Madde 17

Madde 17

Mesleki Rehberlik; bireylerin ilgi, yetenek ve değer sistemlerine uygun nitelikte meslek seçmelerine yardım süreci olarak tanımlanabilir.

A.Bireyin kendine uygun mesleği seçmesi; bireyin özellikleriyle, mesleğin gerektirdiği özelliklerin birbirine uygunluğu ile tespit edilebilir. Meslek seçiminin önemli iki boyutu vardır:

1.Bireyin ilgi, yetenek, meslek değeri ve psikolojik ihtiyaçlarının farkında olması,

2.Seçmeyi düşündüğü mesleğin gerektirdiği özelliklerin farkında olması.

B.Bireylere sunulacak mesleki rehberlik hizmetlerinde kullanılması düşünülen ölçme araçları öncelikle;

1.Bireylerin mesleki rehberlik ihtiyaçlarını,

2.Mesleki olgunluk düzeylerini,

3.Bireylerin kendi ilgi, yetenek ve değerlerine bakış açılarını,

4.Psikolojik ihtiyaçlarını,

5.Gerçekte var olan yeteneklerini tespit edecek nitelikte olmalıdır.

Aşağıda ele alınacak olan ölçme araçları bireyin ilgi, yetenek, meslek değeri ve psikolojik ihtiyaçlarını tanımasına ve bu yönde meslek seçimi yapmasına olanak sağlaması açısından değerlendirilerek belirlenmiş ve “Mesleki Rehberlik Hizmetlerinde Kullanılacak Test Bataryasında” yer alması uygun görülmüştür.

Mesleki Olgunluk Ölçeği

( Prof. Dr. Yıldız KUZGUN, Dr. Feride BACANLI )

Mesleki Olgunluk : Bireyin doğru meslek tercihi yapabilmesi için yaş düzeyine uygun olarak meslek seçimiyle ilgili bir takım tutum ve davranışları kazanmasıdır.

Mesleki Olgunluk Ölçeği; bireyin meslek seçimine hazır oluş düzeyinin ve bireylerin mesleki rehberlik ihtiyaçlarının tespit edilmesini sağlar.

Kendini Değerlendirme Envanteri

( Prof. Dr. Yıldız KUZGUN )

Kendini Değerlendirme Envanteri öğrencilerin kendilerini daha iyi tanımalarına yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Lise öğrencilerinin üst eğitim kurumları ve meslek tercihlerinde yardımcı olunması amacıyla uygulanmaktadır. Envanterde ilgi, yetenek ve meslek değerleri kavramları kısaca açıklandıktan sonra her bir özelliği tanımlayıcı durumlar verilmekte ve kişinin bu durumlarda nasıl davrandığı sorulmaktadır. Birey bu sorulara vereceği açık ve içten cevaplarla kendini sınama imkanı bulur. Ayrıca öğrencilerin ilgi, yetenek ve değerlerini algılama biçimleri konusunda fikir sahibi olmamızı sağlar.

İlgi : Herhangi bir zorlanma altında olmadan ya da kendisine bir ödül vaat edilmediği halde kendiliğinden bir takım faaliyetlere girişmek ve bunları yapmaktan zevk almak, doyuma ulaşmaktır.

Bir insanın ilgi duyduğu faaliyetler genellikle yetenekli olduğu alanlardır.

Kendini Değerlendirme Envanterinde ele alınan ilgi grupları :

Temel Bilim,

Sosyal Bilim,

Canlı Varlık,

Mekenik,

İkna,

Ticaret,

İş Ayrıntıları,

Edebiyat,

Güzel Sanatlar,

Müzik,

Sosyal Yardım.

Yetenek : Öğrenme gücü, belirli bir eğitimden yararlanma gücü olarak tanımlanabilir. Bireylerin kalıtımlas getirilen gizil gücünün eğitim ve çevreyle geliştirilmiş kısmını ifade eder. Böylece bireyin belirli bir yaşa kadar geliştirdiği becerilere bakarak onun yeni bir eğitim sürecinden ne kadar yararlanabileceği kestirilebilir.

Kendini Değerlendirme Envanterinde ele alınan ilgi grupları :

Sözel Yetenek,

Sayısal Yetenek,

Şekil – Uzay Yeteneği.

Değerler : Meslek faaliyetinin sonunda beklenen doyum mesleki değer olarak tanımlanır. Mesleki değer “Ben ne için çalışıyorum” “mesleğimden ve hayatımdan ne bekliyorum” sorularına ” çok fazla para kazanmak için “ “ yeteneklerimi geliştirmek için “ vb. verilen cevaplarla temsil edilir.

Kendini Değerlendirme Envanterinde ele alınan değer grupları :

Yeteneği Kullanma,

Yaratıcılılk,

Yarışma,

İşbirliği,

Değişiklik,

Düzenli Yaşam

Liderlik,

Kazanç,

Ün Sahibi Olma.

Akademik Benlik Kavramı Ölçeği

( Prof. Dr. Yıldız KUZGUN )

Akademik Benlik Kavramı Ölçeği;Kendini Değerlendirme Envanteri gibi öğrencilerin kendilerini daha iyi tanımalarına yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. İlköğretim Okulu öğrencilerinin üst eğitim kurumları ve meslek tercihlerinde, Lise 1 öğrencilerinin alan/bölüm tercihlerine yardımcı olmak amacıyla uygulanmaktadır. KDE farklı olarak Değerler kısmı bulunmamakta, yeteneklerde “ Göz – El Koordinasyonu “ ilgilerde de “Ziraat “ ilgisi eklenmiştir. Soru kalıpları İlköğretim öğrencilerinin yaş düzeylerine uygun hale getirilmiştir.

Envanterde ilgi ve yetenek kavramları kısaca açıklandıktan sonra her bir özelliği tanımlayıcı durumlar verilmekte ve kişinin bu durumlkarda nasıl davrandığı sorulmaktadır. Birey bu sorulara vereceği açık ve içten cevaplarla kendini sınama imkanı bulur. Ayrıca öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini algılama biçimleri konusunda fikir sahibi olmamızı sağlar.

Mesleki Yönelim Envanteri

( Prof. Dr. Muharrem KEPÇEOĞLU )

Envanterin Kullanım Alanı : Lise ve dengi okulların bütün sınıflarında okuyan öğrencilerin yüksek öğretim programlarına olan ilgi ve isteklerini belirleyerek onların gerçekçi tercihler yapmalarına yardım etmek amacıyla kullanılabilir.

Envanterin Kapsamı : Mesleki Yönelim Envanteri her biri 6 durumu içeren 60 madde ve 360 seçenekten oluşmaktadır. Her maddede bulunan 6 seçenekten her biri bir yönelim alanı ile ilgili bulunmaktadır.

Envanterde Kapsanan Mesleki Yönelim Alanları

1.Teknik ve Fen ( TF )

2.Sosyal Bilimler ( SB )

3.Tıp ve Sağlık ( TS )

4.İdare ve Ekonomi ( İE )

5.Edebiyat ve Dil ( ED )

6.Güzel Sanatlar ( GS )

Bu envanterin doğrudan yükseköğrenimde temsil edilen mesleklere olan eğilimi tespit etmesi, bireyin seçmeyi düşündüğü mesleğin özelliklerine uygun olup olmadığı hakkında bilgi verir.

Kuder İlgi Alanları tercihi Envanteri

( Mesleki Form CH – Uyarlayan Prof. Dr. Süleyman Çetin ÖZOĞLU ))

Ölçtüğü Nitelik / Davranış : Mesleki ilgi ve tercihler

Kimlere Uygulanabildiği : Lise öğrencilerine

Uygulama Süresi : Zaman sınırlaması yok, yaklaşık 50 – 60 dakikada yanıtlanabilir.

Kapsamı : öğrencilerin ilgilerini, meslek alanları yönünden kendilerini tanıtmak, ve onların kararlarına yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiş olan envanterde, üçlü olmak üzere 168 grupta toplanmış, 504 etkinliğe ilişkin ifade vardır. Her biri ayrı bir ilgi alanını belirleyen 10 alt test bulunur. Bunlar :

1.Açık Hava

2.Mekanik ( el işi )

3.Hesaplama

4.Bilimsel

5.İkna

6.Sanat ( artistik )

7.Edebi

8.Müzik

9.Sosyal Servis

10.Büro İşleri

Sonuçların Yorumlanması : Elde edilen puanlar yüzdelik normlara göre hesaplanmış bir forma işlenir. Bireyin herhangi bir ilgi alanından almış olduğu puanın yüzdelik karşılığı 75’ ten yukarı ise o alandaki ilginin belirgin olduğu ve meslek seçimi kararında etkili olabileceği düşünülür.

Edwards Kişisel Tercih Envanteri

( Prof. Dr. Yıldız KUZGUN )

Meslek hayatındaki başarının ve mesleki doyumun bireyin psikolojik ihtiyaçlarının karşılanmasıyla ilişkili olduğu yapılan çeşitli araştırmalarda saptanmıştır. Bu araştırmaların ışığında; bireyin psikolojik ihtiyaçlarını tespit eden Edwards Kişisel Tercih Envanterinin mesleki rehberlik alanında uygulanması, bireyin kendi ö<özelliklerine uygun mesleği seçmesinde yardımcı olacağı düşünülmüştür.

Edwards Kişisel Tercih Envanterinde ele alınan psikolojik ihtiyaç grupları;

a)Başarma,

b)Uyarlık,

c)Düzen,

d)Gösreriş,

e)Özerklik,

f)Yakınlık,

g)Duyguları Anlama,

h)İlgi Görme,

i)Başatlık,

j)Kendini Suçlama,

k)Şefkat Gösterme,

l)Değişiklik,

m)Sebat,

n)Karşı Cinsle İlişki,

o)Saldırganlık.

Yetenek Testleri

Yukarıda adı geçen envanterlerden elde edilen veriler bireyin kendine ilişkin algılamalarını içermektedir. Bu envanterlerde yer alan (a) Sözel Yetenek, (b) Sayısal Yetenek, (c) Şekil – Uzay Yeteneğinin gerçekten bireylerde var olup olmadığını, var ise hangi düzeyde olduğunu tespit etmeye yarayacak bir ölçme araçları olmalıdır. Elimizde yoktur, uygulama alanına sokulmalıdır.

Öğrenci Kişilik Dosyası

Öğrencinin gelişimine ilişkin okul rehberlik ve psikolojik danışma görevlilerince toplanan bilgilerin özetlenip yazıldığı, öğrencinin gelişim sürecinin anlaşılmasını sağlayan bir araçtır.

Çeşitli tür lise ve programları ya da okulları tanıtıcı bilgileri içeren kaynaklar

Çeşitli tür meslekleri tanıtıcı bilgileri içeren kaynaklar.

Yorum Yapın


Destekliyoruz arkada - arkadas - partner - partner - arkada - proxy - yemek tarifi - powermta - powermta administrator - Proxy