T.p.a.o. , Ankara
T.P.A.O. , Ankara
1954 yılında,M.T.A.´nın Türkiye´de bir petrol potansiyeli ortaya çıkarması sonucunda bu potansiyelin hızla değerlendirilip yurt ekonomisine katkısı amacıyla6326 sayılı Petrol Yasası çıkarılmıştır.Aynı tarihte T.P.A.O. kurulmuştur.
T.P.A.O. kurulması ile , Batman tecrübe rafinerisi ve M.T.A. ´nın diğer tesisleri T.P.A.O.´ya devredilmiş,Türkiye´deki petrol faaliyetlerini bu kuruluş yürütmeye başlamıştır.Başlangıçta Raman sahasında üretilen 58.008 tonluk petrol,1956 yılında 278.467 tona çıkmış ve Batman rafinerisi1959 yılında 330.000 ton/yıl kapasitesi ile işletilmeye açılmıştır.Bu tarihten sonra hızla gelişen Ortaklık,bünyesinde petrol endüstrisinin tüm faaliyet alalarını bulunduran Türkiye´nin en büyük kuruluşlarından biri haline gelmiştir.
Ortaklıklar-İştirakler
T.P.A.O
İştirakler
Yurtdışı Arama Şirketi Mühendislik
TPOC LİBYA-TÜRK
Yurtdışı Arama Şirketi Yurtdışı Ortak Arama
TPIC Åžirketi
Yurtdışı Arama Şirketi KAZAKTÜRMUNAY LTD.
TEPCO
T.P.A.O.´nun kuruluş amacı yutiçinde ve yurtdışında arama,sondaj,üretim,taşıma,depolama ve rafinaj gibi tüm petrol ameliyelerini yapmaktır.Ham petrol,tabii gaz ve petrol ürünleri gibi tüm petrol ürünleri ithal ve ihraç etmek,petrol ürünlerinin dağıtılmasını sağlamak,yurt içinde yurtdışında mühendislik,labratuvar ve servis hizmetlerinin yürütmek,kurulmuş veya kurulacak ortaklıklara iştirak etmek veya ayrılmak,hertürlü ticari işlemlerde bulunmak,faaliyet konusu işlerden herhangi biri için lüzumlu fabrika,boru hattı,depolama,enerji ve su tesisleri,bina,kamp,site ve diğer tesis ve techizatı kurmak ve işletmektir.T.P.A.O. bu amaç ve faaliyetlerini doğrudan doğruya ve müessese,bağlı ortaklık,iştirak ve diğer birimleri eliyle doğabilecek sorun ve güçlüklere yerinde ve zamanında müdahale edebilmesi,kontrol kolaylığı sağlaması,kısaca işlerin aksamadan yürütülebilmesi amacı ile Batman,Adıyaman ve Trakya Bölge Müdürlükleri kurulmuştur.
2000 yılı sonu itibariyle T.P.A.O. personel mevcudu 3901 kişidir.Çlışan personelin % 12´si(484 kişi) ilköğrenimli,%63´ü(2641 kişi) ortaöğrenimli,%22´si(862 kişi)yüksek öğrenimlidir.Geri kalan %3´lük kısım ise ilkokul okur yazardır.
TOPOĞRAFYA VE JEODEZİ
JEODEZİ NEDİR?
İnsanların yaşalarındaki faaliyetlerini bilim ve uygarlık yöünden incelenmesi ancak onların bıraktığı izlerden yararlanarak mümkün olmaktadır.Eldeki bulguların en eskisi Mezopotamya bölgesindeki Arkeolojik araştırmalar sonucunda bulunan kil tabletler üzerindeki çivi yazılarıdır.Bu ve buna benzer araştırmalar sonucunda jeodezi(haritacılık) biliminde matematik,astronomi,coğrafya gibi dünyaın en eski bilim dallarından biri olduğu saptanmıştır.
Ünlü Alaman bilim adamı Helmert 1880´de “Jeodezi,yeryüzünün ölçümü ve projelsiyon bilimidir.” DemiÅŸtir.Bu tanıma Bruns,yerin gravite alanının ölçülmesini eklemiÅŸtir.Hertz 1991´de yazdığı kitabını, Jeodezi;yeryüzüne iliÅŸkin gözlemlerden elde edilmesi ve bunların fiziksel modele dönüştürlmesidir,biçiminde geliÅŸtirmiÅŸtir.DiÄŸer taraftan FIG tüzüğündenharitacıların meslek etkinlikleri olarak “Haritacı,yapılı ya da yapısız dökümleyen,sınırlarını belirleyen ölçen ve deÄŸerlendiren bu çaliÅŸmalara iliÅŸkin tüzel ve özel iyeliÄŸidökümlyen,sınırlarını beliryen,ölçen ve deÄŸerlendiren bu çalışmalrda toprak iyeliÄŸinin yasal kayıtlanması önlemleri ile onunla baÄŸlantılı hakları gözeten bir meslek bilgisidir.O,bunlardan baÅŸka ;kırsal ve kentsel toprakların kullanılmasını araÅŸtırır,planlar ve yönetir.Haritacı sözü edilen konuları ilgilendiren teknik,tüzel,ekonomik tarımsal ve sosyal bilgileri edinir.”diye tanımlamıştır.
Geometrik ölçülerin yanında yerin fiziksel alanınında saptanması amacı ile jeofizik dalında gravimetre ile yapılan yerçekimi ivmesi jeodezide vazgeçilemiyen bir olaydır.Haritalarda üçüncü boyut olarak yüksekliklerinde bilinmesi gerekir.
PROJEKSİYON
EÄŸri bir yüzey üzerindeki bilgilerin,matematik ve geometrik kurallardan yararlanarak harita düzlemine geçirilmesine “Harita Projeksiyon” denir.Harita projeksiyonda,yeryüzü bilgileri doÄŸrudan doÄŸruya düzleme geçirilmeyebilir.Onun yerine koni silindir gibi baÅŸka geometrik yüzeylerde kullanılabilinir.Orjinal yüzey üzerindeki bilgiler projeksiyon yüzeyine geçeken deformasyona uÄŸrarlar.Yüzey,paralel veya merideyenler projeksiyon yüzeyine çizilebildiÄŸ gibi,projeksiyon düzleminde seçilecek bir dik koordinat sistemindeki deÄŸerleri hesaplanarak bu yayalrın çizimi mümkündür.Orjinal yüzey uzunluk koruyan,alan koruyan ve ÅŸekil koruyan diye üç kısıma ayrılır.Harita projeksiyonları,projeksiyonda kullanılan yüzeylerin cinsine göre;Düzlem,Silindir ve Konik Projeksiyon diye adlandırılır.
ENLEM VE BOYLAM(COĞRAFİ KOORDİNAT SİSTEMİ)
λ=Boylam(Longitude)DoÄŸu (ÅŸekil.1)
φ=Enlem(Latitude)Kuzey
Ekvator düzlemine paralel
olan düzlemlerin yerküre ile ara-
kesitleri Paralel Daireleri oluÅŸturur.
90° güney,90° kuzey:180°
Ekvatoru dik olarak kesen
Kutuplardan ve yerin merkezinden (ÅŸekil.2)
geçen düzlemlerin yerküre ile ara –
kesit eğrilerine de Meridyen Yayları
denir.
180° doğu,180° batı :360°
Bir noktadan geçen paralel dai-
resinin ekvatora olan uzaklığına ve
ya bir noktanın ekvatora olan uzaklığını yer mekezinden gören acıya o noktanın ENLEMİ denir.Enlem o noktadan geçen merideyen düzlemi içinde ölçülür ve φ ile gösterilir.
Bir noktadan geçen meridyen
düzlemi ile başlangıç meridyen düzlemi
arasında kalan açıya da o noktanın BOYLAMI denir.Boylam bu iki düzlem üzerindeki en büyük ölçekli açıdır.1° aralıkla geçen meridyenler arası 4 dakikadır.
Büyük ölçekli haritaların yapılmasında geometrik özelliklerden yararlanarak çizim yapmak olanaksızdır.Bu nedenle harita düzleminde bir dik koordinat sistemi oluşturulur ve çizimi düşünülen bütün noktaların bu sistem içindeki dik koordinatları hesaplanır.
Dik koordinat sisteminin başlangıcı projeksiyon yüzeyinin ya küreye teğet olduğu nokta ya da teğet enlem dairesi üzerinde alınan noktadır.İkinci durumda başlangıç noktasının haritası yapılacak alanın ortasına gelmesi tercih edilmelidir.
Konik Projeksiyon;koninintepe açısı 0°olduğunda yüzey silindir,konin tepe açısı 180° olduğunda yüzey düzlem olur.
M0 = R x cotφ0
e = 2πR’
R’ = R x cosφ0
e =2πRcosφ0
Konik projeksiyonda koni ara doğrusu boyunca kesilerek düzlemem açılır,teğet enlem dairesi uzunluk koruyacak şekilde ve koninin S tepe noktasını merkez kabul eder.M0
Yarıçaplı bir çember parçası ile gösterilir.
(ÅŸekil.3)
Konik projeksiyonlarda coğrafi koordinatlar ları bilinen P noktasının projeksiyon düzlemindeki dik koordinatları,
Y : M x sin λ’
X : M0 – M x cosλ’ (ÅŸekil.4)
Düzlem Projeksiyon; projeksiyon yüzeyi bir düzlemdir ,normal konumda kutup noktasında küreye teğet kabul edilir.Meridyen yayalrı projeksiyon düzleminde kesişen doğruların kesişme noktası düzlemin küreye teğet olduğu kutup noktası olup,projeksiyonda Q ile gösterilmiştir.Meridyenlerin boylam farkı küre üzerindeki büyüklükler kadardır.
λ’= n x λ n=1 oldugunda λ’= λ
Projeksiyon düzlemindeki dik koordinat sisteminin X eksenni herhangi bir meridyendir. P’ nokatasının dik koordinatları;
Y = M x sin λ
X = M x cos λ
(ÅŸekil.5)
Düzlem projeksiyonlarda büyük ölçekli haritaların yapılmasında enlem ve meridyenyayalrı üzerlerinde alınacak noktaların dik koordinataları hesaplanarak,haritaya nokta nokta geçirilir.Küçük ölçekli haritaların yapılmasında ise aynı yöntem kullanılarak paralel ve meridyen yayalrı çizilebileceği gibi geometrik özelliklerden yararlanarak bu yayların çizimi yapılabilinir.
Paralel ve meridyenlerin geometrik özelliken yararlanılarak projeksiyon düzlemine çizilebilmesi için önce seçilen λ boylam farkına göre kutup noktasında kesiÅŸen meridyen doÄŸrultuları çizilir.Meridyenler arasındaki açısı iletki yardımı ile alnabileceÄŸi gibi sabit bir r yarıçaplı dairede λ açısına karşılık gelen kriÅŸ uzunlukları önceden hesaplanır.Bu kriÅŸlerin yardımı ile meridyen doÄŸrultularıkolayca çizilebilir.Meridyen doÄŸrultuları çizildikte sonra projeksiyon nun özelliÄŸine göre ,her paralel daire için hesaplanacak r yarıçaplı ile o paralel daire pergel aracılığı ile çizilir.Paralel dairelerin merkezi meridyenlerin kesim noktasıdır.
Silindirik Projeksiyon:Normal konumlu silindirik rojeksiyonlarda projeksiyon yüzeyi olan silindir küreye ekvator boyunca teğettir.Küre üzerindeki paralel ve meridyen yayalrı silindir üzerine aktarıldıktan sonra düzleme açınımı yapılarak harita düzlemi elde edilir.
(ÅŸekil.6)
Silindirik projeksiyonlarda ekvator kendi uzunluğunda projeksiyon yüzeyine aktarılır.Paralel dairelerde ekvator uzunluğnda ve ona paralel doğrularla temsil edilir.
Paralel dairelerin ekvatora olan X uzaklıkları φ enlemlerinin veya δ kutup uzaklıklarının fonksiyonu olur.Yani X: f(δ) olur. Fonksiyonun ifadesi projeksiyonun özelliÄŸine göre tanımlanır.
Büyük ölçekli haritaların yapımında dik koordinat sisteminin X ekseni,haritası yapılacak bölgenin ortasına rastlayan meridyenin projeksiyon düzlemindeki karşıtıdır.Sistemin Y ekseni ekvatordur.Buna göre coğrafi koordinatları bilinen bir P noktasının dik koordinatları,
Y=(λ / δ) x R X=f(δ)
λ boylam farkı , X (seçilen) ekseni ile noktanın boyları (ÅŸekil.7) arasındaki açıdır. f(δ) ise projeksiyonun özelliÄŸine göre belirlenir.
Transversal Konumlu Silindirik Projeksiyon : Bu projeksiyonda silindir küreye bir meridyen boyunca teğettir.Teğet meridyen ana daire olup,projeksiyonda kendi uzunluğunda bir doğru parçası ile gösterilir.
Teğet meridyen aynı zamanda projeksiyon dik koordinat sisteminin X eksenidir.Koordinat eksenlerinin orijini teğet bir O noktasıdır.Koordinat başlangıç noktası ekvator üzerindede bulunabilir.
Herhangi bir P noktasının projeksiyona geçirilmesi iin bu noktanın ekvator üzerindeki H asal noktaya göre küresel,kutupsal
koordinatlarının (δ,α ) (ÅŸekil.8)
bilinmesi gereklidir
X : (Δα/ρ)x R Y : f(δ)
Bu projeksiyonda yatay daireler teğet meridyene paralel doğrularla,düşey dairelerde dik doğrularla gösterilir.(şekil.9)
Bu projueksiyonda yatay daireler teğet meridyene paralel daireler doğrularla,düşey dairelerde teğet meridyene d,k doğrularla gösterilirler.
Konform Transversal Silindirik Projeksiyon(GAUSS-KRÜGER):Transversal konumlu konform silindirik projeksiyon(G.K.) büyük ölçekli haritaların yapımında kullanılır.G.K. Projeksiyon sisteminde hesaplanan dik koordinatlara da G.K. dik koordinatlar denir.
(ÅŸekil. 10) (ÅŸekil.11)
Gözönünde bulundurulan P noktasının teğet meridyene olanYg uzaklığı projeksiyonun konform olma koşullarından yararlanarak elde edilir.Koform projeksiyonlarda a = b
Büyük deformasyonların ortaya çıkmasını önlemek için teğet meridyenden çok uzaklaşılmaması gerekir.Örneğin haritacılıkta teğet meridyenin en çok 3° uzağına kadar noktaların projeksiyonu yapılır.Haritası yapılacak alan büyükse daha çok sayıda silindirler kullanılarak bölgenin projeksiyonu yapılabilir.
Yq = Y + (Y3/6R2) Xg = X Formüllerde görülen Y,noktanın teğet merideyene olan uzaklığının küre üzerindeki değerini,X ise yine küre üzerinde olmak üzere Y ekseninin teğet merideyeni kestiği Q noktasının ekvatora uzaklığıdır.
Çok küçük ölçekli atlas haritaları için Dünya’nın ÅŸekli olarak küre kabul edilirse,topoÄŸrafik haritalar gibi orta ve büyük ölçekli haritalar için,Dünya’nın ÅŸekline en yakın olan elipsoidi kullanmak gerekir.Ülke haritalarının yapımında Uluslararası HAYFORD elipsoidinin boyutları kullanılmaktadır.
(ÅŸekil.12)
a=6378388 m
b=6356912 m
(a – b )/a =1 / 297.0 (basıklık)
EÄŸer haritasını yapmak istediÄŸimiz arazi küçük ise, yani yarıçapı 40 km.’den küçük bir daire içinde kalıyorsa,koordinatbaÅŸlangıcını bu bu bölgenin ortasında alıp yerin ÅŸeklini göz önüne almaksızın koordinat hesaplarını düzlem üzerinde yapabiliriz.Yani ayrıca bir projeksiyona gerek kalmazçünkü koordinat baÅŸlangıcında yeryüzüne deÄŸen düzlem 40 km. uzaklıklarda hemen hemen yerküresi ile deÄŸme halindedir.
Başlançtan 40 km. uzaklıklarda en fazla büyüme 1/50 000 oranında yani 50 000 m.de 100 cm. civarındadır.Bu da ince işlerde yeterlidir.Buradan yola çıkarak bir ülkeyi bu büyüklükte parçalara ayırıp, büyük ölçkli haritalarını yapmak olasıdır,denilebilinir.
Her ne kadar teoride böyle düşünülürse de ayrı ayrı koordinat başlangıçlarına bağlı bulunan haritaların tamamını yanyana getirerek bir bütün hailnde kullanılmaması ve jeodezik hesapların başka bir sistemde yürütülmesindeki işlem karşısında bu yöntem tutunamamıştır.Projeksiyon kavramı bundan dolayı çıkmıştır.Gauss-Krüger projeksiyon sistemi ülke haritalarımızda 1931 yılından beri kullanılıyor.
Silindir, kuzey-güney doğrultusunda ve ekvatora teğet ise ismi merkatordur.Gauss-Krüger projeksiyonuna bundan dolayı Transversal-Merkator da denilir.
Gauss koordinatları ile açı deformasyonu yok denecek kadar azaltılmıştır.Silindirin temas ettiği meridyen,silindir ve elipsoidde ortak olduğu için uzunluğunda bir değişme yoktur.Fakat başlangıç meridyeninden doğu ve batı yönlerinde uzaklaşırsa deformasyon hızla artar.Yani bu sisteme göre harita alanlarını sonsuz bir şekilde genişletmeye olanak yoktur.
Harita alanlarındaki deformasyonları sınırlı bir şekilde tutabilmek için Gauss-Krüger koordinat sistemlerinin genişliğini orta meridyenden itibaren doğu-batı yönlerinde 1.5° olmak üzere 3° olarak belirlenmiştir.Bu durumda kenar büyümesi önemsenmeyecek kadar küçük olur.
UTM(UNIVERSAL TRANSVERSAL MERCATOR) PROJEKSİYONU
Bu projeksiyon Gauss- Krüger projeksiyonu esas alınarak geliştirlmiştir.buna göre uygulanacak projeksiyonda şu noktaların bulunması ileri sürülmüştür;
1.Doğrultu deformasyonlarının en az olması için konformluk,
2.Az sayıda projeksiyon yüzeylerinin kullanılması ve yüzeyler arası dönüşümlerin olası olması,
3.Ölçek deformasyonunun belirtelicek sınırlar içinde kalması,
4.Dik koordinat sisteminde beraberliğin sağlanması,
5.Merideyen yakınsamasının 5° den küçük olması.
Bu koÅŸulların en uygun bir arada bulunabileceÄŸi durum 6° ‘lik dilim geniÅŸliÄŸindeki dilim ekseninin sınır noktaya alan uzaklığı 340 km. kabul edilirse bu uzaklığın yarısı 170 km. olur.
Y=170 km. için M=1 olacağına göre dilim ekseni için M0;ölçek faktörü
M0 =M (1-(Y2/2R2)) den M0= 0,9996 bulunur.
Uzunlukların anormal büyümesinin engellenmesi için Xg ve Yg değerleri M0 ile küçültülür.Dilim eksenin solunda kalan değerlerin (-) değerlerden kurtulması için M0 ile küçültülür ve Yg değerlerine 500.000 eklenir.Kuzey yarım kürede Xg değerleri pozitiftir,fakat güney yarım kürede böyle olmadığı için bu değerlere 100.000 eklenir.Pozitif olan ordinatalar hangi dilimde olduğunu göstermek üzere o dilim numarası baş tarafa eklenir.Elde edilen koordinat değerlerine sağa ve yukarı değerleri adı verilmiş olur.Bu değerlere sadece çizim yapılır.
3° lik dilimlere göre hesaplanmış koordinatlar,1/10 000 ve daha büyük ölçekli haritaların yapımında dilimler arası 1/25 000 ve daha küçük ölçekli haritaların yapımında dilimler arası sıksık koordinat dönüşümünü engellemek için dilimler arası 6° alınır.
-Kuzey küre için;
SaÄŸa= (D.N.) (500 000 Ygx M0 )
Yukarı= Xg x M0
-Güney küre için;
SaÄŸa== (D.N.) (Ygx M0 500 000 )
Yukarı= 10 000 000 Xg x M0
Türkiye’de,3°’lik 7 dilim vardır.Bunlar orta meridyenleri 27,30,33,36,39,42,45 derece olarak kabul edilmiÅŸtir.
Geodezik sahalarda,örneÄŸin kadastro problemlerindeki inceliÄŸi saÄŸlayabilmek için dilim geniÅŸliÄŸi 3°’yi geçmemesi gerekir.
GEODETIC PARAMETERS (IN TURKEY)
Projections type : UTM (Transversal Mercator)
How is the degree : 6
Scale factor : 0.9996
False northing : 0
Folse easting : 500 000
Ellipsoid name : HAYFORD 1909-1910
Ellipsoid a : 6 378 388.0000
b : 6 356 911.9461
f : 1 / 297
1° Eksentrisite (e2) : 0.00676817
Vertical datum : Mean sea level
Horizontal datum : ED-50
Geodetic longitude of origin : Greenwich
Geodetic latitude of origin : Equator
Central meridians : 27,33,39,45
Zone numbers : 35,36,37,38
Units of measurement : meters
HARİTALAR
TÜRKİYE DE VE DÜNYADA PAFTA BÖLÜNMESİ
Harita;Dünya üzerinde bulunan yüzeysel şekillerle insanlar tarafından yapılan tesislerin bir düzlem üzerinde sismik gösterimidir.
1. Çok büyük ölçekli harita planlar: 1/250 ile 1/2500 ölçek (ayrıntılı çalışmalarda)
2. Büyük ölçekli haritalar : 1/5000 ile 1/25000 ölçek (arazinin topoğrafik ve genel yapısı )
3. Orta ölçekli haritalar : 1/50000 ile 1/100000 ölçek ( arazinin ayrıntılarını belirler ) 4. Küçük ölçekli haritalar : 1/200000 ile 1/500000 ölçek ( arazinin topoğrafik yapısını genel olarak gösterir )
5. Çok küçük ölçekli haritalar : 1/1000000 ile vs. Ölçek (büyük arazi parçaları ve dünyanın bütünü iin kullanılır )
COĞRAFİ KOORDİNATLARA GÖRE PAFTA BÖLÜNMESİ
Harita ölçeğine ve altlığınboyutlarına göre seçilecek uygun aralıklı paralel ve meridyenin sınırladığı alanlar bir paftaya girecek alanı belirtir.Paftalar kent ismiyle,yada bir numara il,ya bir harf ile yada ikisinin kullanımı ile tanımlanır.
Ulus ve uluslararası haritalar UTM ile yapılır.Türkiye’nin ki de aynıdır.
UTM’de yeryüzü baÅŸlangıcı meridyeninden baÅŸlayarak 6 derece boylam aralıklı dilimlere ayrılmıştır.Bunlara “grid” dilimi adı verilir.Grid dilimi baÅŸlangıç meridyeninde doÄŸuya doÄŸru 31,32,33…numaraları ile;batıya doÄŸru ise 30,29,28…numaraları ile numaralandırılmıştır.Ekvatordan baÅŸlayarak 80° kuzey ve güney paralel dairesine kadar 8° enlem aralıklı kuÅŸaklar meydana gelmiÅŸtir.Bu kuÅŸaklarda kuzeye N,P,O…güneye M,L,K…ile isimlendirilmiÅŸ.6° aralıklı meridyen ve 8° aralıklı paralel dairelerin oluÅŸturduÄŸu bu küçük coÄŸrafi alanlara grid bölgesi denir.
(ÅŸekil.13)
Bu bülge,bulunduğu griddiliminin numarası ve bulunduğu enlem kuşağının harfi ile isimlendirilir.33P gibi.
Bu bölgenin kuzey güney biçiminde ikiye bölünmesi ile ortaya çıkan 6° x 4° boyulu olan uluslararası 1/1000000 ölçekli haritanın kapsadığı alanı verir.Bu pafta en büyük kentin ismini alır.1/1000000 ölçekli paftanın 4 e bölünmesi ile elde edilen 2° x 3° boyutlu alan ise 1/50000 ölçekli haritanın pafta boyutlarını belirler.Bu paftalarda bulunduğu kentin ismini alır
1/1000000
Kuzey
grid dilimi
güney
1/250000 1/250000
1/250000 1/250000
1/500000 1/500000
1/500000 1/500000
(ÅŸekil.14)
1/250000 den küçük ölçeklerin pafta bölünmesi ulusal olup,her ülke kendie uyan bir bölümleme yaparak indekslerini oluÅŸturmuÅŸlardır.1/100000 ölçekli paftanın boyutları 30′ x 30′ dür. 1/250000 ölçekli paftanın 6 ya bölünmesi ile elde edilir.
1/100000 1/100000 1/100000
1/100000 1/100000 1/100000
1°,5′ 30′ = 44 km
a1 a2 b1 b2
a4 a3 b4 b3
d1 d2 c1 c2
d4 d3 c4 c3
İstanbul A4-a a1,a2,a3,a4
(ÅŸekil.15)
1/100.000 ölçekli pafta 4 e bölünerek 1/50.000,1/50.000 4 e bölünerek 1/25.000 lik pafta oluşturur.