Bazi Asitler Ve Bazlar
Bazi Asitler ve Bazlar
FORMIK ASIT (HCOOH)
Bakterilere küf ve mayalara etki eder. Mikrobik bozunmayi önlemek için gidalarda koruyucu olarak kulanilir. Karinca salgisinda bol miktarda bulunur.
ASETIK ASIT (CH3COOH)
Sirke asidi olarak bilinir. Asetik asitin %5-8 likçözeltisI sirke olarak kullanilir. Asetik asit birçok ilaç endüstri maddesinin kullanilmasinda kullanilir.Tahris edici bir kokouya sahip bir sividir. Alüminyum asetat tuzu,taze kesilmis yaralarda kan dindirici olarak kullanilir.
SORBIK ASIT (HC6H7O2)
Küf ve mayalarin gelismesine engel olur.Bu özelliginden dolayi yiyeceklerde antimikrobik koruyucu olarak kullanilir. Kokusu lezzeti yoktur.
SÜLFÜRIK ASIT (H2SO4)
Endüstüride kullanilan en önemli asit ve dünyada en çok üretilen kimyasallardan biridir. SO2 gazi kullanilarak Kontakt metodu denilen bir metotla üretilir. Endüstride birçok alanda kullanilan bu asit,özellikle gübre üretiminde,amonyum sülfat üretiminde,patlayici yapiminda,boya sanayinde,petrokimya sanayinde kullanilmaktadir.
BENZOIK ASIT (C6H5COOOH)
Beyaz renkli igne ve yaprakçik görünümünde bir maddedir.Gidalarda mikrobik bozunmayi önlemek için kullanilir. En çok kullanildigi alanlar,meyva suyu,marmelat,reçel,gazli ,içecekler,tursular ,ketçap ve benzeri ürünlerdir. Benzoik asit, bir çok bitkinin yaprak ,kabuk ve meyvelerinde bulunur.Benzoik asit genellikle sodyum tuzu olarak (Sodyum benzoat) kullanilir. Ilave edildigi bitkinin tadini etkiler.
FOLIK ASIT
Folik asit dokularinda az da olsa bulunur.Folik asit en çok koyu yesil yaprakli sebzeler ve gida olarak kullanilan hayvanlarin böbrek ve karacigerlerinde bulunur. Biftek, huhubat, sebzeler,domates,peynir ve sütte az miktarda bulunur.Folik asit eksikliginde vücutta anemi (kansizlik )ortaya çikar.
HIDROJEN SÜLFÜR (H2S)
Renksiz bir gazdir. Kokmus yumurtayi andiran bir kokusu vardir. Çok zehirlidir. Uzun zaman solundugunda insani öldürebilir. Havada seyreltik olarak bulundugunda yorgunluk ve bas agrisi yapar.
NITRIK ASIT (HNO3)
Nitrik asit,dinamit yapiminda kullanilir. Nitrik asitin gliserin ile reaksiyonundan nitrogliserin meydana gelir. Ayrica nitrik asit NH4NO3 içeren gübrelerin üretiminde kullanilir.
FOSFORIK ASIT (H3PO4)
Saf fosforik asit,renksiz kristaller halinde bir katidir. Fosforik asit,en çok fosfatli gübrelerin yapiminda ve ilaç endüstrisinde kullanilir.
HIDROFLORIK ASIT (HF)
Hidroflorik asit yüksek oktanli benzin yapiminda ,sentetik kriyolit (Na3AlF6) imalatinda kullanilir. Ayrica hidroflorik asit camlarin üzerine sekiller yapmak için kullanilir. Bu is için,önce cam esya yüzeyi bir parafin tabakasi ile kaplanir.
Sonra parafinin üzerine bir çelik kalem ile istenen sekil çizilir. Bu çizgilere hidrojen florür gazi veya çözeltisi tatbik edilir. Camdaki parafin temizlendikten sonra camda yalniz sabit sekiller kalir.
SODYUM HIDROKSIT (NaOH)
Beyaz renkte nem çekici bir maddedir. Suda kolaylikla çözünür ve yumusak kaygan ve sabun hissi veren bir çözelti olusturur. Sodyum hidroksit,laboratuvarlarda CO2 gibi asidik gazlari yakalamak için kullanilir. Endüstride bir çok kimyasal maddenin yapiminda ,yapay ipek,sabun,kagit,tekstil,boya,deterjan endüstrisinde ve petrol rafinerilerinde kullanilir.
POTASYUM HIDROKSIT (KOH)
Endüstride arap sabunu üretiminde,pillerde elektrolit olarak ve gübre yapiminda kullanilir.
KALSIYUM HIDROKSIT (Ca(OH)2)
Beyaz bir toz olup,suda hamurumsu bir görünüs alir. Sönmemis kirece su ilave edilmesi ile elde edilir. Kalsiyum hidroksit asidik gazlarin uzaklastirilmasi (Hava gazindan hidrojen sülfürün uzaklastirilmasi gibi),kireç ve çimento yapimi alanlarinda kullanilir.
AMONYAK (NH3)
Renksiz,kendine özgü keskin kokusu olan bir gazdir. Sivi amonyak özellikleri bakimindan suya benzer, polar yapidadir,hidrojen bagi yapar ve su gibi iyonlarina ayrisir. Amonyak endüstride en çok azotlu gübrelerin ve nitrik asitin üretiminde baslangiç maddesi olarak kullanilir. Zayif baz olarak ve birçok Laboratuvarlarda ise amonyak ,zayif baz olarak ve birçok kimyasal maddenin elde edilmesinde kullanilir. Amonyak bilhassa nitrik asit ve amonyum tuzlari imalatinda,üre,boya,ilaç ve plastik gibi organik madde imalatinda kullanilir. Amonyak gazi normal sicaklikta basinç uygulandiginda kolaylikla sivilasir olusan bu sivinin buharlasma isisi yüksektir (327 kcal/g ) bundan dolayi amonyak endüstride sogutucu olarak kullanilir.
HIDROSIYANIK ASIT (HCN)
Tabiatta bulunan zehirlerin en kuvvetlisidir. HCN’nin kokusu seftali çekirdegi içi kokusuna benzer. Metreküpte 34 miligram HCN varliginda kokusu hissedilir. Öldürücü dozu konsantrasyonuna baglidir. Mesala,200 mg/m3 konsantrasyonda öldürücü doz 2000 mg dk/m3’tür.
