“suriye Raporu
”
Resmi Adı: Suriye Arap Cumhuriyeti
Yönetim Şekli: Askeri rejim altında Cumhuriyet (1963’ten beri)
Başkenti: Şam
Resmi Dil: Arapça
Vilayetler: 14
Bağımsızlık Tarihi: 17 Nisan 1946
Anayasa: 13 Mart 1973
Devlet Başkanı: Beşar Esad
Başbakan: Mohammad Mustafa Miro
Yüzölçümü: 185.180 km2
Boruhatları: Ham petrol 1304 km, petrol ürünleri 515 km
Sulanabilir Alan: 9060 km2
Türkiye ile Sınırı: 882 km
Kıyı Şeridi: 193 km
Başlıca Kentler: Halep, Latakya, Homs
Nüfus: 16.6 milyon (2000 yılı tahmini)
Nüfus Artış Hızı: %3.2
Okuma Yazma Oranı: Erkeklerde %93, Kadınlarda %78
Etnik Gruplar: Arap %90.3, Kürt,Ermeni ve Diğer %9.7
Din: Sunni Müslüman %74, Alevi, Dürzi ve Diğer Mezhepler %16, Hıristiyan %10
Para Birimi: Suriye Poundu
Döviz Kuru(1 Aralık 2001): 1 $ = 46.5 (Suriye Poundu)
GSYIH: 17,8 milyar $ (2000 yılı tahmini)
GSYIH Artış Hızı: % 0.5 (2000 yılı tahmini)
GSYIH Sektörel Dağılım: Tarım %27.3, Madencilik,İmalat,Elektrik %18.5, Toptan ve
Perakende Ticaret %21, Ulaştırma ve Haberleşme %13, Kamu
Hizmetleri %8.4, Finans ve Sigortacılık %5.1, İnşaat %4.1
Enflasyon Oranı: % -0.4 (2000 yılı)
İşgücü: 4,7 milyon (1998)
İşgücü Sektörel Dağılım: Tarım %40, Hizmetler %40, Sanayi %20
İşsizlik Oranı: %15
Mal İhracatı: 5 milyar $ (2000)
Mal İthalatı: 3,5 milyar $ (2000)
Başlıca İhracat Yaptığı Ülkeler: İtalya, Fransa, Türkiye, Suudi Arabistan, Lübnan
Başlıca İthalat Yaptığı Ülkeler: Almanya, ABD, İtalya, Ukrayna,Çin, Türkiye, Fransa
İhracatında Başlıca Maddeler: Ham Petrol, yaş meyve ve sebze, tekstil, pamuk
İthalatında Başlıca Maddeler: Makineler, Taşıt araçları, Gıda maddeleri ve canlı hayvanlar,
Metal ve metal ürünleri, Kimyasal maddeler
Petrol İhraç Gelirleri: 3.1 milyar $ (2000)
Dış Borç: 22.2 milyar $ (2000)
Petrol Rezervleri: 2.5 milyar varil
Petrol Üretimi: 535.000 varil/gün
Petrol İhracatı: 365.000 varil/gün
Ülkedeki Yabancı Petrol Şirketleri: Elf Aquitaine, Royal Dutch/Shell
Doğal Gaz Rezervleri: 240,5 milyar m3
Doğal Gaz Üretimi: 5,8 milyar m3
Elektrik Üretimi : 17.5 milyar kwh
SURİYE’NİN YILLAR İTİBARİYLE DIŞ TİCARETİ (FOB – milyon $)
İhracat İthalat
————— —————
1996 4.178 4.516
1997 4.057 3.603
1998 3.142 3.320
1999 3.806 3.590
2000 Tahmin 5.001 3.520
BAŞLICA İTHAL KALEMLERİ
Miktar (Ton) Değer ( 000 Suriye Poundu)
—————— ————————————-
Rafine Şeker 331.701 1.119.931
Gazyağı (Soler) 258.633 365.942
Bütangazı 142.615 397.418
Polietilen 51.195 337.610
Sentetik liften iplik 58.086 845.658
Dokumalar, sentetik iplik döküm 4.442 379.137
Sanayide kullanılan demir ve 177.917 607.943
Çelik teller
Oksitli zink 52.426 302.464
Demirden yapılmış silindirik ürün 212.384 821.303
Demir – çelik 58.776 214.524
Diğer çubuklar ve rodler 214.270 748.215
Sanayi ve kalkınma projelerinde 2.930 252.802
Kullanılan makine ve donanım
Ulaşım Araçları 25.797 1.634.723
TÜRKİYE – SURİYE DIŞ TİCARETİ (1000 $)
İhracat İthalat Denge Hacim
———– ———— ————- ————–
1995 272.162 258.101 14.061 530.263
1996 308.689 309.880 -1.191 618.569
1997 268.754 456.283 -187.529 725.307
1998 309.000 308.000 1.000 617.000
1999 232.208 307.002 -74.794 539.210
2000 182.575 545.095 -362.520 727.670
2001(Ocak-Ekim) 212.355 404.036 -191.681 616.391
SURİYE’YE İHRAÇ ETTİĞİMİZ ÜRÜNLER ($)
Madde Adı 2000
——————- ——————-
Sentetik ve suni devamsız liflerden dokunmuş mensucat 35.517.643
Hayvansal ve bitkisel yağlar 34.208.529
Elektrikli makina ve cihazlar 12.943.503
Makinalar ve makina aksam ve parçaları 9.582.077
Plastik ve plastikten mamül eşya 9.153.451
Şeker ve şeker mamülleri 8.668.046
Dokumaya elverişli suni ve sentetik filamentler 8.041.459
Tuz, kükürt, toprak ve taşlar 6.381.642
Demir ve çelikten eşya 5.994.634
Motorlu kara taşıtları 5.864.072
Kauçuk ve kauçuktan eşya 4.323.818
Kağıt ve karton 4.013.588
Emdirilmiş,sıvanmış,kaplanmış mensucat 3.441.285
Demir ve çelik 2.177.563
Cam ve cam eşya 1.595.344
SURİYE’DEN İTHAL ETTİĞİMİZ ÜRÜNLER ($)
Madde Adı 2000
——————— —————–
Mineral yağlar,mineral yakıtlar 451.851.746
Pamuk 73.366.506
Yenilen sebzeler ve bazı kök yumrular 4.882.844
Kağıt ve karton 3.117.985
Hayvansal ve bitkisel yağlar 3.084.040
Gübreler 1.219.379
ÖNEMLİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER
Anlaşma / Protokol İmza Tarihi
——————————— ——————
Ticaret anlaşması 17.09.1974
İkili hava ulaştırma anlaşması 13.11.1976
Bilimsel ve teknik işbirliği anlaşması 23.03.1982
Ekonomik, bilimsel,teknik ve ticaret işbirliği 23.03.1982
Karma komisyonu kurulmasına ilişkin anlaşma
Uzun vadeli ekonomik işbirliği anlaşması 23.03.1982
Uluslararası Karayolu taşımacılığı anlaşması 23.03.1982
Gümrük işbirliği ve kaçakçılığın önlenmesi protokolü 23.03.1982
Telekominikasyon alanında mutabakat muhtırası 23.03.1982
Turizm işbirliği anlaşması 19.05.1982
Turizm işbirliği uygulama protokolü 16.03.1983
Ekonomik işbirliği protokolü 17.07.1987
DIŞ TİCARET VE İTHALAT DÜZENLEMELERİ
Suriyeli özel firmalar tarafından ithalat yapmak, mevcut kısıtlamalar, idari ve teknik birtakım zorluklar, karmaşık mali düzenlemeler ve istenen belgelerin çokluğu sebebiyle kolay olmamaktadır. Çok karmaşık ve sürekli değişen bir ithalat sistemi mevcuttur. Yerli sigorta kurumlarınca sağlanması gereken ithal garantilerinin bulunmaması, Suriye’ye satılan malların fiyatını arttırmaktadır.
Suriye’ye gelen malların doğrudan üretilen ülkeden ithal edilmesi esastır. Bu kuralın istisnası ise 10 sayılı Yatırım Yasası uyarınca kurulan şirketlerdir.
Suriye’nin ithalat politikası aşağıda sayılan prensipleri öngörmektedir.
- Ham madde, yedek parça, Makina, ekipman (Tarım /Sanayi), tıbbi/laboratuar cihazları ve mühendislik ile bilimsel cihazların ithalatına izin verilmesi.
- Yerli üretimi bulunmayan gıda maddeleri ile tarımsal ürünlerin ithalatına izin verilmesi, yerli üretimi bulunan maddelerin ithalatını kısmak veya mümkün olduğunca asgariye indirilmesi
- Daha yüksek gümrük vergisi uygulanarak lüks maddelerin ithalatının kısıtlanmsı.
- Temel veya lüks olduklarına bakarak ithal mallarını değişik gümrük vergilerine tabi kılması.
- İthalatın büyük bir bölümünün ihracat gelirleriyle finanse edilmesidir.
GÜMRÜK VERGİLERİ
Suriye’ye ithal edilen bütün ürünler gümrük vergisine ve birleştirilmiş vergiye tabidir. Vergi oranları hükümetin gerekliliği konusundaki yaklaşımına göre %1 ile %200 arasında değişmektedir. Otomobil gibi lüks ürünlere yüksek oranlı vergi konulurken, gıda ve sanayi ham maddelerine ise düşük vergi uygulanmaktadır. Bütün ithal ürünlere yüklenen birleştirilmiş vergi hasılatları belediyeler, okullar ve orduya tahsis edilmektedir. Gümrük idarelerinde toplanan birleşik vergi oranları %6 ile %35 oranında değişmektedir. Gümrük işlemleri karmaşık düzenlemelerden dolayı hantal ve zaman alıcıdır.
İTHAL LİSANSLARI
Kayıtlı Suriyeli tüccarlar ve sanayiciler ithal etmek istedikleri ürünler için Ekonomi ve Dış Ticaret Bakanlığından İthalat Lisansı almak zorundadırlar. İthalat Lisansının geçerlilik süresi bir yıldır. “İthalatı elverişli ürünler listesinde” yer alan ürünlerin ithalatına izin verilmektedir.
Özellikle sanayi ve tarım için gerekli maddelerin ithal izinlerine öncelik verilmektedir.
İTHALİ YASAK OLAN MALLAR LİSTESİ
Silahlar, esrar, mobilya, peynir ve meyve gibi (Muz hariç) yerel sanayiyi olumsuz etkileyecek mallar, hazır giyim kıyafetler, işlenmiş gıdalar (konserve,balık hariç), bazı eczacılık ürünleri, kozmetikler, uydu antenler, modemler, evde kullanılan elektrikli aletler, seramikler, bazı oyuncaklar, bira ve tütün (yalnızca hükümet alkol ve sigara ithal edebilir), kaynak suyu, alkolsüz içecekler, perdeler.
İTHALAT İŞLEMİNDE ARANAN BELGELER
- Konşimento
- Geçerli İthalat Lisansı
- Ticari Fatura (Üç Nüsha)
- Paketleme Listesi (Üç Nüsha)
- Menşe Şehadetnamesi (Üç Nüsha)
İTHALAT İMTİYAZLARI
10 sayılı yatırım yasası çerçevesinde kurulu şirketler, ithalat rejminin yasak ve sınırlamalarına bağlı olmaksızın ithal edebilecekleri ürünler üç ana sınıfta toplanmıştır. Bunlar;
a- Makina,teçhizat gibi proje için gerekli tüm mallar
b- Çeşitli servis araçları
c- Projenin yönetilmesi için gerekli hammadde gibi gerekli olan tüm materyaller.
a- maddesinde yer alan ürünler resim, harç, damga pulu, yerel ve gümrük vergilerinden muaf olup herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır.
Yatırım yasası çerçevesinde ithal edilen ürünler yerel piyasada satılamaz ve yüksek yatırım konseyinin izni olmadan yurtdışına ihraç edilemez.
İŞ ADAMLARI İÇİN NOTLAR (PASAPORT VE VİZE İŞLEMLERİ)
Suriye Türkiye’ye vize uygulamaktadır. Bundan dolayı vize almak için ya İstanbul’daki Suriye Konsolosluğuna yada Ankara’daki Suriye Büyükelçiliğine başvurmak gerekmektedir.
Vize almak için pasaportta İsrail’e giriş çıkış yapıldığına dair herhangi bir işaretin bulunmaması lazımdır. İşadamlarından vize için işyerlerince düzenlenen, seyahatın amacını belirtir bir yazı istenmektedir. Ayrıca, iki fotoğraf ve vize ücreti ile birlikte vize formu doldurulduktan bir gün sonra üç haftalık bir sure için vize alınabilmektedir.
ÜLKEYE ULAŞIM
Havayolları ile ulaşımda hem THY’nin hem de Suriye Havayollarının seferi bulunmaktadır.
THY’nin (Perşembe ve Pazar günleri olmak üzere) İstanbul- Şam arası haftada iki gün karşılıklı sefer yapmaktadır. Yine Suriye Havayolları Salı günü İstanbul – Şam ve Cuma günü İstanbul-Halep-Şam olmak üzere iki seferi bulunmaktadır. Direkt uçuşlar için İstanbul – Şam arası 2 saat 15 dakika sürmektedir.
ÇALIŞMA SAATLERİ
Suriye’de Bankalar ve Resmi kurumlar 08.00-14.00 arasında çalışmaktadırlar Suriye’de hafta tatili Cuma günüdür.
RESMİ TATİLLER
1 Ocak, 8 Mart, 21 Mart, 17 Nisan, 1 Mayıs, 6 Mayıs, 6 Ekim, 25 Aralık , Dini Bayramlar
İstanbul Dünya Ticaret Merkezi Ar-Ge Departmanı
