Kağıdın Formalanması Ve Katlanması

|

Kağıdın Formalanması Ve Katlanması

Kitap, dergi ya da broşür sayfaları katlanıp kesildiklerinde doğru bir sıra izlemelidir. Bu yüzden her sayfa, baskı yapılacak kağıt tabakası üzerine belirli bir yöntemle yerleştirilir. Kağıt tabakaları genellikle 4, 8, 16 ya da 32 sayfadan oluşan birimlere bölümlenmektedir. Bu birimlere ülkemizde “forma” adı verilir. Bu işlemi anlamanın en iyi yolu; bir dosya kağıdını alıp katlamak ve her sayfayı kalemle numaralandırmaktır. Bunu yaparken, tek sayıların sağa, çift sayıların ise sol tarafa yazılmasına dikkat edilmelidir. Formalama işlemi, iki sayfanın üzerindeki her yayında uygulanır.

4 Sayfalı Forma:

Formalamada en küçük birimdir. Bir kağıt ortasından bir kez katlandığında 4 sayfalı forma elde edilir. Tabakanın bir yüzünde 1. ve 4., diğer yüzünde ise 2. ve 3. sayfalar yer alır. Ülkemizde 4 sayfalı formaya “çeyrek forma” adı verilmektedir.

8 Sayfalı Forma:

Bir kağıt tabakası iki kez katlandığında 8 sayfalı forma elde edilir. 8 sayfalı forma, “yarım forma” olarak adlandırılır.

16 Sayfalı Forma:

Bir kağıt ortadan üç kez katlandığında ise 16 sayfalı forma elde edilir. Sayfalar önden itibaren 1’den 16’ya kadar numaralanıp kat yerlerinden açıldığında 16 sayfanın kağıt tabakası üzerindeki yerleşimi görülecektir (6 ile 9 sayılarını karıştırmamak için altlarına birer çizgi çekilmelidir). 16 sayfalı forma; “bir forma” olarak hesaplanır. Kağıt tabakasını katlamaya devam ettikçe; 32 ve 64 sayfalı formalar elde edilir.

Basılan her türlü yayın, formaların biraraya gelmesiyle oluşur. En küçük forma 4 sayfadan oluştuğuna göre; basılı malzemelerdeki sayfa sayılarını daima 4’ün katları olarak düşünmek gerekir. Sayfa sayıları genellikle forma birimiyle ifade edilir. Örneğin; 4 formalı bir kitap, 64 sayfadır. Bazı durumlarda tam formaların yanına çeyrek ya da yarım forma eklenebilir.

1-16 Bir forma 1-4 Çeyrek forma

17-32 İki forma 1-8 Yarım forma

33-48 Üç forma 1-20 (16+4) Bir çeyrek forma

49-64 Dört forma 1-24 (16+8) Birbuçuk forma

65-80 Beş forma 1-36 (16+16+4) İki çeyrek forma…

Sayfaların yerleştirildiği kağıt tabakasının iki yüzüne farklı renkler basılabilir. Örneğin, 8 sayfalı bir formanın bir yüzünde (1., 4., 5. ve 8. sayfalar) tek renk (siyah), diğer yüzünde ise (2., 3., 6. ve 7. sayfalar) dört renk kullanılabilir.

Kağıdın Katlanması

Kağıt tabakaları, baskı işleminden sonra katlanır. Katlama ya da diğer adıyla “kırım” işlemi genellikle otomatik makinelerle yapılır. Ama bazı çalışmalar tabakanın elle katlanmasını gerektirebilir.

Katlanmış tabakalar doğrudan doğruya kullanıma sunulabilir ya da formalar halinde biraraya getirilerek kesilir ve kitap ya da dergi olarak ciltlenebilirler.

Kağıt tabakası, paralel ve dik açılı olmak üzere iki biçimde katlanır. Paralel katlama genellikle antetli kağıtlarda uygulanır. El ilanı, broşür ve haritalarda ise dik açılı katlama tercih edilir.

4 Sayfalı Katlama:

Bir tabaka kağıt ortadan katlandığında 4 sayfa elde edilir. Bu katlama, kağıdın kısa ya da uzun kenarından yapılabilir. Menü, davetiye, fiyat listesi tebrik kartı gibi işlerde kullanılır.

6 Sayfalı Katlama:

Bir kağıt tabakası paralel olarak iki kez katlandığında, 6 sayfa elde edilir. Normal ve akordeon olmak üzere iki şekilde katlanabilir. Genellikle davetiye ve küçük broşürlerde tercih edilir.

8 Sayfalı Katlama:

Kağıt tabakası bir kez ortadan, bir kez de katlama yerine dik olarak katlanır. İki paralel ya da üç paralel akordeon katlama yöntemiyle de 8 sayfa elde edilebilir. Broşürlerde sıkça kullanılır.

12 Sayfalı Katlama:

Kağıt tabakası kısa kenarından bir kez katlandıktan sonra, buna dik açı oluşturacak biçimde iki kez daha katlanır. Normal ve akordeon olmak üzere iki tipte hazırlanabilir.

16 Sayfalı Katlama:

Kağıt tabakası kısa kenarından bir kez katlandıktan sonra, buna dik açı oluşturacak biçimde üç kez daha katlanır. Böylelikle sayfa sayısı 16’ya çıkar. Uzun bir kağıt şeridinin üç kez paralel olarak katlanmasıyla da elde edilebilir.

Grafik tasarımcı katlama işleminden önce basımevi yöneticisi ile görüşerek, kolay ve ekonomik bir üretim yöntemi bulmalıdır. Katlama sayısı arttıkça, maliyetin de artacağı unutulmamalıdır.

Katlanacak kağıdın türü ve özellikleri de göz önüne alınmalıdır. Kağıdın doku yönü (suyu), katlanırlığını etkiler. Daha önce de belirttiğimiz gibi; kağıt, dokusu yönünde daha kolay katlanır. Katlama işleminde gramaj da önemlidir. Yüksek gramajlı kağıtları düzgün katlayabilmek için; katlama yerlerine metal şeritlerle düz ya da silindirik kazanlı baskı preslerinde kat izi yapılmalıdır.

Previous

Kitlesel İletişim Araçlarının Gelişimi

Baskı Yöntemleri

Next

Yorum yapın