkü) Değer Yöntemi ……………………71

2.3.1.2. İç Verim Oranı Yöntemi ………………………………………..72

2.3.1.3. Geri Ödeme Süresi Yöntemi …………………………………..73

2.3.1.4. Ortalama Karlılık Oranı Yöntemi ……………………………73

2.3.2. Yöntemlerin İrdelenmesi ………………………………………….. …………….74

2.3.3. Turizm Yatırımlarının Ekonomik sonuçları ……………………………….75

2.3.3.1. Yatırım Aşamasındaki ekonomik Sonuçları ……………..75

2.3.3.2. İşletme Aşamasındaki Ekonomik Sonuçları ……………. 76

BÖLÜM 3. BİR 5 YILDIZLI OTELİN YAPILABİLİRLİK ETÜDÜ ……………………………78

3.1. Teknik Etüd ………………………………………….. ………………………………………….. ..78

3.1.1. Kuruluş Yeri Seçimi ………………………………………….. ………………….78

3.1.2. İşletme Büyüklüğü ve Kapasite kullanımı ………………………………..82

3.2. Örgütsel İnceleme ………………………………………….. …………………………………….82

3.3. Ekonomik İnceleme ………………………………………….. ………………………………….84

3.3.1. Sektörün Tanımı ………………………………………….. ………………………..84

3.3.2. Arz……………………………………….. ………………………………………….. ….84

3.3.3. Talep……………………………………… ………………………………………….. …85

3.3.4. Fiyatlar…………………………………… ………………………………………….. …87

3.3.5. Fizibiliteye İlişkin Doluluk Oranları ve Varsayımlar …………………..87

3.3.6. Tam Dolulukta İşletme Giderleri ………………………………………….. ….88

3.3.6.1. Hizmet Giderleri ………………………………………….. ………88

3.3.6.2. Satış Giderleri ………………………………………….. ………….89

3.3.7.Yatırım Maliyetlerinin İncelenmesi …………………………………………89

3.3.7.1.Arsa Maliyeti ………………………………………….. ………………89

3.3.7.2. Diğer Yatırımlar Harcamaları ……………………………………89

3.3. Mali Etüd ………………………………………….. ………………………………………….. …….91

3.4.1. Yatırım Tutarı ve Yıllara Dağılımı ………………………………………….. .91

3.4.2. Yatırım Harcamaları ve Finansman Planları ………………………………91

3.4.3. Tahmini Gelir ve Gider Tabloları ………………………………………….. …92

3.4.4. Net Nakit Girişleri ………………………………………….. ……………………..94

3.5. Yatırım Projelerinin Ekonomik Değerlendirilmesi ……………………………………..95

3.5.1. Bir Dinamik Değerleme Yöntemi Olarak Net Güncel

Değer Yöntemi ………………………………………….. ………………………….95

3.5.1. Bir Statik Değerleme Yöntemi Olarak Geri Ödeme

Süresi Yöntemi ………………………………………….. ………………………….96

3.6. Değerlendirme Sonuçları ………………………………………….. … …………………………97

SONUÇ ………………………………………….. ………………………………………….. ………………………….98

KAYNAKLAR ………………………………………….. ………………………………………….. ………………101

ÖZGEÇMİŞLER ………………………………………….. ………………………………………….. ……………102

TABLO LİSTESİ

Tablo 1.1 Yıllar İtibariyle Turizm Yatırımlarının Sabit Sermaye

Yatırımları İçerisindeki Payı ………………………………………….. ………………………………………….. 16

Tablo 1.2 Turizm Yatırımlarının GSMH İçerisindeki Payı ………………………………………….. .18

Tablo 1.3 Türkiye’ye Gelen Toplam Yabancı Sayısı ve Yabancı

Başına Harcamanın Gelişimi…………………………………… ………………………………………….. …….19

Tablo 1.4 Uluslar Arası Turizm Hareketlerinin Sayısal Gelişimi (1990-1999)…………………25

Tablo 3.1 Turizm İşletme Belgeli Konaklama Tesislerinin Türlerine Göre Dağılımı………..85

Tablo 3.2 Antalya İlindeki Turistik İşletmelerde Doluluk Oranları……………………………….86

Tablo 3.3 Tam DoluluktaGiderler…………………………… ………………………………………….. ……90

Tablo 3.4 Tahmini Yıllık Gelirler…………………………………… …………………………………………92

Tablo 3.5 Tahmini Yıllık Giderler…………………………………… ……………………………………….93

ŞEKİL LİSTESİ

Şekil 3.1 Tahmini Doluluk Oranları ………………………………………….. ……………………………88

KISALTMALAR

B.B.N : Başabaş Noktası

N.B.D. : Net Bugünkü Değer

K.D.V. : Katma Değer Vergisi

SİMGELER

C : Yatırım Maliyeti

k : Iskonto Oranı

n : Yatırımın Ekonomik Ömrü

a : t Yılındaki Net Nakit Girişleri

ÖZET

Yapılabilirlik etüdlerinin düzenlenmesi ve değerlendirilme*sinde gerekli olan kapsamlı ve gerçek bilgilerin elde edi*lebilirliği ile bu bilgilerin doğru veya doğruya yakın şe*kilde gerçekleşmesi yapılabilirlik etüdüne dayanılarak yatırım kararı verilen girişimlerin başarısında rol oynaya*caktır .

Her yatırım kararı verilen belirsizliği altında alınır. Bu*rada ortaya çıkan önemli sorun bu tür belirsizlik ortamının önüne nasıl geçileceği ve bütün bunlara rağmen olanaklar ölçüsünde rasyonel kararların nasıl alınabileceğidir.

Bu gerçekten hareketle çalışmamızda, turizm yatırım proje*lerinde, sağlıklı değerlendirme çalışmaları yapılabilmesi için, kullanılacak yöntemlerin saptanması ve turizm olayı*nın karmaşıklığı ile çok yönlülüğü dikkate alınarak, çeşit*li önlemlerin üzerinde durulmasına da çaba gösterilmiştir.

Yatırım projelerinin girişimci açısından değerlendirme ko*nusu yapılması, uygulamada daha çok mali açıdan olmaktadır. Buna girişimcinin kar elde etme amacının önde gelmesi neden olmaktadır. Bununla beraber, projenin pazara dönük sorunla*rı da vardır. Bu sorunlar projenin girişimci açısından eko*nomik yönden değerlendirmenin konusunu oluştururlar. Bu gerçekten hareketle çalışmamızda Ekonomik/Mali değerlendir*me çalışmalarına ağırlık verilmiştir.

Bu değerlendirmede yararlandığımız verileri, ülkemizin turizm başkenti diyebileceğimiz Antalya’nın en çekici yörelerinden biri olan Manavgat Side’deki otellerden özellikle Arum otelden alınmış gerçekleşmiş verilerdir. Sadece veri bazında değil birebir görüşmelerimizle de konuyu en tecrübeli kişelrin bakış açılarıyla da değerlendirme fırsatı bulduk. Makro düzeydeki veriler ise Turizm Bakanlığından sağlanmıştır.

Bizler bu veriler ışığında turizm yatırımlarının yapılabilirliğini ve sağladığı faydayı ortaya koymaya çalıştık. Ortaya çıkan sonuçları değerlendirip yorumladık ve tüm bunlar sonucunda bireysel olarak cazip görünmese de turizm yatırımlarının ülke ekonomisi için vazgeçilmez yatırım türlerinden biri olduğunu ortaya koyduk.

Previous

Torna Tezgahları

Ali Kuşçu ( ….

Next

Yorum yapın