www.1bilgi.com

DEVRÄ°K YAPI

Åžartlı cümlelerin her üç type’inde de devrik yapı olabilir. Bu yapı genelde konuÅŸma diline yöneliktir. Ama yazı dilinde de sıkça rastlanır. En önemli devrik yapı ÅŸartlı cümlelerde olanıdır. KPDS’de kesinlikle gelir. Mutlaka iyi bilinmelidir.

En önemli devrik yapı type 3’te olanıdır. Type 1ve 2’de pek devrik yapı olmaz ve sınavda pek sorulmaz. Åžimdi her üç type de ayrı ayır devrik yapıları görelim:

Type 1

Sadece “should” kullanımında devrik yapı vardır.

İf you should see him, let me know. (Eğer onu görecek olursan, bana bildir.)

Bu cümleden onu görme ihtimalinin zayıf olduğunu anlarız.

Nasıl devrik yapılır?

İf atılır ve should başa getirilir.

Should you see him, let me know. (Eğer onu görecek olursan, bana bildir.)

Devrik yapı olduğunu nasıl anlarız?

Cümle soru formundadır ama soru işareti yok. Bu durumda tek alternatif cümlenin devrik olmasıdır. Çünkü sadece soru ve devrik yapıda yardımcı fiil baştadır.

Type 2

Sadece were’de yapılır.

İf I were you, I would not go there. (Yerinizde olsaydım oraya gitmezdim.)

Type 1’deki gibi “if” atılır ve “were” baÅŸa getirilerek devrik yapısı oluÅŸturulur.

Were I you, I would not go there. (Yerinizde olsaydım oraya gitmezdim.)

Soru gibi göründüğü halde cümle sonunda ? yoktur. O halde devrik yapıdır diyoruz.

Type 3

İf she had informed us, we would have taken action. (Eğer o bize bilgi vermiş olsaydı, tedbirlerimizi alırdık.)

Yine aynı mantıkla devrik yapısı oluşturulur.

Had she informed us, we would have taken action. (Eğer o bize bilgi vermiş olsaydı, tedbirlerimizi alırdık.)

Soru şeklinde olup cümle sonunda ? yoktur. Bu yüzden kesinlikle devrik yapıdır diyoruz.

Kesinlikle sınavda ÅŸartli cümlelerin bu devrik formu sorulur. En güzel sorusu cümle tamamlamadır. Bu durumda cümlenin soru formunda olduÄŸunu ve sonunda ? olmadığını görmemiz gerekmektedir. Bunu görebilirsek soruyu çözmüşüz demektir. Hemen cümlenin bir type 3’lü ÅŸartlı cümle olduÄŸunu ve zaman uyumunun buna göre yapılması gerektiÄŸini anlarız.

Had she informed us, ………………………………………….. ………………………………………

Bu şekilde cümleyi boş bırakıp sorarlar.

İf she continues to underrate his abilities, he cant achieve anything. (O yeteneklerini küçümsemeye devam ederse hiçbir şey başaramaz.)

Underrate: küçümsemek

Underestimate: küçümsemek

Overrate:

Overestimate:

Overstate: abartmak

Exaggerate:

Enhance:

Ä°f I were you, I wouldn’t miss such an opportunity. (Yerinizde olsaydım böyle bir fırsatı kaçırmazdım.)

Miss: özlemek, kaçırmak

Ä°f we hadn’t missed the train, we could have arrived earlier. (EÄŸer treni kaçırmamış olsaydık daha erken varabilirdik.)

Özellikle sınavda mıx yapılara dikkat etmek gerekir. Sorusu az, gelme olasılığı zayıftır ama bilinmesi iyi olur.

Ä°f Turkey had completed her power plants long ago, this shortage of electricity wouldn’t happen now. (EÄŸer Türkiye enerji santrallerini yıllar önce tamamlamış olsaydı, ÅŸimdi bu elektrik sıkıntısı (azlığı) olmayacaktı.)

Dikkat edilirse Ä°F Clouse’da “long ago” , Main Clouse’da “now” zaman sözcükleri vardır. Bu zaman sözcüklerine göre cümleyi type 3ve 2’ye göre kurarız. Çünkü ÅŸart geçmiÅŸte, etkisi ÅŸu andadır. EÄŸer Main Clouse’da “now” olmasaydı o zaman Main Clouse’da type 3’e göre kurardık.

Plant: bitki, fabrika, (elektrik) santral

Ãœlke, Kıta: diÅŸi olarak kabul edildiÄŸinden “her” kullanıldı.

İf I had known that you were coming, I would certainly have participated in the party. (Senin geldiğini bilmiş olsaydım, kesinlikle partiye katılırdım.)

Yukarıdaki cümle bir sınav soru tipidir. Sınavda altı çizili fiil kullanımları boÅŸ bırakılır ve sorulur. Bu cümlede bizi type üçe götüren bir zarf sözcüğü yok ama onun yerine aynı görevi gören “that you were coming” noun clouse’ vardır. Bu ÅŸekildeki kullanımda çok dikkatli olunmalıdır.

Diğer Şart Bağlaçları

Even if: …se bile (olumsuz bir yargıya götürür.)

Only if: sadece ….se

Unless = if not: …medikçe. …mezse (olumsuz anÅŸamı içindedir, ayrıca “not” istemez.

Provided = Providing: …ÅŸartıyla

On condition that: …ÅŸartıyla

But for: …olmasaydı (En önemli özelliÄŸi baÄŸlaç olmamasıdır, bir edat olmasıdır.)

Bu ÅŸart baÄŸlaçlarının hepsi de “if” ile aynı kullanıma sahiptir. Ä°f için açıklanan her üç kullanım bunlar için de geçerlidir.

Sınavda eşanlamlı cümlelerde, cümle tamamlamada, gramer sorularındavb. Dirak olarak 7-8 soru şartlı yapılardan gelmektedir. Ayrıca bu konuya hakim olmak anlamaya yönelik büyük kolaylıklar sağlamaktadır.

“but for” bir edat olduÄŸu için kendisinden sonra bir cümlecik deÄŸil de birisim gelir.

But for your valuable contributions, we couldn’t have implemented this scheme. (DeÄŸerli katkılarınız olmasaydı, bu projeyi gerçekleÅŸtiremezdik.)

But for’lu cümleciÄŸin etki zamanına göre Main Clouse type 2 veya 3’e göre kurulur. Nadir olarak type 1’de olabilir.

But for, bu kullanımı ile genellikle cümlenin başında olur. Eğer cümle ortasında ise genellikle başka anlamdadır.

Yukarıdaki but for’lu cümleyi Ä°F ile de yazabiliriz.

Type2: Ä°f it weren’t for your valuable contributions, we couldn’t implement this scheme. (EÄŸer deÄŸerli katkılarınız olmasaydı, bu projeyi gerçekleÅŸtiremezdik.)

Type3: Ä°f it hadn’t been for your valuable contributions, we couldn’t have implemented this scheme. (EÄŸer deÄŸerli katkılarınız olmasaydı, bu projeyi gerçekleÅŸtirememiÅŸ olurduk.)

Unless the goverment can curp inflation, the parties in the coalition may face great trouble in the next election. (Hükümet enflasyonu durduramadıkça (durdurmazsa) koalisyondaki partiler önümüzdeki seçimlerde büyük sıkıntı ile yüz yüze gelebilirler.)

Curp: durdurmak

Unless he cut down on smoking, he will get seriously ill soon. (O sigara içmeyi kısmadıkça, ciddi bir şekilde hastalanacak.)

Cut down on: (bir şeyi) kısmak

Unless the workers are satisfied with their salaries, no one can stop them going on strike.(Eğer işçiler maaşları konusunda tatmin edilmezlerse, kimse onları greve gitmekten alıkoyamaz.)

Go on strike: greve gitmek

Satisfy: tatmin etmek, doyurmak

Salary: maaÅŸ

***Not: Åžartlı cümlelerde “be to” kalıbı “…cek, …cak” anlamını verir ve amaç belirtir.

İf the goverment is to curp inflation, it must take stricter measures. (Eğer hükümet enflasyonu durduracaksa, daha sıkı tedbirler almalı.)

“be to” kalıbı aynı zamanda amaç da bildirdiÄŸinden bu cümleyi “EÄŸer hükümet enflasyonu durdurmayı amaç edininse, ……..” ÅŸeklinde de çevrilebilir. Soru olarak her üç type’de de gelebilir ama sıklıkla type 1 de kullanılır. EÄŸer type 2 ve 3 te gelirse cümle bunların özelliklerine göre kurulur.

Ä°f you are to learn English, you must go to England. (EÄŸer Ä°nglizce öğreneceksen Ä°ngiltere’ye gitmelisin.)

***Not: Åžartlı yapılarda Should kullanımı “…cek olursa” anlamındadır. Bu yapı bir ÅŸart yapısının geleceÄŸe uygulanmasıdır.

İf you should see him, recall him that we have moved to another building. (Eğer onu görecek olursan, başka binaya taşındığımızı ona hatırlat.)

Unreal Yapılar

Ä°nglizce’de unreal yapıların geçtiÄŸi üç yer vardır

1. Ä°F Clouse’ların type 2 ve type 3’ünde

2. Keşke yapılarında (I wish ve If only)

3. …mış gibi yapısında (As if ve As though)

Bu yapılar unrealdir. Yani cümle olumlu iken anlam olumsuz; cümle olumsuz iken anlam olumludur. Unreal yapılarda bundan dolayı zamanının bir önceye çekilerek aktarıldığını hatırlayınız.

Real Unreal

Present Past

Past Past Perfect

Future (will) Would

İf only I had some money now. (Keşke şimdi biraz param olsaydı.) (Şu an olduğu için bir öncesi Past kullanıldı.)

İf only I had had some money yesterday. (Keşke dün biraz param olmuş olsaydı.) (Geçmiş olduğu için bir öncesi Past Perfect kullanıldı.)

İf only I were a doctor now. (Keşke şimdi bir doktor olsaydım.) (Şu an olduğu için bir öncesi Past kullanıldı.)

İf only the next week would be holiday. (Keşke gelecek hafta tatil olsaydı.) (Gelecek olduğu için bir öncesi would kullanıldı.)

She acts as if she passed the exam. (O sınavı geçmiş gibi davranıyor.)

Olay şu anda olduğu için bir öncesi olan Past ile aktarıldı.

She was acting as if she had passed the exam. (O sınavı geçmiş gibi davranıyordu.)

Olay geçmişte olduğu için bir öncesi olan Past perfect ile aktarıldı.

My boss insulted me as if he had been my father. (Patronum bana babammış gibi hakaret etti.)

Olay geçmişte olduğu için bir öncesi olan Past perfect ile aktarıldı.

Ä°nsult: hakaret etmek

Türkçe’de olay ister geçmiÅŸte ister ÅŸu anda olsun aynı ÅŸekilde ifade edilir. Ä°nglizce’de bu farklıdır. Önemli olan bu konunun Ä°nglizce mantığını anlamaktır. Olayların etki alanlarını hissederek olay belirtilen özellikte aktarılır.

İt seems as if inflation has dropped. (Enflasyon düşmüş görünüyor.)

Bu cümlede neden unreal ifadeler için açıklanan kurallar uygulanmamış?

Real ve unreal yapıları birbirine karıştırmamak gerekir. Bu bağlaçların olduğu her cümle unrealdir demek yanlış olur. Bazıları real yapılarda da kullanılabilir. Yukarıdaki cümle real bir ifade olduğu için açıklanmış kurallara ters düştü. Olay geçmişte olduğu için bir öncesi olan Past perfect ile aktarıldı.

Unreal yapılarda Present ve Future tenseler yoktur. Bu kural zaman yuymuna yönelik sorular için çok önemlidir.

Ä°f only I knew English now. (KeÅŸke ÅŸimdi Ä°nglizce bilseydim.)

İf only I had known English last year. (Keşke geçen yıl İnglizce bilmiş olsaydım.)

He sat down next to me as if he had been my friend. (O arkadaşımmış gibi yanıma oturdu.)

He always comes to sit down next to us as if he were our friend. (O daima arkadaşımızmış gibi yanımıza oturmak için gelir)

***Not: Unreal yapılarda modallr da açıklanan kural çerçevesinde kullanılabilirler.

Strive: Çabalamak

Bu yazı Salı, 06 Kasım 2007, 13:25 tarihinde Yabancı Dil kategorisi altında yayınlandı. Bu yazıya yapılacak yorumlardan haberdar olmak için RSS 2.0 beslemesini kullanabilirsiniz. Yorum yapabilirsiniz, veya kendi sitenizden geri izleme yapabilirsiniz.