Biodiesel Maliyetinin
Biodiesel Maliyetinin Ön Etüdü Yurdumuzda biodiesel üretiminin maliyet açısından incelenmesi, kullanılan verilere göre değişiklik gösterebilir. Buradaki ön maliyet incelemesindeki amaç, çiftçinin ürettiği kanola tohumunu doğrudan satması yerine, bunu biodiesele dönüştürerek kendi araçlarında diesel yakıtı yerine kullanması durumunda, elde edilebilecek gelir hakkında bilgi vermektir. Yurt dışında biodieselin çiftçi birlikleri aracılığı ile üretilmesi ve çiftçinin kendi araçlarında kullanması durumunda, petrol kökenli yakıtlar üzerine uygulanan vergilerden muaf tutulduğu belirtilmektedir (Scharmer 1991). Ülkemizde de biodiesel ile ilgili yasal düzenlemenin henüz yapılmamış olması nedeniyle, bugün için biodieseli çiftçi kendi traktör ve araçlarında kullanmak üzere üretmesi durumunda, biodiesel üzerinde petrol ürünlerine uygulanan vergi yükü bulunmamaktadır. Yine yurt dışında kendi biodieselini üreten tarım işletmelerinin büyük bir kısmında, küçük kapasiteli yağ presi de bulunmaktadır. Bu nedenle ön maliyet incelemesinde maliyet unsurları arasında yer alan vergi yükleri ve taşıma giderleri dikkate alınmamıştır. Buna göre;
*** - 1 dekardan üretilen kanola miktarı literatür bilgisine göre ortalama 275kg’dır. Kanola tohumu satış fiyatı olan 330.000 TL/kg deÄŸeri dikkate alındığında, 1 dekar alandan elde edilen kanola geliri; 90.750.000 TL/da olacaktır. (2002 yılı deÄŸerine göre)
*** - 1 kg kanoladan ortalama 450 gram biodiesel üretilebilmektedir. Bunun geri kalan 550 gramı küspe olarak değerlendirilmektedir. Bu değerler dikkate alındığında,1 dekardan 123,75 kg (140,625 L) biodiesel ve 151,25 kg küspe elde edilmektedir.
*** - Çiftçi üretmiÅŸ olduÄŸu kanola tohumunu doÄŸrudan satma yerine, biodiesele dönüştürmüş olsa idi, bu ürününü diesel yakıtı olarak deÄŸerlendirmiÅŸ olacaktı. Bu durumda diesel yakıtının birim fiyatı 939.000 TL/L, kanola küspesinin birim fiyatı 120.000TL/kg deÄŸerleri göz önüne alındığında, 1 dekardan elde edilecek olan biodiesel ücreti 132.046.875 TL, 1 dekardan elde edilecek küspe ücreti ise 18.150.000 TL olacaktır. YaÄŸ fabrikalarıyla yapılan görüşmede yağın elde edilmesi için kanola tohumunun preslenme ücretinin 30.000 TL/kg olduÄŸu belirtilmiÅŸtir. Yapılan çalışmada yağın biodiesele dönüştürme ücreti ise ortalama 15.000 TL/kg olmuÅŸtur. Bu masrafların bir dekara karşılık gelen miktarları sırasıyla 8.250.000 TL ve 1.856.250 TL’dir. Gelir ve masraf unsurları göz önüne alındığında kanola üretiminden bu yolla elde edilebilecek toplam gelir 140.090.625 TL/da’dır. Ön maliyet incelemesinden de görüldüğü gibi kanola tohumunun doÄŸrudan satışına göre, kanolanın biodiesel olarak deÄŸerlendirilmesi durumunda çiftçi 1 dekardan 49.340.625 TL daha fazla gelir elde edebilecektir. Ayrıca bu gelire, burada deÄŸerlendirmeye alınmayan, biodiesel üretiminde ortaya çıkan sabun ve kozmetik sanayiinin önemli bir ham maddesi olan gliserinin, satışından elde edilecek gelirde ilave olacaktır. (Ön maliyet analizinin yapıldığı sıradaki dolar kuru 1.400.000 TL/$ dır)
******* SONUÇLAR
******* Ülkemizde petrol kaynaklarının yetersiz olması, diğer yandan yaşanılan enerji krizleri, alternatif enerji kaynaklarını gündeme getirmektedir. GAP projesi ile her yıl 150.000 hektar alanın sulu tarıma açılarak, toplam 1.7 milyon hektar alanın sulanması planlanmaktadır. Uygun bir planlama ile bu alandan yağlı tohum üretiminde oldukça büyük artışlar sağlanabilir.
******* Özellikle kanola ve soya yağının üretim maliyetinin diÄŸer yaÄŸlara göre düşük olması nedeniyle, biodieselin üretildiÄŸi ülkelerde, biodiesel ham maddesi olarak kullanılmaktadır. Ãœlkemizde de bu yaÄŸlardan biodiesel üretilmesi durumunda çiftçimizin ürettiÄŸi ürünü satma garantisi söz konusu olacaktır. Tarım ve Köy iÅŸleri Bakanlığının 2002 yılında kanola ve soya bitkisini destekleme kapsamına alması, biodieselin Türkiye’deki geliÅŸimi açısından sevindiricidir.
******* Biodiesel kullanımı Türkiye açısından değerlendirilirse şu neticeler ön plana çıkmaktadır.
*** - Türkiye’de diesel yakıtına alternatif bir yakıt üretilecektir.
*** - Üretilen yakıt çevre dostu olarak, çevre kirliliğine çözüm olacaktır.
*** - Türkiye’nin petrole olan ihtiyacı açısından dışa bağımlılıktan kurtulmasına katkı saÄŸlayacaktır.
*** - Türkiye’deki tarımsal potansiyel daha doÄŸru ve faal olarak kullanabilecek ve yeni iÅŸ olanakları açılacaktır.
******* Biodieselin üretimi ve kullanımı ile ilgili yasal düzenlemelerin ve teşviklerin gecikmeksizin sağlanması hem tarımsal üretim planlaması hem de enerji ihtiyacının karşılanması açısından önemlidir.
*** *** KAYNAKLAR