Alemdar Mustafa PaÅŸa
Alemdar Mustafa PaÅŸa
1765 yılında Hotin’de doÄŸdu. Babası Rusçuk yeniçerilerinden Hacı Hasan AÄŸa’dır. Önce Yeniçeri Ocağına intisap etti. Daha sonra Rusçuk’ta hayvancılık ve ziraatla uÄŸraÅŸmaya baÅŸladı. Bu sırada yörenin en güçlü ayanı olan Tirsinkli Ä°smail AÄŸa’nın hizmetine girdi. Rumeli ayanlarından asi PazvandoÄŸlu’na karşı verilen mücadelede gösterdiÄŸi baÅŸarılar üzerine çeÅŸitli rütbeler alarak ismini duyurmaya baÅŸlayan Alemdar Mustafa PaÅŸa, PazvandoÄŸlu’nun, önde gelen adamlarını ele geçirmesi üzerine, kapıcıbaşılık rütbesi ile taltif edildi. Bir müddet sonra da Hezargad ayanlığına tayin edildi. Tirsinkli Ä°smail AÄŸa’nın ani ölümü, Alemdar Mustafa PaÅŸa’nın hayatında bir dönüm noktası oldu. Rusçuk’a gelen Alemdar Mustafa PaÅŸa "ayanlar ayanı" seçildi. Merkezi hükümet, istemeyerek de olsa Tirsinki’nin kontrolündekinden daha büyük bir bölgeyi, onun hakimiyetine vermek zorunda kaldı. Aynı yıl baÅŸlayan Osmanlı-Rus savaşında Alemdar Mustafa PaÅŸa çok büyük yararlılıklar gösterdi. Bu sırada patlak veren Kabakçı Mustafa isyanı sonunda, birçok ıslahata imza atmış olan Sultan Üçüncü Selim tahttan indirilerek, yerine Sultan Dördüncü Mustafa çıkarıldı. Alemdar Mustafa PaÅŸa bu isyana karşı çıktı. Sultan Üçüncü Selim’in öldürüleceÄŸini haber alan Alemdar Mustafa PaÅŸa, alelacele Ä°stanbul’a gitti. Ancak Sultan Dördüncü Mustafa’nın emri ile eski padiÅŸah Sultan Üçüncü Selim katledildi. Bu sırada ancak Åžehzade Mahmud kurtarılabildi ve tahttan indirilen Sultan Dördüncü Mustafa’nın yerine tahtta geçirildi. Bu arada sadrazam seçilen Alemdar Mustafa PaÅŸa, ilk iÅŸ olarak Sultan Üçüncü Selim’in katillerinin cezalandırılmasını saÄŸladı. Alemdar Mustafa PaÅŸa’nın dört ay süren sadrazamlığı sırasındaki en önemli icraatları Sened-i Ä°ttifak’ı imzalatması ve kaldırılmış olan Nizam-ı Cedid’in yerine Sekban-ı Cedid askeri ocağını kurması oldu. Her ÅŸeye hakim görünen Alemdar Mustafa PaÅŸa, tedbiri elden bırakmak ve yeniçeri tehlikesini küçümsemek gibi iki önemli hata yapınca, 15 Kasım 1808 gecesi büyük bir isyan patlak verdi. Alemdar Mustafa PaÅŸa, kuÅŸatılan köşkünde mahsur kaldı. Yardımın da gecikmesi üzerine umudu kalmayan Alemdar Mustafa PaÅŸa, cephaneliÄŸi ateÅŸe vererek, hem kendisinin hem de isyancıların bir kısmının ölümüne yol açtı. Cesedi zorbalar tarafından Yedikule dışında kör bir kuyuya atılan Alemdar Mustafa PaÅŸa’nın, kemikleri Yeniçeri Ocağının ilgasından sonra oradan çıkartılarak Yedikule surları civarına gömüldü. Ä°kinci MeÅŸrutiyetin ilanından sonra da Zeyneb Sultan Camii haziresine nakledildi.
