Konfüçyüs
Adların düzeltilmesi
KonuÅŸmalar’da ‘adların düzeltilmesi’ diye anılan Konfüçyüs öğretisi ilginç felsefi sonuçlara varır. Konfüçyüs, kendi döneminde ‘efendi’ denilen kimseler eskiden öngörülmüş efendilik betimine göre davranmadığı için kaygılanırdı. "Ä°nsancıllığı terk etmiÅŸ efendi, bu adı nasıl taşıyabilir?" diye sorar; yönetmenin doÄŸru davranan kiÅŸiler için kolay bir iÅŸ olduÄŸunu, böylece "prensin prens, bakanın bakan, babanın baba, oÄŸulun da oÄŸul" olacağını söylerdi.
GeçmiÅŸin, ataların yüceltilmesi, töremlere gösterilen büyük ilgi, evlatlık görevi ile baba oÄŸul iliÅŸkisinin öneminin ısrarla vurgulanması, Konfüçyüsçülüğün Batı geleneÄŸine aykırı düşebilecek yönleridir. Gene de, Batı tüm bu yönelimlere -aile baÄŸları ile büyüklere saygıya; adetlere, uylaşımlara, törenlere deÄŸer vermeye; ılımlılığın, sakinimin ölçülü bir alçakgönüllülüğün ahlaksal önemine- bir ölçüde aÅŸinadır. Konfüçyüs’ün bakış açısını anlamamak, onun deÄŸerleri ile uygulamalarının birçoÄŸunun evrensel olduÄŸunu görmemek olanaksızdır.
