Olumlu-belirsiz Artikeller
OLUMLU-BELÄ°RSÄ°Z ARTÄ°KELLER
Almanca’da ein ve eine
olmak üzere iki tane olumlu-belirsiz artikel mevcuttur.
Ein (ayn) ve eine (ayne) kelimeleri Türkçe’de "bir" anlamına gelirler.
Ein, der ve das artikelinin olumlu-belirsizidir
Eine, die artikelinin olumlu-belirsizidir.
Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz:
der Fisch : balık
ein Fisch : bir balık (herhangi bir balık)
der Baum : ağaç
ein Baum : bir ağaç (herhangi bir ağaç)
das Buch : kitap
ein Buch : bir kitap (herhangi bir kitap)
das Kind : çocuk
ein Kind : bir çocuk (herhangi bir çocuk)
die See : deniz
eine See : bir deniz (herhangi bir deniz)
die Sprache : lisan
eine Sprache : bir lisan (herhangi bir lisan)
Örneklerden de anlaşılacağı gibi belirsiz cins isimlerin önünde "der" yerine "ein", "das" yerine "ein" ve "die" yerine "eine" kullanılmaktadır.
Şimdi olumsuz-belirsiz artikellere bakalım:
OLUMSUZ-BELÄ°RSÄ°Z ARTÄ°KELLER
Ein ve eine artikellerinin olumsuzları da mevcuttur.Bunlara da olumsuz-belirsiz artikeller denir.
Ein artikelinin olumsuzu "kein" dir (kayn).
Eine artikelinin olumsuzu "keine" dir (kayne).
Kein ve keine, Türkçe’ye "deÄŸil" veya "hiçbir" anlamında çevrilebildikleri gibi, cümle fiiline eklenen olumsuzluk takılarıyla da (-me,-ma) çevrilebilirler.
Artikelleri şöyle bir toparlayacak olursak:
"der" artikelinin olumlu belirsizi "ein", olumsuz belirsizi "kein" dir.
"das" artikelinin olumlu belirsizi "ein", olumsuz belirsizi "kein" dir.
"die" artikelinin olumlu belirsizi "eine", olumsuz belirsizi "keine" dir.
Aşağıdaki örnekleri ineceleyiniz.
der Fisch : balık
ein Fisch : bir balık
kein Fisch : "bir balık değil" veya "hiçbir balık"
das Kind : çocuk
ein Kind : bir çocuk
kein Kind : "bir çocuk değil" veya "hiçbir çocuk"
die Tasche : çanta
eine Tasche : bir çanta
keine Tasche : "bir çanta değil" veya "hiçbir çanta"
Bu bölümle beraber Almanca’da bulunan belirli artikeller (der,das,die),
olumlu-belirsiz artikeller (ein,eine) ve olumsuz belirsiz (kein,keine)
olmak üzere artikel grupları hakkında bilgiler verdik.
Bir sonraki bölümde artikellerin kullanım alanlarını inceleyeceğiz.
DERS 11
Almanca’da genel olarak bütün cins isimler artikellerle beraber kullanılır.Özel isimlerin ise artikeli yoktur.
Fakat bazı durumlarda cins isimlerin artikelsiz kullanıldığını ya da özel isimlerin artikellerle beraber kullanıldığını görebilirsiniz.
Bu bölümde bir kaç istisnai durum hakkında bilgiler vereceğiz.
Almanca’da genel olarak ÅŸu durumlarda cins isimlerle artikel kullanılmayabilir:
-Emir cümlelerinde, hitap cümlelerinde, gazetelerde veya herhangi bir yerde yer alan ilanlarda,
gazete manşetlerinde veya haber başlıklarında, makale türü yazılarla atasözü ve deyim niteliğindeki yazılarda
genel olarak artikel kullanılmayabilir.
Şu durumlarda ise özel isimler artikellerle beraber kullanılır:
-Bazı ülke isimlerinde (die Türkei : Türkiye, die Vereinigten Staaten : ABD, die Niederlande : Hollanda, die Schweiz : İsviçre)
isimleri daima artikellerle beraber kullanılır.
Bunun yanında özel isim olmasına rağmen, cadde isimleri, dağ, göl, deniz, ırmak ve bunun gibi yer
isimleri de artikellerle beraber kullanılabilir.
DERS 12
ALMANCA’DA Ä°SÄ°MLERÄ°N ÇOÄžUL HALÄ° (PLURAL)
İsimlerin birer adedini gösteren şekli, o ismin tekil halidir.Örneğin bilgisayar, kitap, insan gibi
kelimeler ismin tekil biçimleridir.İsimlerin birden fazla adedini göstermek için ise ismin çoğul hali
kullanılır.Örneğin, bilgisayarlar, kitaplar, insanlar gibi kelimeler çoğuldur.
Türkçe’de bir tekil ismi çoÄŸul biçime dönüştürmek için, o ismin sonuna -ler veya -lar
takılarından uygun olanı getirilir.Almanca’da ise genel olarak verilebilecek belirli bir kural yoktur.
Her isimin tekili ile çoğulu birbirinden bağımsız kelimeler olabileceği gibi, aynı kelimelerin
hem tekil hem de çoğul için kullanıldığı da olabilir.Bazen de kelimenin sonuna bazı ekler
getirilerek ismin çoğul biçimi elde edilebilir.
Almanca’da çoÄŸul yapımı için belirli kurallar verilemeyeceÄŸine göre, kelimeler ezberlenirken
mutlaka çoğullarıyla beraber ezberlenmelidir.
Almanca’da çoÄŸul yapımı için verilebilecek tek genel kural, bütün çoÄŸul kelimelerin artikellerinin
"die" olduÄŸudur.Tekil halde bulunan bir ismin cinsiyeti ya da artikeli her ne olursa olsun, o ismin
çoğuluyla "die" artikeli kullanılır.Bu belirli artikel kullanımı için geçerlidir.
Belirsiz artikellerde durum farklı olmakla beraber gayet kolaydır.
Şöyle ki; olumlu-belirsiz artikeller (ein-eine) çoğulda kullanılmazlar.Bu durumda isim yalnız
başına, artikelsiz olarak kullanılır.
Olumsuz-belirsiz artikeller ise (kein-keine) çoğulda sadece "keine" olarak kullanılırlar.
Yukarıda anlatılanları örneklerle destekleyelim;
der Vater (baba) ———————— die Väter (babalar)
die Mutter (anne) ———————– die Mütter (anneler)
das Mädchen (kız çocuk) ———— die Mädchen (kız çocuklar)
Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi "der,das,die" artikelleri, çoğulda "die" olarak kullanıldı.
ein Bus (bir otobüs) ——————— Busse (otobüsler)
ein Freund (bir arkadaÅŸ) —————- Freunde (arkadaÅŸlar)
ein Kellner (bir garson) —————– Kellner (garsonlar)
eine Lampe (bir lamba) —————- Lampen (lambalar)
eine Mutter (bir anne) —————— Mütter (anneler)
Yukarıdaki örneklerde de görüldüğü gibi "ein" ve "eine" artikelleri çoğulda kullanılmazlar.
Kelime tek başına kullanılır.
kein Buch (bir kitap deÄŸil) —————— keine Bücher (kitaplar deÄŸil)
kein Kellner (bir garson deÄŸil) ————- keine Kellner (garsonlar deÄŸil)
keine Lampe (bir lamba deÄŸil) ————- keine Lampen (lambalar deÄŸil)
keine Mutter (bir anne deÄŸil) ————— keine Mütter (anneler deÄŸil)
Yukarıdaki örneklerde de görüldüğü gibi "kein" ve "keine" çoğulda sadece "keine" olarak kullanılır.
DERS 13
ALMANCADA İSİMLERİ ÇOĞUL YAPMAK İÇİN İPUÖLARI
Bu bölümde tekil halde bulunan isimleri çoğul hale getirmek için ismin son harfine göre belirlenmiş
bazı pratik kurallar vereceğiz.Aşağıdaki kuralları iyi çalıştığınız taktirde herhangi bir kaynağa
ihtiyaç duymadan bir çok ismi kendi kendinize çoğul yapabilirsiniz.
- Son harfleri, -sel, -tel, -ler, -le, -ner, -en, -chen, -erl, -lein, olan kelimelerin tekili ile çoğulu
aynıdır.Bu kelimeleri çoğul yaparken kelimede hiçbir değişiklik yapılmaz.Aynı kelime hem tekil
hem de çoğul için kullanılır.Bu kural sadece artikeli der veya das olan tüm kelimeler için geçerlidir.
-Son harfleri -ich, -rich, -icht, -ig, -bold, -ing, -ing, -ing, -nis, -sal olan kelimelerin çoğulu,
tekil halinin sonuna -e herfi getirilerek yapılır.
-Son harfleri -er ve -el olup da artikeli "die" olan kelimeler sonlarına -en ya da -n harfleri
getirilerek çoğul yapılır.Bu kurala sadece "Tochter" ve "Mutter" kelimeleri uymaz.
-Son harfleri -schaft, -lei, -heit, -keit, -rei, -in, -ung olan kelimeler, sonlarına -en veya -n
harfleri getirilerek çoğul yapılır.
-Artikeli der veya das olup da "tum" takısı ile biten isimleri çoğul yapmak için sonuna
-er takısı getirilir ve kelimedeki sesli harfler de üzerlerine nokta alarak incelir.
Buraya kadar incelediğimiz çoğul isimlerle ilgili şu yargıya da varabiliriz:
Almanca’da isimler genel olarak,
sonuna -er harfleri getirilerek,
hem sonuna -er harfleri hem de ilk sesli harflerinin üzerine nokta getirilerek,
sonuna -e harfi getirilerek,
hem sonuna -e harfi hem de ilk sesli harflerinin üzerine nokta getirilerek,
kelimede hiçbir değişiklik yapma¤¤¤¤¤¤
hem kelimede hiçbir değişiklik yapmayarak hem de ilk sesli harflerinin üzerine nokta getirilerek,
sonuna -n harfi getirilerek,
sonuna -en harfleri getirilerek,
yabancı kökenli kelimelerin sonuna -s harfi getirilerek
çoğul yapılırlar diyebiliriz
DERS 14
Ä°SMÄ°N HALLERÄ° (DEKLÄ°NATÄ°ON DER SUBSTANTÄ°VE)
Almanca’da ismin halleri Türkçe’den biraz farklıdır ve yalın hali, -i hali, -e hali, -in hali olmak
üzere ismin dört hali mevcuttur.
Türçe’de bir ismi -i haline sokmak için kelimenin sonuna ı-i-u-ü harflerinden uygun olanı eklenir.
(eğer gerekiyorsa kaynaştırma harfi de eklenir)Örneğin, ev-evi, okul-okulu, bahçe-bahçeyi gibi.
Ya da -e hali ev-eve, okul-okula, bahçe-bahçeye gibi yapılır.
Almanca’da ise bu haller genellikle kelimenin artikelini deÄŸiÅŸtirerek oluÅŸturulur.Bazı kelimelerin de
sonlarına bazı haflerin eklendiği durumlar da mevcuttur.
Almanca’da ismin dört hali ÅŸu ÅŸekilde ifade edilir.
Yalın Hali : Nominativ
-e Hali : Dativ
-i Hali : Akkusativ
-in Hali : Genitiv
Yalın hal, ismin bir değişikliğe uğramamış, saf halidir.
Örneğin kalem, kitap, bilgisayar kelimeleri ismin yalın halindedirler.Bunun yanı sıra isimler
çoğul olarak da yalın halde bulunabilirler.Örneğin kitaplar, kalemler kelimeleri de hem çoğuldur
hem de yalın haldedir.
Bu bölüme kadar incelediğimiz tüm kelimeler de yalın haldedirler.Sözlüklerde ve diğer kaynaklarda
isimler daima yalın halde verilirler.
Almanca’da yalın hale iliÅŸkin incelenecek çok fazla bir ÅŸey yoktur.Zaten sözcüklerin saf halleri
yalın haldedirler.Aşağıdaki örnekler gibi.
Halı : der Teppich
Göz : das Auge
Masa : der Tisch
Lamba : die Lampe
Otobüsler : Busse
Anneler : die Mütter
Babalar : die Väter
Örnekleri ismin yalın halindedirler. Önümüzdeki bölümde ismin -i halini inceleyeceğiz.
DERS 15
Ä°SMÄ°N -Ä° HALÄ° (AKKUSATÄ°V)
Almanca’da isimler (biraz ileride vereceÄŸimiz istisna dışında) artikelleri deÄŸiÅŸtirilmek suretiyle
-i haline getirilirler.Artikeller ise ÅŸu ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilirler:
Artikeli "der" olan isimleri -i haline sokmak için, "der" artikelini "den" şeklinde değiştiririz.
Artikeli "das" veya "die" olan isimlerde ve artikellerinde ise hiçbir değişiklik yapılmaz.
Artikel olarak "eine" kelimesi de -i halinde değişmeden aynen kalır.
Artikel olarak "ein" kelimesi ise değişikliğe uğrayarak "einen" şeklini alır.(der için)
Artikel olarak "keine" kelimesi de değişmeden aynen kalır.
Artikel olarak "kein" kelimesi ise değişikliğe uğrayarak "keinen" şeklini alır.
Şimdi yukarıda bahsettiğimiz istisnayı inceleyelim;
İsimlerin çoğulunu anlatırken bazı isimlerin sonlarına -n veya -en takıları alarak çoğul olduklarını
belirtmiÅŸtik.Bu isimler son harfleri -schaft, -heit, -keit, -in, -lei, -rei, -ung olan isimlerdi.
Bu belirtilen isimlerden artikeli "der" olanlar, ismin -i haline çevrilirken "der" artikeli "den" olur
ve kelime çoğul haliyle kullanılır.Yani çoğulda sonlarına -n veya -en takılarını alan ve artikeli
"der" olan tüm isimler, ismin -i halinde daima çoğul yazılışlarıyla kullanılırlar.Bu istisna sadece
-i haline has bir özellik olmayıp, ismin tüm halleri için geçerlidir.
İsmin -i haliyle ilgili kurallar bu kadardır.Aşağıdaki örnekleri incleyiniz.
YALIN HALÄ°—————————- -Ä° HALÄ°
der Mann (adam) ———————– den Mann (adamı)
der Ball (top) —————————- den Ball (topu)
der Sessel (koltuk) ——————— den Sessel (koltuÄŸu)
Görüldüğü gibi der artikeli den oluyor ve kelimede bir değişiklik yok.
der Student (öğrenci) —————– den Studenten (öğrenciyi)
der Mensch (insan) ——————– den Menschen (insanı)
Yukarıdaki iki örnekte az önce belirtilen istisnai durum olduğu için kelimeler
-i halinde çoğul yazılışlarıyla kullanıldı.
das Auge (göz) ———————— das Auge (gözü)
das Haus (ev) ————————- das Haus (evi)
die Frau (kadın) ———————- die Frau (kadını)
die Wand (duvar) ——————– die Wand (duvarı)
Yukarıda da görüldüğü gibi das ve die artikellerinde ve kelimelerde hiçbir değişiklik yok.
ein Mann (bir adam) —————– einen Mann (bir adamı)
ein Fisch (bir balık) —————— einen Fisch (bir balığı)
kein Mann (bir adam deÄŸil) ——– keinen Mann (bir adamı deÄŸil)
kein Fisch (bir balık deÄŸil) ——— keinen Fisch (bir balığı deÄŸil)
Görüldüğü gibi ein-einen ve kein-keinen değişmesi mevcut.
eine Woche (bir hafta) ————– keine Woche (bir haftayı deÄŸil)
keine Frau (bir kadın deÄŸil) ——– keine Frau (bir kadını deÄŸil)
keine Woche (bir hafta deÄŸil) —— keine Woche (bir haftayı deÄŸil)
Yukarıda da görüldüğü gibi eine ve keine artikellerinde ve kelimede bir değişiklik yok
DERS 16
Ä°SMÄ°N -E HALÄ° (DATÄ°V)
İsmin -e hali de artikellerin değiştirilmesi suretiyle yapılır.
Artikeller şu şekilde değişiklik gösterirler:
der artikeli dem haline,
das artikeli dem haline,
die artikeli der haline,
ein artikeli einem haline,
eine artikeli einer haline,
kein artikeli keinem haline,
keine artikeli keiner haline getirilir.
Burada şunu belirtmek isteriz; ismin halleriyle ilgili oldukça değişik durumlar olduğunu
farketmişsinizdir.Ne kadar çok pratik ve alıştırma yaparsanız bu kurallara o kadar kolay ve
çabuk aşina olabilirsiniz.Önümüzdeki bölümlerde bu konularla ilgili bolca örnekler
ve alıştırmalar vereceğiz.Kendiniz de bu konuda alıştırmalar yapmaya çalışınız.
Bilmediğiniz durumlar için yardım isteyiniz.Unutmayın ki, ne kadar çok alıştırma yaparsanız,
öğrenme süreniz de o kadar kısalır ve konular kalıcı hale gelir.Şimdi devam edelim.
der Schüler (öğrenci) —————— dem Schüler (öğrenciye)
das Kind (çocuk) ———————- dem Kind (çocuÄŸa)
die Frau (kadın) ———————— der Frau (kadına)
ein Haus (bir ev) ———————– einem Haus (bir eve)
kein Haus (bir ev deÄŸil) ————— keinem Haus (bir eve deÄŸil)
eine Frau (bir kadın) —————— einer Frau (bir kadına)
keine Frau (bir kadın deÄŸil) ———- keiner Frau (bir kadına deÄŸil)
Yukarıda verilen kurallar burada örnek haline getirilmiştir.Lütfen dikkatle inceleyiniz.
İsimlerin çoğulunu anlatırken bazı isimlerin sonlarına -n veya -en takıları alarak çoğul olduklarını
belirtmiÅŸtik.Bu isimler genellikle son harfleri -schaft, -heit, -keit, -in, -lei, -rei, -ung olan isimlerdi.
Bu belirtilen isimlerden artikeli "der" olanlar, ismin -e haline çevrilirken "der" artikeli "dem" olur
ve kelime çoğul haliyle kullanılır.Yani çoğulda sonlarına -n veya -en takılarını alan ve artikeli
"der" olan tüm isimler, ismin -e halinde daima çoğul yazılışlarıyla kullanılırlar.Bu istisna sadece
-e haline has bir özellik olmayıp, ismin tüm halleri için geçerlidir.Bir örnek vermek gerekirse,
Student (öğrenci) kelimesinin artikeli "der"dir.Ve bu kelime sonuna -en takısı alarak çoğul olur.
Yani yukarıdaki istisna bu kelime için geçerlidir.O halde bu kelimenin tekilini,çoğulunu
ve -e halini ele alalım.
der Student (ismin tekili ve yalın hali) (öğrenci)
die Studenten (isimin çoğulu ve yalın hali) (öğrenciler)
dem Studenten (ismin tekili ve -e hali) (öğrenciye)
Yukarıdaki durumu iyi analiz ederseniz yukarıdaki istisnayı çok rahat kavrayabilirsiniz.
Çoğul isimlerin -e halini aşağıda inceleyeceğiz.
Bilindiği gibi yalın halde bulunan çoğul isimlerin tümünün artikeli "die" oluyordu.
Bir önceki bölümde ismin -i halinde çoğulları ayrıca ele almamamızın nedeni ise, çoğul
isimlerin -i halinde ayrıca bir değişiklik göstermemesi idi.Burada çoğul isimleri ayrıca ele
almamızın nedeni ise, çoğul isimlerin ismin -e halinde bir değişiklik göstermeleridir.
(görüldüğü gibi bu dilde herşeyin kendine has istisnaları var.Eğer bolca alıştırma yaparsanız,
ileride, gözünüzü korkutan bu kurallar iki ile dördü çarpmak kadar kolay ve alışılmış gelecektir.)
Çoğul isimleri -e haline sokmak için çoğul ismin önündeki "die" artikeli "den" olarak değişir ve
ismin sonuna bir "n" harfi eklenir.Eğer ismin çoğulunun son harfi "n" ise o zaman "n" harfinin
getirilmesine gerek yoktur.(Yukarıdaki kuralı tekrar okuyunuz)
Örneğin;
die Väter (çoğul ve yalın hali) (babalar)
den Vätern (çoğul ve -e hali) (babalara)
Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi "die" artikelini "den" yaptık ve çoğulda ismin sonunda
"n" harfi olmadığı için -e haline getirirken bir "n" harfi koyduk.
Örnek:
die Frauen (çoğul ve yalın hali) (kadınlar)
den Frauen (çoğul ve -e hali) (kadınlara)
Yukarıda da görüldüğü gibi "die" artikeli ismin -e halinde "den" haline dönüştü ve ismin
çoğulu zaten "n" harfiyle bittiği için isme ayrıca bir "n" harfi eklenmedi.
Peki çoğul isimlerle sadece "die" artikeli mi kullanılır? Hayır.Çoğul isimlerle belirsiz artikellerin
de kullanılabileceğini (olumsuz-belirsiz) önceki bölümlerde belirtmiştik.
O zaman çeşitli belirsiz artikellerlerin -e haline getirlişleriyle de çeşitli örnekler verelim.
Bilindiği gibi çoğul isimlerle "ein" ve "eine" kullanılmıyordu.Çünkü bu kelimeler "bir" anlamı
veriyordu.Bu anlam da ismin çoğuluyla çelişir.Siz hiç "bir kitaplar" diye bir şey duydunuz mu?
Bu anlam saçmadır yani sadece "kitaplar" olarak kullanılmalıdır.O halde "ein" ve "eine"
çoğulda kullanılmazlar.Bir örnekle açıklayalım;
ein Buch (bir kitap) kelimesi tekil haldedir yani sadece tek bir kitabı ifade eder.
Kitaplar kelimesi ise "ein Bücher" olarak kullanılamaz, "Bücher" olarak kullanılır.
O halde ismin -e halinde de "ein" ve "eine" artikellerini kullanmıyoruz.
Örnek:
ein Buch (yalın hali ve tekil) (bir kitap)
Bücher (yalın hali ve çoğul) (kitaplar)
Büchern (-e hali ve çoğul) (kitaplara)
Yukarıdaki örnekte Bücher kelimesinin önünde artikel olmadığı için sadece kelimenin sonuna
bir "n" harfi eklenmiÅŸ ve kelime -e haline getirilmiÅŸtir.
Çoğullarda ismin önünde "keine" kullanılabiliyordu.Bir örnekte bununla ilgili yapalım.
keine Bank (hiçbir banka) (yalın hal-tekil)
keine Banken (hiçbir bankalar) (yalın hal-çoğul)
keinen Banken (hiçbir bankalara) (-e hali-çoğul)
Bölümün başında "keine"nin "keinen" olarak değiştiğini belirtmiştik.
Bu bölümde de ismin -e haline ilişkin çeşitli kullanımlar sunduk.
Yabancı diller nankördür derler.Ne kadar ezberlerseniz ezberleyin tekrar ve alıştırma olmadan
asla kalıcı olmazlar.Sizlere yavsiyemiz burada okuduklarınızla yetinmeyin.
Kendi kendinize bir çok sözcüğü ismin çeşitli hallerine dönüştürmeyi deneyin.
BaÅŸarılar…
DERS 17
Ä°SMÄ°N -Ä°N HALÄ° (GENÄ°TÄ°V)
Normal olarak Türkçe’de -in hali diye bir ÅŸey yoktur.Almanca’da ismin -in hali diye adlandırılan
durum, Türkçe’de genelde isim tamlaması ÅŸeklinde ortaya çıkar.ÖrneÄŸin, "okulun kapısı",
"duvarın boyası", "Ali’nin kazağı" gibi.
DiÄŸer hallerde olduÄŸu gibi -in hali de isimlerin artikelleri deÄŸiÅŸtirilerek elde edilir.
Bu deÄŸÅŸim ÅŸu ÅŸekilde olur;
der artikeli des olur ve kelimenin sonuna -es veya -s takılarından biri getirilir.
das artikeli des olur ve kelimenin sonuna -es veya -s takılarından biri getirilir.
die artikeli der olur ve kelimede hiçbir değişiklik olmaz.(çoğul isimler için de aynısı kullanılır.)
ein artikeli eines olur ve kelimenin sonuna -es veya -s takılarından biri getirilir.
eine artikeli einer olur ve kelimede hiçbir değişiklik olmaz.
kein artikeli keines olur ve kelimenin sonuna -es veya -s takılarından biri getirilir.
keine artikeli keiner olur ve kelimede hiçbir değişiklik olmaz.
Yukarıda -in halini yaparken meydana gelen değişimler gösterilmiştir.
Dikkat ederseniz "-es veya -s takılarından biri getirilir" şeklinde bir cümle kullandık.
Peki hangisini getireceÄŸiz?Bunu ÅŸu ÅŸekilde belirliyoruz;
EÄŸer isim tek heceli ise sonuna "-es" eklenir.
EÄŸer isim birden fazla heceli ise sonuna "-s" eklenir.
Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz.
der Vater (baba) —————- des Vaters (babanın)
das Haus (ev) ——————- des Hauses (evin)
das Auto (otomobil) ———– des Autos (otomobilin)
der Mann (adam) ————— des Mannes (adamın)
Yukarıda da görüldüğü gibi der ve das artikelleri des haline dönüşüyor ve kelimeye -es, -s
takılarından biri ekleniyor.
die Frau (kadın) —————— der Frau (kadının)
die Mutter (anne) —————– der Mutter (annenin)
Yukarıda da görüldüğü gibi die artikeli der haline dönüşüyor ve kelimede bir değişiklik yok.
Bu kullanım çoğullar için de geçerlidir:
die Mütter (anneler) —————– der Mütter (annelerin)
die Autos (otomobiller) ———— der Autos (otomobillerin)
gibi…
Şimdi de belirsiz artikellerden örnekler verelim;
ein Bus (bir otobüs) —————– eines Busses (bir otobüsün)
ein mann (bir adam) —————– eines mannes (bir adamın)
eine Frau (bir kadın) —————- einer Frau (bir kadının)
keine Frau (bir kadın deÄŸil) ——– keiner Frau (bir kadının deÄŸil)
kein Bus (bir otobüs deÄŸil) ——– keines Busses (bir otobüsün deÄŸil)
Yukarıdaki örneklerde "bir otobüs değil" yerine "hiçbir otobüs", "bir otobüsün değil" yerine ise
"hiçbir otobüsün" anlamlarını çıkarmak da mümkündür.
Daha önceki bölümlerde de -i ve -e halleri için belirtilen istisnai kurallar vardı.
(Çoğulda sonlarına -n, -en takılarını alan kelimeler.)Bu istisnanın ismin tüm
halleri için geçerli olduğunu belirtmiştik.O yüzden burada tekrar ele almıyoruz.
Bir kaç örnek vermek gerekirse;
der Türke - des Türken
der Student - des Studenten
gibi örnekler vermek mümkündür.
Doğru bir biçimde kullanabilmeniz için bu örnekleri inceleyiniz hatta bunlarla yetinmeyip,
kendiniz de örnekler yapmaya çalışınz.
BaÅŸarılar dileriz…
DERS 18
Bundan önceki konularımızda şahıs zamirleri incelemiştik.
Şimdi de şahıs zamirlerinin ismin hallerine göre çekimlerini inceleyeceğiz.
Ama önce bu çekimi açıklayalım.
Normalde ben şahıs zamiri yalın haldedir.Bu şahıs zamirini i haline getirmek için
Türkçe’de sonuna -i eki getirilir ve bu ÅŸekilde beni kelimesi elde edilmiÅŸ olur.
Bu beni kelimesi de ben şahıs zamirinin -i halidir.Ben şahıs zamirinin -e hali bana
kelimesidir.Örneğin sen şahıs zamirinin -i hali seni, -e hali ise sana kelimeleridir.Bu bilgileri zaten biliyor olmalısınız fakat yine de bilmeyen yada unutan arkadaşlar için kısa bir açıklama yapmış olduk.
Şimdi şahıs zamirlerinin hallere göre çekim tablosunu verelim:
ich : ben mich : beni mir : bana
du : sen dich : seni dir : sana
er : o (erkek) ihn : onu ihm : ona
sie : o (diÅŸi) sie : onu ihr : ona
es : o (nötr) es : onu ihm : ona
wir : biz uns : bizi uns : bize
ihr : siz euch : sizi euch : size
sie : onlar sie : onları ihnen : onlara
Sie : siz (nazik) sie : sizi Ihnen : size
Şahıs zamirlerinin hallere göre çekim tablosunu daha düzenli bir şekilde görmek için lütfen tıklayınız.
Bu tablonun mutlak surette ezberlenmesi gerekiyor.
Kısa aralıklı tekrarlarla zamirlerin tüm hallerini kolaylıkla ezberleyebilirsiniz.
Bu zamirlerin cümle içinde nasıl kullanıldığını da forumda bulunan Almanca Öğreniyoruz bölümünde bulabilirsiniz.
Şahıs zamirlerinin bunların haricinde bir de -in hali mevcuttur fakat kullanılmadığı için biz burada yer vermeyeceğiz.
DERS 19
Ä°YELÄ°K ZAMÄ°RLERÄ°
Ä°yelik Zamiri Nedir?
İyelik zamirleri (sahiplik zamirleri) adı üzerinde sahiplik belirten zamirlerdir.
Örneğin benim bilgisayarım - senin topun - onun arabası gibi tanımlarda bulunan benim-senin-onun kelimeleri birer iyelik zamiridir.
Åžimdi Almanca’da bu iyelik zamirleri hakkında bilgiler vereceÄŸiz.
İyelik zamirlerinin cümle içinde kullanılış örneklerini de forumda bulunan Almanca Öğreniyoruz kısmında bulabileceksiniz.
Åžimdi Almanca’da iyelik zamirlerini verelim.
Şahıs Erkek-Nötr Dişi
ich : ben mein : benim meine : benim
du : sen dein : senin deine : senin
er : o (erkek) sein : onun seine : onun
sie : o (diÅŸi) ihr : onun ihre : onun
es : o (nötr) sein : onun seine : onun
wir : biz unser : bizim unsere : bizim
ihr : siz euer : sizin eure : sizin
sie : onlar ihr : onların ihre : onların
Sie : siz (nazik) Ihr : sizin Ihre : sizin
Yukarıda verilenleri daha düzgün bir tablo olarak görmek istiyorsanız lütfen tıklayınız
Şimdi bu tablonun küçük bir analizini yapalım ve gerekli olan bilgileri verelim:
Tabloda önce şahıs zamirini verdik ki sahip olan kişi belli olsun.
Tabloda mavi renk ile gösterilenler erkek veya nötr isimlerle beraber kullanılırlar.
Bir başka deyişle artikeli der veya das olan isimlerle beraber kullanılırlar.
Kırmızı renk ile gösterilenler ise dişi cins isimlerle bir başka deyişle artikeli die olan isimlerle beraber kullanılırlar.Aşağıdaki örneklerde bunu daha iyi anlayabileceksiniz.
Görüldüğü gibi dişi cins isimlerle beraber kullanılan zamirler sonlarına bir -e harfi almıştır.Bu değişikliği bilmeniz yerinde olacaktır.
Şimdi iyelik zamirlerini her üç cins isimle beraber kullanıp, durumu iyice kavrayalım:
Erkek Cins Ä°simlerle
der Bruder
mein Bruder : benim kardeÅŸim
dein Bruder : senin kardeÅŸin
sein Bruder : onun kardeÅŸi
euer Bruder : sizin kardeÅŸiniz
Nötr Cins İsimlerle
das Auto
mein Auto : benim otomobilim
dein Auto : senin otomobilin
Ihr Auto : sizin otomobiliniz
DiÅŸi Cins Ä°simlerle
die Mutter
meine Mutter : benim annem
deine Mutter : senin annen
unsere Mutter : bizim annemiz
ihre Mutter : onların annesi
Şeklinde örnekler verilmesi mümkündür.
Örnekler de dikkat edilmesi gereken bir nokta da şudur:
Görüldüğü gibi kullanılan isimde herhangi bir değişiklik olmamaktadır.İyelik zamiri kullanılırken isimde bir değişiklik olmamaktadır.Bu durum çoğul isimler için de geçerlidir.
Çoğul isimlerle de kullanılışı aynıdır.Herhangi bir fark yoktur.
Bir de bu zamirlerin ismin hallerine göre çekimlenmiş halleri vardır.Örneğin benim annem - benim anneme , benim kitabım - benim kitabıma- benim kitabımı şeklinde
çekimlenmeleri de önümüzdeki derslerde vereceğiz.
BaÅŸarılar…
DERS 20
EN ÇOK KULLANILAN SIFATLAR
geeignet zu D: yetenekli
gefasst auf A: menun,hazırlıklı
gefühlios gegen A: duygusuz
geneigt zu D: eğilimli,düşkün
geschaffen für A: çok uygun
geschaffen zu D: bir işe çok uygun
gesund an D: sağlıklı
gewant in D: becerikli
gierig nach D: hırslı,açgözlü
gleichgültig gegen A: ilgisiz
grausam gegen A: merhametsiz
glücklich über A: memnun
hart,streng gegen A: sert
interessiert an D: ilgili
interessiert für A: meraklı
misstrauisch gegen A: vesveseli
nachsichtig gegen A: müsamaha
nachteilig für A: zararlı
neidisch auf A: kıskanç
neugierig auf A: meraklı
nützlich für A: faydalı
rot vor D: yüzü kızarmak
schmerzlich für A: kederli, acıklı
sicher vor D: emin
stolz auf A: gururlu
streng gegen A: amansız,haşin
taub auf A: sağır
taub sein gegen A: söz dinleme
traurig über A: üzüntülü
tüchtig in: kabiliyetli
verliebt in A: aşık,tutkun
verschwenderisch mit D: tutumsuz
verschieden von D: farklı
voll von D: dolu olmak
vertraut mit D:tanımak,bilmek
wichtig für A:önemli
veriobt mit D:nişanlı
zufrieden mit D:memnun olmak
zornig auf D:öfkeli
angewiesen auf A:muhtaç olmak
arm an D:fakir olmak
aufmerksam auf A:dikkatli olmak
begierig auf A:istekli,düşkün
bekannt mir D:tanıdık
beliebt bei D:sevimli,beÄŸenilen
bereit zu D:hazır,razı
besorgt umA:endişeli,meraklı
bestrürzt über A:şaşkın
bewandert in D:vakıf, bilgi sahibi
blass vor D:solgun,sararmış
blind auf D:gerçek anlamda kör
blind gegen A:kayıtsız
blind für D:mecazi anlamda kör
blind vor D:gözü dönmüş
ehrgeizig nach D: hırslı,düşkün
eifersüchtig auf A: kıskanç
einverstanden mit D: anlaÅŸmak
eigebildet auf A: maÄŸrur
empfindlich gegen A: duygulu
entschlossen zu D: kararlı,azimli
enstaunt sein über A: hayret etmek
fertig sein mit D: bitirmek
frei von D: kurtulmuÅŸ
freigebig gegen A: cömert
freundlich gegen A zu D: dostça
froh über A: memnun,sevinçli
Çok Kullanılan Sıfatlar
abtrünnig:sadakatsiz
angeboren:doÄŸuÅŸtan
angenehm für:hoş,sempatik
behaglich:rahat,elveriÅŸli
bekannt sein:bilinen
benachbart:komÅŸu,bitiÅŸik
bewusst sein:farkında olmak
dienlich:faydalı,elverişli
ergeben:sağdık,bağlı
erinnerlich sein:hatırında olmak
fern:uzak yabancı
genehm:hoÅŸ,uygun
gewogen:iyilik sever,dost
gleichgültig sein:ilgisiz
gram:kızgın
helisam für:yararlı
leid sein (tun):üzgün
nachtellig fürlumsuz
nötig für:gerekli
nützlich für:faydalı
recht:elveriÅŸli,uygun
schwer sein für:birine zor gelmek
treu: bağlı,sadık
ugetan: kalben bağlı
untertan: kul-köle
vorteilhaft: yararlı
widerlich: iğrenç,tiksindirici
zuwider: zıt,aykırı
abhold: sevmiyen
angemessen: uygun
anstössig: ayıp
begreiflich: anlaşıabilir
behilflich sein: yardımcı olmak
bekömmlich: şifalı
bequem für: rahat,konforlu
dankbar sein: minnettar omak
eigentümlich für: mahsus,hususi olmak
entbehrlich: zaruri olmayan
erwünscht: temenni edilir
freidlich gesinnt: birine düşman
fremd: yabancı
gehorsam: itaatkar
gelegen sein für: uygun gelmek
geneigt: meyilli,hazır olmak
gleich: benzer,aynı
günstig gesinnt sein: lütufkar
leicht sein (fallen) für: kolay gelmek
lieb: hoÅŸ
möglich für: mümkün olmak
nahe: yakın
notwedig für: zaruri
teuer: pahalı
unbegrelflich: anlaşılmaz
verbunden: bağlı
verhasst: nefret verici
wert: kıymetli,önemli,değerli
willkommen :memnuniyet verici
DERS 1
CÜMLE KURMAYI ÖĞRENELİM
Dikkat: Bu ve bundan sonra anlatılacak konuları tam olarak anlayabilmeniz için Türkçe Dilbilgisi konularınını yeterli derecede bilmeniz gerekir.
Türk dilbilgisinde cümle ve öğeleri hakkında bilgi açığınız var ise kısa zaman içerisinde gideriniz.
BASÄ°T CÃœMLE KURULUMU
Bir özne ve bir yüklemden oluşan cümleleri basit cümle olarak değerlendiriyoruz.
Örneğin;
Ben gidiyorum.
Siz gülüyorsunuz.
Onlar okuyacaklar.
Cümleleri oldukça basit cümle yapılarıdır.Eğer dikkat edilirse yukarıdaki üç cümlede de özne-yüklem uyumluluğu gözlenir.
Doğru ve anlamlı cümlelerde özne-yüklem uyumluluğu şarttır.
Eğer bir cümlede özne ile yüklem uyumlu değilse, o cümle bozuk ve anlamsız olur.Örnekleri inceleyelim,
Ben gidecekler.
O okuyorsunuz.
Siz geldi.
Cümleleri bozuk cümlelerdir.Çünkü bu cümlelerde fiiller özneye göre çekimlenmemiş ve ortaya özne-yüklem uyuşmazlığı çıkmıştır.
Örneğin, bozuk olan "Ben gidecekler" cümlesi özneye göre, "Ben gideceğim" yada yükleme göre, "Onlar gidecekler" şeklinde düzenlenmelidir.
Peki, madem ki bir cümlede özne ile yüklem her zaman uyumlu olmak zorundadır, o halde biz cümlenin sadece yüklemine bakarak da cümlenin öznesi hakkında bir fikir edinebiliriz.İsterseniz aşağıya bir kaç örnek yazalım.
Geliyorum.
Yazdınız.
Yazacaklar.
Geleceksin.
Yukarıdaki birkaç cümleyi ele alalım.
"Geliyorum" cümlesinde işi yapan şahıs (özne) kolayca anlaşılacağı gibi birinci tekil şahıs olan "ben" dir.
"Yazdınız" cümlesinin öznesi ise, anlaşılacağı gibi "siz" dir.
"Yazacaklar" cümlesinin öznesi ise "onlar" dır.
"Geleceksin" cümlesinin öznesi ise "sen" dir.
Elbette biz cümlenin yüklemine bakarak, o cümlenin öznesini de bilebiliyoruz.
Peki, fiiller bize sadece cümlenin öznesi hakkında mı bilgi verir?
Elbette hayır.
Fiiller aynı zamanda bize cümlenin öznesi, işin yapıldığı zaman, cümlenin çatısı ve kipi hakkında da bilgiler verir.
Fiiller cümlenin yüklemini meydana getirirler ve fiillerin çekimlenmemiş hallerine fiilin mastar hali denir.
Türkçe’de fiillerin mastar eki -mek yada -mak olmaktadır.
Almanca’da ise bu mastar eki -en bazen de -n olmaktadır.
Şimdi durumu daha iyi kavramak için iki dilde de fiilleri karşılaştıralım.
spielen fiilinin Türkçe karşılığı oynamak fiilidir.Her iki fiil de mastar halindedir.
spiel - en
oyna - mak
Görüldüğü gibi yukarıdaki fiillere göre Almanca’da mastar eki en, Türkçe’de ise mak ‘tır.
Bir fiilin mastar eki atılırsa geriye kalan sözcük fiilin kökü olarak kabul edilir.
Fiile şahıs yada zaman ekleri getirilirken fiilin mastar eki atılır ve geriye kalan fiilin köküne şahıs, zaman vs ekleri getirilir.Bunu bir örnekle açıklayalım.
Okumak fiilinin mastar ekini atıyoruz ve elimizde "oku" kelimesi kalıyor.Bu kelimeye şimdi bir şahıs ve bir de zaman eki getirelim.Örneğin 1. tekil şahıs eki ve şimdiki zaman eki getirelim.
oku - yor - um
Şimdi bu fiile getirdiğimiz ekleri açıklayalım.
oku : fiilin kökü
yor : ÅŸimdili zaman eki
um : 1. tekil şahıs eki (ben)
Şimdi bir kaç çekim daha yapalım:
OKU - YOR - SUN
OKU - DU - N
OKU - YOR - UZ
OKU - DU - K
Şimdi burada bir noktaya dikkat edelim.Örneğin okuyoruz ve okuduk fiillerini ele alalım.
Her ikisi de 1. çoğul şahıs olmasına rağmen acaba neden farklı şahıs ekleri almışlardır?
Bu durum gramer yapısıyla ilgilidir ve kulanılan zamanların farklı olmasından ileri gelmektedir.Almanca’da da fiiller farklı zaman ve ÅŸahıslara göre farklı ekler alırlar.
Aynen dilimizde olduÄŸu gibi Almanca’da da fiilin mastar eki kaldırılır ve fiilin köküne ekler getirilir.
Şimdi Almanca bir fiili çekimleyelim:
Lernen : Öğrenmek
Fiilin mastar ekini atıyoruz ve geriye lern kelimesi kalıyor.
Şimdi bu lern kelimesine bir şahıs ve zaman eki getirelim.Örneğin 1. tekil şahıs ve şimdiki zaman eklerini getirelim.
Lern - e : Öğren - iyor - um
Görüldüğü gibi sadece -e eki fiile hem şimdiki zaman hem de 1. tekil şahıs anlamlarını vermiştir.
Lern - t : Öğren - iyor - sunuz
Lern - te : Öğren - di - m
Yukarıda bir kaç fiilin çekimini verdik.İleride zamanlara göre fiillere getirilen ekleri iyice öğreneceğiz.
Şimdi bir noktaya daha dikkatinizi çekelim.
Görüldüğü gibi fiillerin mastar eklerini kaldırdık ve geriye kalan fiilin köküne ekler getirerek fiili çekimledik.Fakat Almanca’da fiillerin çok büyük bir bölümünü bu ÅŸekilde çekimlenmesine karşın, bu kurala uymayan 200 kadar düzensiz fiil de mevcuttur.
Eğer bir fiilin kökü, fiil çekimlenirken değişmiyorsa o halde bu fiil Düzenli Fiildir denir.
Fakat fiilin kökü çekimlenirken değişiyorsa bu fiil Düzensiz Fiildir denir.
Düzenli fiillere bazen Zayıf fiiller, düzensiz fiillere de bazı yerlerde Kuvvetli fiiller denir.
Peki biz nereden bileceğiz fiilin kökünün değişip değişmeyeceğini?
Bu soruyu cevaplayabilmeniz için bütün düzensiz fiileri ezberlemeniz gerekir.
Bu aşamada sadece günlük hayatta en çok kullanılanları ezberleyerek işe başlayabilirsiniz.
Fakat şunu özellikle belirtelim ki, bu fiileri ve çekimlerini ezberlemekten başka bir çaremiz yok!
YARDIMCI FÄ°Ä°L NEDÄ°R?
Almanca’da yardımcı fiil kavramı vardır.Yardımcı fiillerin cümle içerisinde çeÅŸitli hörevleri vardır.Esasen Almanca’da 3 tane yardımcı fiil vardır.Bunlar sein - haben - werden yardımcı fiilleridir.Bu yardımcı fiillerin Türkçe karşılıkları yoktur ve yardımcı fiiller cümlede tek baÅŸlarına kullanılamazlar.Mutlaka cümlede normal bir fiille kullanılmalıdırlar ki asıl fiilin zamanını yada anlamını deÄŸiÅŸtirebilsinler.
Yukarıdaki yardımcı fiiller aynı zamanda normal bir fiil olarak da kullanılabilirler.
Normal bir fiil olarak kullanılırlarsa o zaman bir anlamları olur ve tek başlarına kullanılabilirler.Yardımcı fiil konusunu derslerimiz ilerledikçe daha ayrıntılı olarak göreceğiz.
Burada bazı önemli noktalara değinmek adına bazı gramer bilgileri verdik.
İlerideki derslerimizde en basit cümle yapılarından en karmaşık cümlelere kadar tüm zamanlarda cümle kurulumlarını gramer destekli olarak anlatmaya devam edeceğiz.
Hepinize baÅŸarılar dileriz…
DERS 2
Almanca’da Åžimdiki Zaman (Präsens)
Bu dersimizde hem kolay olması hem de günlük yaşamda fazlaca kullanılması nedeniyle şimdiki zamanda
cümle kurulumlarını inceleyeceğiz.
Åžimdiki zaman, Almanca’da Präsens kelimesiyle tanımlanır.
Biliyorsunuz ki anlamlı ve doğru bir cümle için özne ile yüklemin uyumlu olması gerekirdi ve
dilimizde fiiller şahıslara ve zamanlara göre farklı ekler alıyordu.
Bu durum Almanca’da da geçerlidir ve fiillerin ÅŸahıs ve zamanlara göre aldıkları ekler
iyice ezberlenmelidir.
O halde ilk olarak Almanca’da fiillerin ÅŸimdiki zamanda ÅŸahıslara göre aldıkları ekleri öğrenerek
dersimize başlayalım.
Fakat ÅŸu noktayı da belirtelim; Almanca’da düzenli ve düzensiz fiillerin ÅŸimdiki zamanda
aldıkları ekler büyük çoğunlukla aynı olduğu için, bir başka deyişle düzenli ve düzensiz
fiiller arasında şimdiki zaman için pek bir fark olmadığı için, bizler şimdiki zamanı
düzenli ve düzensiz fiiller olarak ayırmayacağız.Fakat aradaki farklılıkları belirteceğiz.
ŞİMDİKİ ZAMANDA (PRäSENS) FİİL ÇEKİMLERİ
Şimdi bir fiil alalım ve bu fiili hem Türkçe hem de Almanca olarak çekimleyelim.
Örneğin lernen (öğrenmek) fiilini alalım ve şimdiki zaman için bu fiili çekimleyelim.
Öncelikle fiilin mastar eki olan -en ekini atıyoruz ve geriye fiilin kökü kalmış oluyor.
lernen = öğrenmek
lern = öğren
(Burada konumuzla ilgisi olmayan küçücük bir bilgi verelim.Şimdi biz mastar ekini atınca
geriye kalan öğren kelimesi Türkçe’de emir belirtir yani karşımızdakine öğren! ÅŸeklinde bir emir vermiÅŸ oluruz.
Bu durum Almanca’da da böyledir ve mastar ekini atınca kalan lern kelimesi de emir belirtir.)
Şimdi fiilimizi şahıslara göre çekimleyebiliriz.
ich / Ben lern - e öğren - iyor - um
du / Sen lern - st öğren - iyor - sun
er / O (erkek) lern - t öğren - iyor
sie / O (dişi) lern - t öğren - iyor
es / O (nötr) lern - t öğren - iyor
wir / Biz lern - en öğren - iyor - uz
ihr / Siz lern - t öğren - iyor - sunuz
sie / Onlar lern - en öğren - iyor - lar
Sie / Siz (nazik) lern - en öğren - iyor - sunuz
(Yukarıdaki tabloyu daha büyük, çerçeveli ve renkli olarak görmek isterseniz lütfen tıklayınız.)
Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi fiilin köküne bazı takıları eklemek suretiyle fiilimizi şimdiki zamana göre
çekimlemiş olduk.Şahıs zamirleriyle ilgili bilgiyi zaten daha önce verdiğimiz için burada şahıs zamirlerine değinmeyeceğiz.
Fakat incelemek isterseniz lütfen buraya tıklayınız.
Yukarıdaki tablo şimdiki zamanda hemen hemen tüm fiiller için geçerlidir.
Yukarıdaki tabloda fiilin kökü ve fiile eklenen ekler daha kolay görülebilmesi için birbirinden ayrılmıştır.
Normalde bitişik yazılır ve bu eklerin kesinlikle ezberlenmesi gerekir.
Zaten siz de değişik fiiller üzerinde kendiniz alıştırmalar yaparsanız, oldukça kalıcı olacaktır.
Biz yine de daha iyi anlaşılabilmesi ve kalıcı olması bakımından bir kaç fiili daha şimdiki zamanda çekimleyelim.
ich / Ben lern - e sing - e trink - e schreib - e
du / Sen lern - st sing - st trink - st schreib - st
er/sie/es/ O lern - t sing - t trink - t schreib - t
wir / Biz lern - en sing - en trink - en schreib - en
ihr / Siz lern - t sing - t trink - t schreib - t
sie / Onlar lern - en sing - en trink - en schreib - en
Sie / Siz lern - en sing - en trink - en schreib - en
(Yukarıdaki tabloyu daha büyük, renkli ve çerçeveli olarak görmek isterseniz lütfen tıklayınız.)
Tabloda her üç O (3. Tekil şahıs) zamirini de aynı satırda verdik çünkü her üçü de aynı şekilde çekiliyor.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi her şahıs için fiile getirilecek ek belli.
Bu ekleri ezberlediğimiz takdirde yapılacak iş oldukça kolay.
Öncelikle fiilin mastar ekini kaldırıyoruz (en) ve fiilin kalan kısmına şahıslara göre eklerimizi getiriyoruz.
Yapılacak iş gayet basit.
Artık sizler de şimdiki zamanda şahıslara göre fiil çekimlerini öğrendiğinize göre artık bol bol alıştırma ile
olayı iyice kalıcı hale getirmelisiniz.
Önümüzdeki ders artık cümle kurmaya geçebiliriz.Fakat sizler de aşağıdaki fiileri tek başınıza yukarıdaki örnektekiler
gibi çekimleyin ve yapamadığınız olursa sormayı ihmal etmeyin.
rennen:koÅŸmak
denken:düşünmek
rufen:çağırmak
beginnen:baÅŸlamak
Bu fiilleri de kendi başınıza çekimlediğiniz takdirde artık cümle kurmaya başlayabiliriz demektir.
Hepinize baÅŸarılar…
DERS 3
ŞİMDİKİ ZAMANDA CÜMLE KURULUMU
Bundan önceki derslerimizde oldukça sağlam bir yapı oluşturduk kanısındayız.
Artık hem daha önce öğrendiklerimizi hem de yeni öğreneceklerimizi kullanarak cümle kurmaya başlayabiliriz.
ALMANCA’DA BASÄ°T CÃœMLE YAPILARI
Genek olarak Almanca’da cümlenin başında özne bulunur.Özneden sonra fiil gelir ve fiilden sonra cümlenin diÄŸer öğeleri (nesne,tümleç vs.) gelir.
Aşağıda düz cümleler için kullanılan kalıbı görmektesiniz.
Kullanılacak Kalıp:
ÖZNE + FİİL + DİĞERLERİ
Artık kullanılacak temel kalıbı da öğrendiğimize göre hemen cümle kurmaya başlayabiliriz.
Kolayca anlaşılabilmesi açısından öncelikle çok basit cümle yapılarından başlayacağız.
Derslerimiz ilerledikçe de daha karmaşık cümle yapıları ile ilgileneceğiz.
Şimdi bir cümle kurabilmek için kendimize bir özne ve bir fiil belirleyelim;
Öznemiz: ich : ben
Fiilimiz: lernen : öğrenmek
Cümlemiz : Özne + Fiil : ich lerne : ben öğreniyorum
Yukarıda görülen cümle şimdiki zamanda yapılabilecek çok basit bir cümledir.
Siz de dilediğiniz fiil ve özneyi kullanarak çeşitli cümleler yapabilirsiniz.
Bizler şimdi daha anlaşılır olabilmesi bakımından aşağıya bir çok örnekler yazacağız.
Özne : du : sen
Fiil : lernen : öğrenmek
Cümle : du lernst: sen öğreniyorsun
Özne : wir : biz
Fiil : lernen : öğrenmek
Cümle : wir lernen : biz öğreniyoruz
Şimdi karışık cümle örnekleri verelim.Sizler de bu örnekleri inceleyiniz.
rennen: koÅŸmak
ich renne
ben koÅŸuyorum
wir rennen
biz koÅŸuyoruz
sie rennt
o (diÅŸi) koÅŸuyor
Sie rennen
siz (nazik) koÅŸuyorsunuz
ihr rennt
siz koÅŸuyorsunuz
Bir cümlenin öznesi illa da bir şahıs zamiri olmak zorunda değildir.Herhangi bir varlık da cümleye özne olabilir.Şimdi değişik öznelerle cümleler yapalım;
Ahmet rennt
Ahmet koÅŸuyor
AyÅŸe rennt
AyÅŸe koÅŸuyor
die Katze rennt
kedi koÅŸuyor
sprechen : konuÅŸmak
ich spreche
ben konuÅŸuyorum
ihr sprecht
siz konuÅŸuyorsunuz
Ali sprecht
Ali konuÅŸuyor
das Kind sprecht
çocuk konuşuyor
ein Kind sprecht
bir çocuk konuşuyor
die Kinder sprechen
çocuklar konuşuyorlar
der Lehrer sprecht
öğretmen konuşuyor
die Lehrer sprechen
öğretmenler konuşuyorlar
ein Lehrer sprecht
bir öğretmen konuşuyor
schreiben : yazmak
Mert schreibt
Mert yazıyor
der Lehrer schreibt
öğretmen yazıyor
die lehrer schreiben
öğretmenler yazıyorlar
ich schreibe
ben yazıyorum
du schreibst
sen yazıyorsun
sitzen : oturmak
ich sitze
ben oturuyorum
er sitzt
o (erkek) oturuyor
Sie sitzen
siz (nazik) oturuyorsunuz
Sanırız bu konu iyice anlaşılmıştır.
Aşağıya bir kaç cümle daha yazıp bu dersimizi bitireceğiz.
Kısa zamanda değişik fiilleri öğrenip kendiniz de basit cümleler oluşturabilirsiniz.
Ne kadar çok farklı cümleler yaparsanız pratik açısından o kadar yararlı olacaktır.
ben yüzüyorum : ich schwimme
Esra şarkı söylüyor : Esra singt
ben şarkı söylüyorum : ich singe
onlar yalan söylüyorlar : sie lügen
ben yalan söylüyorum : ich lüge
ben gidiyorum: ich gehe
sen gidiyorsun : du gehst
die Schüler fragen : öğrenciler soruyorlar
ich esse : ben yemek yiyorum
die Frauen singen : kadınlar şarkı söylüyorlar
der Arzt ruft : doktor çağırıyor
die Blume gedeiht : çiçek büyüyor
Umarız yukarıdaki cümleler de konunun pekiştirilmesine yardımcı olmuştur.
Önümüzdeki dersimizde basit cümlelerimizi farklı öğeleri de kullanarak geliştireceğiz.
Takılırsanız buradayız.
BaÅŸarılar…
DERS 1
GENEL KONUÅžMA KALIPLARI (PRAKTISCHER SPRACHFÃœHRER)
AÅŸağıda Almanca’da kullanılan genel konuÅŸma kalıpları yer almaktadır.
Kalıpların önce Türkçe’leri, yanına Almanca yazılışları ve parantez içersinde okunuÅŸları
verilmiştir.Okunuşlarda yer alan : işareti, kendinden önceki harfin biraz uzunca okunacağını belirtir.
Almanca’da "r" harfleri genel olarak çok baskılı söylenmemekle beraber yumuÅŸak g (ÄŸ) sesine
benzer bir ses verir.
Evet : Ja (ya)
Hayır : Nein (nayn)
Teşekkür ederim : Danke (dankı)
Çok teşekkür ederim : Danke sehr (dankı ze:r)
Rica ederim : Bitte (bitı)
Bir ÅŸey deÄŸil : Nichts zu danken (nihts tsu danken)
Afedersiniz : Entschuldigen Sie, bitte (entşuldigın zi: bitı)
Çok rica ederim : Bitte sehr (bitı ze:r)
Adım ………’dır : ich heisse …… (ih hayzı ……)
Ben bir Türk’üm : ich bin ein Türke (ih bin ayn türkı)
Ben doktorum : ich bin Arzt (ih bin artst)
Ben öğrenciyim : ich bin Schüler (ih bin şu:lır)
Ben …… yaşındayım : ich bin ……. jahre alt (ih bin …… ya:re alt)
Ben yirmi yaşındayım : ich bin zwanzig jahre alt (ih bin svansig ya:re alt)
Adınız nedir? : Wie heissen Sie? (vi: hayzın zi
Adım Ali’dir : ich heisse Ali (ih hayzı Ali)
Sen kimsin? : Wer bist du? (wer bist du)
Ben Ali’yim : ich bin Ali (ih bin Ali)
Ben müslümanım : ich bin Müslimisch (ih bin müslimiş)
Adım Ali’dir : Mein Name ist Ali (mayn na:mı ist Ali)
Adım Ahmet : Mein Name ist Ahmet (mayn na:mı ist Ahmet)
Anlaştık! : Verstanden! (feğştandın)
Lütfen : Bitte (bitı)
Pekala : Gut (gu:t)
Özür dilerim : Entschuldigung (entşuldigung)
Bay ……. : Herr …….(kiÅŸinin soyadı)
Bayan …… : Frau ……(evli kadının soyadı)
Bayan ……. : Fräulein …..(evlenmemiÅŸ kızın soyadı)
Tamam : Okay (okay)
Güzel! : schön (şö:n)
Tabii : natürlich (natürlih)
Harika! : wunderbar (vundığba:ğ)
Merhaba (selam) : hallo (halo
Merhaba (selam) : Servus! (servıs)
Günaydın: Guten Morgen (gu:tın morgın)
İyi günler (tünaydın ) : Guten Tag (gu:tın ta:g)
İyi akşamlar : Guten Abend (gu:tın abınt)
İyi geceler : Gute Nacht (gu:tı naht)
Nasılsınız? : Wie geht es ihnen? (vi: ge:t es iğnın)
İyiyim, teşekkür ederim : Es geht mir gut, danke (es ge:t mir gu:t, dankı)
eh iÅŸte : Es geht (es ge:t)
Nasıl gidiyor? : Wie geht’s (vi ge:ts)
Fena deÄŸil : Nicht schleht (niht ÅŸleht)
Görüşmek üzere : Bis bald (bis balt)
Hoşçakalın : Auf Wiedersehen (auf vi:dırze:ın) (Allah’a ısmarladık,güle güle anlamında)
Hoşçakalın : Auf Wiederhören (auf vi:dırhö:rın)(telefonda ve radyoda kullanılır.)
Hoşçakal : Mach’s Gut (mahs gu:t)
bay bay : Tschüss (tçü:z)
çııÖÖçşab und zu=ara sira
den ganzen Tag=bütün gün
die ganze Nacht=bütün gece
am Vormittag=ögleden önce
bis heute=bugüne kadar
für eine kurze Zeit=kisa bir süre icin
kürzlich=biraz önce
uzun zaman=lange Zeit
im voraus=önceden
immer noch=hâlâ
Yer Adları
• Banka - die Bank [bank]
• Postane - die Post [post]
• Müze - das Museum [muzeum]
• Polis karakolu - Polizeiwache
[politsay-vahı]
• Hastane - das Krankenhaus
[krankınhaus]
• Eczane - die Apotheke
[apote:kı]
• Dükkan - das Geschäft
[gışeft]
• Lokanta - das Restaurant
[restoran]
• Okul - die Schule [ÅŸu:lı]
• Kilise - die Kirche [kirhı]
• Cadde - die Straße [ÅŸtra:sı]
• Meydan - der Platz [plats]
• DaÄŸ - der Berg [berk]
• Tepe - der Hügel [hü:gıl]
• Göl - der See [ze:]
• Okyanus - der Ozean [otsean]
• Nehir - der Fluß [flus]
• Yüzme Havuzu - das Schwimmbad
[ÅŸvimba:t]
• Kapalı - geschlossen [geÅŸlosın]
• Açık - Auf [auf], offen [ofın]
• Posta kartı - die Postkarte
[postkartı]
• Pul - die Briefmarke [bri:fmarkı]
• Bir az - etwas [etvas]
• Kahvaltı - das Frühstück [frü:ÅŸtük]
• Öğle yemeÄŸi - das Mittagessen
[mita:kesın]
• AkÅŸam yemeÄŸi - das Abendessen
[a:bıntesın]
• Vejeteryen - vegetarisch [vegıtariÅŸ]
• Ekmek - das Brot [das bro:t]
• İçecek - das Getränk [gıtrenk]
• Kahve - der Kaffee [kafe:]
• Çay - der Tee [te:]
• Meyve suyu - der Saft [zaft]
• Bira - das Bier [bi:r]
• Tren - die Bahn [ba:n], der Zug [tsu:k]
• Otobüs - der Bus [bus]
• Metro - die U-Bahn [u:ba:n]
• Hava limanı - der Flughafen
[flu:kha:fın]
• Tren istasyonu - der Bahnhof
[ba:nho:f]
• Otogar - der Busbahnhof
[bus-ba:nho:f]
• Metro istasyonu - der U-Bahnhof
[u:ba:nho:f]
• Kalkış - die Abfahrt [apfa:rt]
• Varış - die Ankunft [ankunft]
• Kiralık araba ÅŸirketi - Autovermietung
[auto-fermi:tunk]
• Otopark - Parken [parkın]
• Hotel - das Hotel [hotel]
• Oda - das Zimmer [tsimır]
• Rezervasyon - die Reservierung
[rezervi:runk]
• Pasaport - Reisepaß [rayzı-pas] • Kule - der Turm [turm]
• Köprü - die Brücke [brükı]
• Tuvalet - die Toilette [toileti)
• Merhaba - Guten Tag [gu:tın ta:g]
• Güle güle - Auf Wiedersehen
[auf vi:dırze:ın]
• Görüşürüz - Bis nachher. [bis na:hhe:r]
• Günaydın - Guten Morgen
[gu:tın morgın]
• Ä°yi günler - Guten Tag [gu:tın ta:g]
• Ä°yi akÅŸamlar - Guten Abend
[gu:tın a:bınt]
• Ä°yi geceler - Gute Nacht [gu:tı naht]
* ab und zu=ara sira
* den ganzen Tag=bütün gün
* die ganze Nacht=bütün gece
* am Vormittag=ögleden önce
* bis heute=bugüne kadar
* sprecen Sie Deutsch? (almanca konusur musunuz?)
* ja, ich spreche Deutsch. (evet, almanca konusurum.)
*Nein, ich spreche nicht Deutsch. (hayir, almanca konusamam.)
• Sol - links [links]
• SaÄŸ - rechts [rehts]
• Düz - geradeaus [gıra:dıaus]
• AÅŸağı - hinunter [hinuntır]
• Yukarı - hinauf [hinauf]
ÅŸdie Erbse: bezelye
die Artischocke: enginar
die Tomate: domates
die Gurke: salatalik
die Karotte: havuc
der Sellerie: kereviz
der Porree: pirasa
der Spinat: ispanak
die rote Rübe: pancar
der Kopfsalat: kivircik marul
der Kohl: lahana
der Blumenkohl: karnibahar
die Zwiebel: sogan
der Knoblauch: sarimsak
reif: olgun
reifen: olgunlasmak
aufbewahren: muhafaza etmek
der Karton: kutu
das Trinkgeld: bahsis
grüne Bohnen: taze fasulye
die Frühbirne: turfanda armut
das Frühgemüse: turfanda sebze
das Muster: örnek
gemustert: baskili, emprime
der Stil: model, tarz
einfach,schlicht: basit, sade
der U-Kragen: yuvarlak yaka
die Schulter: omuz
der Rucken: sirt
der Armel: kol
der Gurtel: kemer
die Bluse: bluz
teuer: pahali
knapp: siki, dar
bequem: rahat
passen zu: uymak
elegant: sik
inbegriffen: dahil
waschbar: yikanabilir
anziehen: giymek
anprobieren: denemek, prova etmek
die Wolle: yün
aus Wolle: yünlü, yünden yapilmis
die Baumwolle: pamuk
die Seide: ipek
aus der Mode, unmodern: modasi gecmis
die letzte Mode: son moda
çııÖÖçşheute : bugün (hoyte)
morgen : yarin (morgen)
der morgen : sabah
übermorgen : yarindan sonra (übe morgen)
abend : aksam (abind)
almancada r harfleri baskin söylenmez…
heute abend : bu aksam
heute nacht : bu gece (hoyte naht)
morgens :sabahleyin
abends :aksamleyin
das Frühstück : kahvalti (früstük)
das mittagessen : ögle yemegi (yazildigi gibi okunur)
das abendessen : aksam yemegi
der Teller : tabak (tella)
der Löffel : kasik
das Messer : bicak (messa)
die Gabel : catal
das Glas : bardak (tam sözlük anlami cam olarakta geciyor)
die Tasse : fincan
Bis Wann ? Ne zamana kadar?
WIE OFT? Ne sIklIkla?
UM WIEVIEL UHR? saat kacta?
VERZEIHUNG! afedersiniz
AB HEUTE bugünden itibaren
AB SOFORT su andan itibaren
KEINE URSACHE birsey degil
GERN GESCHEHEN memnuniyetle
VIEL GLÃœCK! bol sans
bunlar trennbar fiillerdir (ayrilan fiiler) ayrilan kisim sona gider….
Hören : duymak
zu / hören : dinlemek
hör mir zu : dinle
auf / hören : bitmek , kesilmek
Hör auf: yapma , kes artik
Ich bin glücklich…Sansliyim
Ich habe Glück…Sansim var
Ich will immer bei dir sein…her zaman senin yaninda olmak istiyorum
ohne dich kann ich nicht sein…ben sensiz olamam
das nächste mal…bir dahaki sefere
Darf ich etwas fragen?…Birsey sorabilirmiyim?
Ich werde dich nie vergessen…seni asla unutmayacagim
ich glaube dem Gott…ben allaha inaniyorum
am samstag bin ich früh aufgestanden.(cumartesi erken kalktim)
ich habe mich meine Haare gewaschen(saclarimi yikadim) und bin ich mit meiner Familie an den See gefahren.(ve ailemle birlikte göle gittik(aracla))zu Früchstück haben wir im Restaurant gegessen.(kahvaltimizi restoranta yaptik)ich habe Apfelsaft getrunken(ben elma suyu ictim)das frühstück ist sehr gut gewesen(kahvalti cok iyi oldu)nach dem Essen bin ich mit meinem Bruder nach Hause gelaufen.(yemekten sonra abimle eve yürüdük)wir haben das schöne Wetter genossen(biz güzel havanin tadini cikardik)und wir haben lange gesprochen ( ve biz uzun süre konustuk)abend bin ich früh ins Bett gegangen(aksam yataga erken gittim)
TÃœRKCE ALMANCA YAZILISI ALMANCA OKUNUSU
acelem var ich habe Eile ih habe ay`le
acim ich bin hungrig ih bin hun`grig
affedersiniz entschuldigen sie bitte entsuldigung zi bite
affiyet olsun guten appetit guten apetit
allah askina um gotteswillen um gottes villent
allah rahatlik versin schlafin sie wohl silafin zi vol
allaha ismarladik adieu adyö
anlasiliyorki es folgt daraus ez folgt daraus
arasira hie und da hi ind da
asla auf keinen fall auf kaynin fal
asla:katiyen keineswegs kayniz`vegz
asla:katiyen bestimmt nicht bestimt niht
azar azar nach und nach nah und nah
bir kere daha noch einmal noh aynmal
bu cok korkunc das ist schrecklich das ist sireklih
disari cik verschwinden sie fersivinden zi
dikkat edin passen sie auf passen zi auf
dikkat achtung ahtung
dur halt halt
evet ja ya
hayir nein nayn
eyvallah servus servus
