E R O Z Y O N N E D Ä° R?
E R O Z Y O N N E D Ä° R?
EROZYON; Toprağın yağmur suları ile veya rüzgarlarla aşınması ve taşınmasıdır. Daha açık ifade ile yağmur tanelerinin çıplak toprağa çarptığında kopardığı parçacıkları beraberinde aşağılara taşıması veya şiddetli esen rüzgarlarla çıplak arazilerdeki ince toprak tanelerinin sürüklenmesi olayıdır. Erozyon, toprak-su-bitki arasındaki doğal dengenin bozulması sonucu ortaya çıkar. Yurdumuzun üzerinde bulunduğu coğrafi enlemlerdeki iklim özellikleri, topoğrafyası, jeolojik ve toprak yapısı içerisinde insanlarımızın doğal
dengeye yaptığı olumsuz etkiler; yanlış arazi kullanımı, aşırı otlatma, ormanlarımızın tahrip edilmesi gibi olaylar erozyonu hızlandırmaktadır.
EROZYON DÜŞMAN Ä°ÅžGALÄ° OLMADAN ÃœLKENÄ°N YOK OLMASIDIR…
Ormanı ve merası tahrip edilmiş sahalarda erozyon; toprakların kanseri, doğal afetlerin kaynağıdır.
Otomobili, kömürü, çimentoyu v.s. ithal edebilirsiniz ama toprağı ithal edemezsiniz.
Erozyon, insanlar için biraz daha az ekmek, biraz daha çok gözyaşıdır.
Bir keçi günde kendi ağırlığınca yaprak ve tohum yemekle ormanlarımızın en büyük zararlısıdır.
E R O Z Y O N VE Y U R D U M U Z
Yurdumuzun %45.9′u 1000-2000 m. yükseklikte kısaca daÄŸlık, %62.5′u, %15 meyilden daha meyilli, engebeli bir yapıya sahip olması, çok deÄŸiÅŸik iklim farklılkları göstermesi, (yıllık yağış ortalaması Rize’de 2269,6 mm. Kars-Aralık ilçesinde 231,1 mm. Konya-Karapınar ilçesinde 278,0 mm) kolay ayrışabilen ana kayası ile dünyanın erozyona karşı en hassas bölgeleri içerisinde yer almaktadır. Nitekim, bugüne kadar süregelen yanlış arazi kullanımı, aşırı ve bilinçsiz hayvan otlatması ve ormanların insafsızca tahrip edilmesi sonucu binlerce yıldır çeÅŸitli uygarlıkları barındırmış olan Anadolu’muzun %72′leri aÅŸan kısmı erozyon etkisi altındadır. Bunun neticesinde yurdumuzun en verimli topraklarından denizlere, göl ve barajlarımıza yılda 450-500 milyon ton toprak taşınmaktadır. Bir baÅŸka ifade ile iki yılda 1 mm. toprak aşınıp taşınmaktadır. 1 cm. toprak tabiat olayları-iklim va ana kaya oluÅŸumuna göre yaklaşık 1000 yılda meydana gelmektedir. Birim alandan taşınan toprak miktarımız ise Afrika’dan 22 kat, Avrupa’dan 17 kat, Kuzey Amerika’dan 6 kat fazladır. KızılırmaÄŸ’ın bir yılda Karadeniz’e ve barajlarımıza taşıdığı toprak miktarı 65 milyon ton, Fırat nehrinin taşıdığı toprak miktarı ise 108 milyon ton’dur.
E R O Z Y O N - O R M A N L A R I M I Z
Erozyonun düşmanı ormandır, bitki örtüsüdür. Yurdumuzun M.Ö. % 72’si ormanlar ile kaplı iken bügün ancak % 26’sını teÅŸkil etmekte ve % 35′lere varan step sahalarımız ile erozyonu davet etmekteyiz. 20,2 milyon ha. orman alanımızın çeÅŸitli nedenlerle tahrip edilmiÅŸ11,3 milyon hektarlık kısmının, özellikle 3 milyon hektar tamamen çıplaklaÅŸmış sahasında ÅŸiddetli erozyon hüküm sürmektedir. Ayrıca orman veya mera olması gereken V-VI-VII sınıf arazilerden 7,0 milyon hektar sah ada hiçbir erozyon önlemi almadan tarım yapılmaktadır. Tarım sahalarımızda ise tekniÄŸe uygun olmayan toprak iÅŸleme-nadas sistemi uygulanmaktadır. Neticede; bir Marmaris bir Trabzon, bir Zonguldak-Bartın gibi adını burada sayabildiÄŸimiz büyük ve küçük sel fela ketleri, can-mal kayıpları olmuÅŸtur. Bunların parasal deÄŸeri ise ölçülemeyecek derecede yüksek, gözyaÅŸları dindirilmeyecek kadar acıdır.