www.1bilgi.com

ADO(ActiveX Data Objects) Temelleri

ADO, bir veri sağlayıcı(data provider) aracılığıyla yerel ya da uzak veritabanlarına erişmeyi sağlayan bir veri erişim yöntemidir. ADO hiyerarşik olamayan ve bağımsız olarak kullanılan nesneleriyle verilere kolayca ulaşmayı sağlar.

ADO’nun bellek gereksinimi azdır. Hızlı biçimde çalışarak veritabanı uygulamalarının daha etkin bir biçimde gerçekleÅŸtirilmesini saÄŸlar. DAO ve RDO veri eriÅŸim yöntemlerinin yerine geçen geliÅŸtirilmiÅŸ bir teknoloji olan ADO,daha kolay ve anlaşılabilir nesnelerle veritabanı iÅŸlemlerini sadeleÅŸtirir:

ADO, istemci/sunucu ve web tabanlı uygulamalar geliştirmek için birçok özelliğe sahiptir. ADO veri erişim mimarisinin özellikleri:

·İstemci/sunucu uygulama geliştirmeyi kolaylaştırır..

·Hiyerarşik olmayan nesne modeli.

·Bağımsız yaratılan nesneler.

·Küme halinde güncelleme.(toplu işlem).

DAO ve RDO,ODBC ve Jet”data provider”larını kullanırlar.ADO ise verileri OLE DB aracılığıyla saÄŸlar. DiÄŸer bir deÄŸiÅŸle ADO için “data provider” OLE DB dir.

OLE DB

OLE DB,iliÅŸkisel ve iliÅŸkisel olmayan veri kaynaklarına eriÅŸimde kullanılan hızlı arabirimdir. Data az bellek ve disk alanı harcar. OLE DB veri saÄŸlayıcısı ODBC’ye göre daha fazla veri tipine eriÅŸimi saÄŸlar. Bunlar elektoronik posta,dosya sistemi, text ve grafik gibi verilerdir.OLE DB bir providerdır. OLE DB aracılığıyla saÄŸlanan metot ve arabirimlere ulaÅŸan yazılımlarar ise Cosumer(alıcı) denir.

ADO’nun Visual Basic’te Kullanımı

ADO nesnelerini proje içinde kullanmadan önce onların projeye eklenmesi gerekir. Bu işlem için:

1.Project menüsünden Preferences komutu seçilir.

2.Microsoft ActiveX Data Object 2.0 Library seçilir.

3.OK düğmesine tıklanır.

ADO Nesneleri

ADO veri erişimi sistemi oldukça basit bir nesne modeline sahiptir. Bu modelde birçok nesne seçimli olarak ya da bağımsız olarak kullanılabilir.

ADO modelinde yer alan nesneler

Nesne Amacı

Command Bir veri kaynağı üzerinde bir query ya da deyimi işletir.

Connection Bir veri kaynağına doğrudan bağlantı yaratır.

Error Veri kaynağından bir hatayı döndürür.

Field Bir kayıt içindeki bir alan.

Parameter Bir komut için parametre tutar.

Recorset Bir komut tarafından üretilen(dönen) verileri içerir.

Connection Nesnesi

Connection nesnesi bir veri kaynağına bağlantı kurmak için kullanılır. Connection nesnesi sayesinde bir data provider aracılığıyla(OLE DB) bir komut işletilir. Bir command nesnesi yaratmaya gerek kalmaz. Connection nesnesi ile ConnectionString özelliği kullanılır. Bu özellik bağlanılacak veri kaynağını gösterir. Open metodu ise bağlantıyı açmak için kullanılır.

İşlemci/sunucu veritabanı sisteminde bu nesne sunucuya yapılan ağ bağlantısını oluşturu. Önceden tanımlanmış nesnelerden bağımsız olarak istendiği gibi yaratılabilir. Bağlantı nesnesinin temel özellikleri ve metodları şunlardır:

Connection nesnesi kullanıldığında birçok iÅŸlem özellikler aracılığıyla yapılır. Connection nesnesinin kullanılımınıda deÄŸiÅŸken olarak genellikle”cnn”kullanılır.

Connection nesnesinin ana özellikleri

Özellik Açıklama Varsayılan Aralık

CommandTimeout Bir komutun bekleme zamanı 30 0 – Max Ulong

ConnectionString Veri kaynağını belirtir. - String bilgisi

ConnectionTimeout Bağlantı için bekleme zamanı 15 >=1

CursorLocation Bir server –ya da client- taraflı Provider’e baÄŸlı. Enum

Cursor yaratır. Varsayım dUseServer

Errors Hataları tutar. N/A N/A

Mode Bağlantının erişim izinlerini adMode Enum

düzenler ya da döndürür. Unkonwn

ConnectionString ,ConnectionTimeout ve Mode özellikleriyle bağlantı kurulmadan temel özellikleri düzenler. Bağlantı kurulma süresi ,bağlantı kurulması için ne kadar süre bekleneceğini ve kurulamaması durumunda ne kadar süre sonra hata verileceğini belirtir. Bağlantının gerçekleştirilmesi ,ağ trafiği ya da sunucunun fazla kullanımı nedeniyle gecikebilir. Eğer bu özellik sıfır olarak ayarlanmışsa ,bağlantı kurulana kadar ADO bekler. Mode özelliği ise bağlantıdaki verinin işlenebilmesi için gerekli izinleri belirtmektedir.

DefaultDatabase (varsayılan veritabanı) özelliği ,bağlantı için önceden ayarlanan veritabanı ismini belirtmektedir.

Provider özelliği de bağlantının hangi provider üzerinden yapılacağını belirtir. OLE DB bir sağlayıcı olarak seçilebilir. Eğer hiçbir sağlayıcı belirtilmemişse, özelliğin değeri MSDAS SQL (Microsoft ODBC Provider for OLE DB-OLE DB için Microsoft ODBC Sağlayıcısı) olarak belirtilebilir.

Cursor Location Özelliği:

Data provider’e eriÅŸimi düzenleyerek verilere eriÅŸim biçimini deÄŸiÅŸtirir. Cursor istekte bulunan uygulamaya veriyi döndüren bir küçük yazılımdır. Cursor veri setinin konumunu izleyerek çok sayıda iÅŸlem aynı anda yapılmasını saÄŸlar.

Cursor Location deÄŸerleri

adUseClient Yerel cursor kütüphanesi tarafından sağlanır.

adUseServer Varsayım olarak kullanılır. Data Provider ya da veritabanı sürücüsü tarafından sağlanılan.

cursor’ı kullanır.

CursorLocation özelliğinin düzenlenmesi; düzenleme işleminden sonra olan bağlantıları etkiler.

CursorLocation özelliğinin değerleri:

adUseServer 2 Server-side ya da driver-supplied cursor’lar kullanılır.

adUseClient 3 client-side cursor’lar kullanılır.

EÄŸer CursorLocation bir Recordset için belirtilmiÅŸse aktif connection’ın özelliÄŸini yeniler. Bu sayede bir baÄŸlantı (connection) ile birçok recordset kullanılabilir.

Mode Özelliği:

Bağlantı ile elde edilen veriler üzerinde değiştirme izinlerini belirtir.

adModeUnknown Varsayım. İzin düzenlenmemiş.

adModeRead Read-only izinler.

adModeWrite Write-only izinler.

adModeReadWrite Read/write izinler.

adModeShareDenyRead Diğer kullanıcıların bağlantıyı read izinini engeller.

adModeShareDenyWrite Diğer kullanıcıların bağlantıyı write izinini engeller.

adModeShareExclusive Diğer kullanıcıların bağlantıyı açmasını engeller.

adModeShareDenyNone Diğer kullanıcıların bağlantıyı herhangi bir izinle açmasını engeller.

Mode özelliği mevcut bağlantının erişim izinlerini düzenler. Mode özelliği Connection nesnesi kapalıyken kullanılır.

adModeUnknown (default) 0

adModeRead 1

adModeWrite 2

adModeReadWrite 3

adModeShareDenyRead 4

adModeShareDenyWrite 8

adModeShareExclusive 12

adModeDenyNone 16

Connection Metotları:

Connection metotları ,connection nesnesi ile yapılabilecek işlemleri belirtir. Open ve Close metotları ile de veri kaynağına fiziksel bağlantı kurulur ve kapatılır. Open metodunun işletilmesinden sonra bağlantı başlar. Bağlantının başlamasının komutları işletilebilir ve sonuçlar üretilir.

BeginTrans Aktif connection üzerinde yeni bir transaction’a baÅŸlar.

Cancel Ä°ÅŸletilmekte olan komutu iptal eder.

Close Aktif bağlantıyı kapatır.

CommitTrans Mevcut transaction iÅŸlemini tamamlar.

Execute Bağlantıya ait bir komutu işletir.

Open Bir bağlantıyı açar.

OpenSchema Bir recordset’in schema bilgisini verir.

RollbackTrans Mevcut transaction’u geri alır.

Close metodu ise bağlantıya atanmış olan sistem kaynaklarını serbest bırakır. Open metodu bir veri kaynağına bağlantı kurmak için kullanılır.

Execute metodu ise aktif connection üzerinde bir komutu çalıştırır. Bu komut genellikle SQL Update komutu gibi bir satır olarak veri elde etmeyen komutların işletilmesi için kullanılır.

Set recırdtset = connection.Execute (CommandText,RecordsAffected,Options)

CommandText bilgisi bir string deÄŸeridir.Bir SQL deyimi, tablo adı; stored procedure ya da provider-specific bir text bilgi içerir. RecordsAffected bilgisi seçimli olarak kullanılır. Bu bilgi iÅŸlemden etkilenen kayıt sayısını döndürür. Options bilgisi de seçimliktir. Provider’ın CommandText’i nasıl iÅŸleyeceÄŸini belirtir.

CommandText bilgisinin deÄŸeri:

adCmdText Komut metninintext olarak deÄŸerlendirilmesini saÄŸlar.

adCmdTable Tablodaki bütün kayıtlar için bir SQL sorgu kullanılması.

adCmdTableDirect Provider’ın tablodaki bütün kayıtları döndürmesi.

adCmdTable Komut metninin bir tablo adı olarak değerlendirilmesi.

adCmdStoredProc Komut metninin bir stored prodecure olarak deÄŸerlendirilmesi.

adCmdUnknown Komut metni tipinin argümanının bilinmemesi.

adExecuteAsync Komutunzaman uyumsuz olarak iÅŸletilmesi.

adFetchAsync CacheSize özelliği ile belirtilen miktarın dışında kalan satırları belirtir.

Bir SQL Server Veritabanına Bağlanmak

ADO kontrolü aracılığıyla Sol Server’a baÄŸlanmak için ÅŸu deyimler kullanılır:

Dim cnn as New ADODB.Connection

Cnn.Open “driver = {SQL Server};

Server=<servername>; uid=<uid>; pwd= <password>;database=<databasename>”

Aşağıdaki örnek bir SQl veritabanına bağlantıyı sağlar:

Dim cnn as New ADODB.Connection

Cnn.Open “driver={SQL Server};Server= svrsql;uid=sa;pwd=;database=adresler”

Bir Access Veritabanına Bağlanmak

AÅŸağıdaki örnek ise bir Microsoft Access veritabanına baÄŸlantıyı gösterir. Bu baÄŸlantıda data provider: “JOLT OLE DB”dir.

Dim cnn as New ADODB.Connection

With cnn

.ConnectionString = “c:\my documents\adresler.mdb”

.Provider = “Microsoft.Jet.OLEDB.3.51”

.Open

End With

DSN Kullanılarak Bağlantı Kurmak

Dsn kullanmak bağlantı kurmanın en kolay yoludur.Çünkü veri kaynağı ile bağlantının detayını DSN sağlar. Aşağıdaki bağlantıda sadece DSN kullanılmaktadır:

Dim cnn as New ADODB.Connection

Cnn.Open “Adresler”

Bir bağlantının özelliklerini düzenlemek için yaygın olarak With deyimi kullanılır. Bir bağlantı açıldıktan sonra birçok özellik read-only olur. Bu nedenle özelliklerin değişmesi için önce bağlantı Close edilir. Ardından yeniden açılır. Aşağıdaki örnekte bir DSN tanımaına bağlantı yer almaktadır:

Dim cnn as New ADODB.Connection

With cnn

.Mode = adModeReadWrite

.CursorLocation = adUseServer

.Open “adresler”

End With

Error Nesnesi

Error object(hata nesnesi), ADO’yu içeren bir iÅŸlemde oluÅŸan veri eriÅŸim hatalarının ayrıntısını içerir. Hata nesnesinin özelliklerinden yararlanarak oluÅŸan her hata hakkında bilgi elde edilir. Bu özelliklerde bazıları ÅŸunlardır:

Description özelliği, hata alarmının metnini içerir. Number özelliği, hatanın değerini gösterir. Source(kaynak) özelliği, hataya neden olan nesneyi belirler. Bu özellikle bir veri kaynağına bağlanıldığında; birden fazla hata ortaya çıktığı durumlarda kullanılır.HelpFile ve HelpContext özellikleri, hata için uygun Microsoft Windows Help dosyalarını belirtir. SQLState ve NativeError özellikleri ODBC veri kaynakları hakkında bilgi sağlarlar.

Command Nesnesi

Command nesnesi bir baÄŸlantı üzerinde iÅŸletilecek özel bir query ya da komut yaratmak için kullanılır. Command nesnesinin ana amacı stored procedure’ların ve parametreli komutların çalıştırılmasını saÄŸlamaktadır. Bir komut nesnesi bir baÄŸlantı üzerinde bağımsız olarak yaratılır. Ä°ÅŸletilmeden önce veri kaynağına baÄŸlı olan aktif connection ile iliÅŸkilendirilir. Command nesnesi ile bir veri kaynağına kaşı iÅŸletilmek için kullanılacak belli bir komut tanımlanır. Bu Nesneler, bir recordset nesnesinin yaratılması ve kaynakların elde edilmesi için kullanılır.

Command Nesnesinin Özellikleri

Özellik Açıklama Varsayım Değer aralığı

Active Connection İlgili bağlantıyı döndürür. Yok Connection nesnesi

Command Text Komut nesnesi Yok Deyim

Command Timeout İşletilecek komutu bekleme süresi 30 0- Ulong(maksimum)

Command Type Ä°ÅŸletilecek komut tipi adCmdNothing Enum

Name Bağalantı tipinin adı Yok Deyim

Parameters Parameter nesnelerinin birleÅŸimi Yok N/A

Prepared Komutun derlenmiş olması False True/False

Properties Özellikler birleşimi N/A N/A

Active Connection özelliği ile açık bir bağlantıyla bir komut nesnesi birleştirilebilir. CommandText özelliği, komutun metinsel(deyim olarak) tanımını içerir. Bu özelliğin içeriği kullanıcıya özeldir. Bir SQL deyimi olabileceği gibi sağlayıcının desteklediği herhangi bir komut formatında da olabilir. Bu özellik Command nesnesine bağlandığı zaman nesne açık bir bağlantıya ilişkilendirilmiş ise, Execte veya Open metodları çağrıldığı zaman sorgu ADO tarafından hazırlanır. Command Type özelliğinin değerine göre ADO, CommandText özelliğini değiştirebilir.

CommandTimeout özelliÄŸi ile bir komutun iÅŸletilmesi için beklenecek süre saniye biçiminde belirtilebilir. EÄŸer bu sürede komutun iÅŸletilmesi tamamlanmamışsa hata oluÅŸur. CommandType özelliÄŸi ise performansı artırmak için komutun çalıştırılmasından hemen önce komut metninde belirtilen komutun tipi belirlenir. EÄŸer kullanılan komutun tipi biliniyorsa, bu özelliÄŸini kullanılması ADO’nun doÄŸrudan ilgili koda yönelmesini saÄŸlar. Bir komut yaratıldığında komutun iÅŸleyiÅŸini denetlemek için belli özellikler düzenlenir.

Execute metodunu kullanılarak, komut iletilir ve recordset nesnesi yaratılır. Komut nesnesi üzerinde işletilen bu metod, nesnenin CommandText özelliğinde belirtilen sorguyu çalıştırır.

With cmd

Set .ActiveConnection = cnn

.CommandText = strSQL

.Execute intRecordsAffceted

End With

CommandType özelliğinin değerleri

AdCmdText 1 CommandText deÄŸerini bir metin olarak deÄŸerlendirilmesini saÄŸlar.

AdCmdTable 2 CommandText’in bir tablo adı içermesini saÄŸlar.

AdCmdStoredProc 4 CommandText’in bir stored procedure içermesini saÄŸlar.

AdCmdUnknown 8 CommandType bilinmiyor.

AdCmdFile 256 Verilerin dosyadan almayı sağlar.

Name Özelliği

Name özelliği bir command işletildiğinde dinamik bir bağlantının oluşmasını sağlar.

State Özelliği

Bir nesnenin şu andaki durmunu gösterir. State özelliğinin değerleri şunlardır:

adStateClosed 0 Varsayım. Command nesnesi kapalı.

AdStateOpen 1 Command nesnesi açık.

AdStateConnecting 2 Command nesnesi bağlanıyor.

AdststeExecuting 4 Command nesnesibir komutu iÅŸletiyor.

Command Nesnesinin Metodları

Command nesnesi ile işlem yapmak için çok sayıda metot kullanılır. Bu metotlar şunlardır:

Cancel Bir commandın işletimini iptal eder.

CreateParameter Bir parameter nesnesi yaratır.

Execute Bir komut ya da query’yi iÅŸletir.

Aşağıdaki örnekte bir Access veritabanı içinde yer alan bir sorgu(query) çalıştırlarak sonuçları DataGrid üzerinde gösterilmektedir.

Bir Sorguyu Çalıştırmak:

1.Yeni bir Vb projesi yaratın.

2.Referans olarak Ms ActiveX Data Objects 2.0 Library’ı ekleyin,

3.Componet olarak Ms DataGrid Control 6,0’ı ekleyin.

4.DataGrid kontrolünü form üzerined ekleyin.

5.Aşağıdaki kodu Form Load olayına ekleyin.

Dim cnn as New ADODB:connection

Dim cmd as New ADODB:Command

Dim rst as New ADODB:Recordset

With cnn

.CursorLocation = adUseClient

.Open “ADRESLER”

End With

‘sorguyu çalıştıracak komut çalıştırılır.

With cmd

.CommandType = adCmdStoredProc

.CommandText =”’IZMIRLI OGRENCILER’”

Set . ActiveConnection = cnn

End With

Rst.Open cmd

Set DataGridl.DataSource =rst

Parameter Nesnesi

Parameter nesnesi ise Command nesnesiyle birlikte parametrelerin ve argümanları temsil eder. EÄŸer çaÄŸrılmak istenen parametrik sorgu ya da saklanmış procedure’ın parametrelerinin isimleri ve özellikleri biliniyorsa, CreateParameter metodu ile Parameter nesnesi yaratılabilir. Böylece saÄŸlayıcıdan parametre bilgisini istemeden parametre deÄŸerlerinin yerleÅŸtirilmesi ve elde edilmesi saÄŸlanır. Parametre nesnesinin özellikleri ÅŸunlardır: Name özelliÄŸi ile parametrenin ismi elde edilebilir. Value özelliÄŸi ise parametrenin deÄŸerini gösterir. Ayrıca Attributes, Direction, Precision, Size, Type gibi özellikleri ile parametrenin diÄŸer özellikleri düzenlenir.

Recordset Nesnesi

Recordset nesnesi ADO içinde en çok kullanılan nesnedir. Recordset nesnesi veri kaynağından gelen verileri içerir. Bir komut ya da query çalıştırıldığında elde edilen kayıtları recordset nesnesi içerir. Recordset nesneleri genellikle aktif connection ve command ile oluşturulur. Bunun dışında Recordset nesneleri bağımsız olarak da kullanılabilir.

Recordset nesnesi ,bir tablonun bütün kayıt kümesini veya çalıştırılan bir komutun sonuçlarını içerir. Kayıt düzeyinde verinin yönetilmesi için kullanılan recorset nesneleri kayıtlardan (satırlar) ve alanlardan (sütunlar) oluşur. İstenildiği kadar Recordset nesnesi yaratılabilir. Farklı Recorset nesneleri , hiçbir karışıklığa neden olmadan aynı tabloya erişebilir ve buradaki kayıtları işleyebilir.

Bir recordset nesnesi yaratılacağı zaman dört değişik gösterici (cursor) tipinden birini kullanabilir:

·Dynamic Cursor ,diğer kullanıcılar tarafından yapılan eklemelerin ,değişikliklerin ve silmelerin görülmesini sağlar ve recordset üzerinde yapılacak tüm hareketlere izin verir.

·Keyset Cursor ,diğer kullanıcıların eklediği kayıtların görülmesini engeller. Recordset içindeki her türlü harekete izin verir. Diğer kullanıcıların yaptıkları veri değişiklikleri görülebilir.

·Static Cursor ise belli bir verinin bulunması ya da raporların üretilmesi için kullanılacak veri setinin değişmeyen bir kopyasını yaratır. Veri nesnesi üzerinde her türlü harekete izin verir. Diğer kullanıcılar tarafından yapılan eklemeler ,değişiklikler ve silmeler görünmezler.

·Forward-only-Cursor ise sabit göstericiye benzer bir şekilde çalışır. Fakat kayıtlar arasında sadece ileriye doğru hareket etmeye izin verir.

Recordset açılmadan önce onun CursorType özelliği ayarlanır. Eğer hiçbir gösterici tipi belirtilmezse ,ADO veri erişim yönteminde Forward-only varsayım olarak kullanılır. Recordset nesnesi yaratıldığı zaman o andaki kayıt ilk kaydı gösterecek şekilde ayarlanır. Bu anda BOF (Beginning of File-Dosya Başı) ve EOF (End of File-Dosya Sonu) özellikleri False değerine sahiptir.

BOF özelliği ,o andaki kaydın recordset nesnesi içindeki ilk kayıttan önceki kayıt olduğunu ,EOF özelliği ise o andaki kaydın recordset nesnesi içindeki son kayıttan sonraki kayıt olduğunu belirtir. BOF ve EOF özellikleri ,recordset içinde kayıt olup olmadığına ya da kayıtlar arasında dolaşırken recordet nesnesinin sınırlarının dışına çıkılıp çıkılmadığına karar vermek için kullanılır.

RecordCount özelliÄŸi ise recordset nesnesi içerisinde kaç kayıt olduÄŸunu gösterir. EÄŸer ADO recordset içindeki kayıt sayısını belirleyemezse RecordCount’un deÄŸerini –1 olarak döndürür.

For i = 1 to RecordCount

-iÅŸlemler-

Next i

Connection ve Command nesnelerini kullanmadan doÄŸrudan recordset aracılığıyla verilere eriÅŸmek daha kolay ve kısa bir yöntemdir. Bir command iÅŸletildiÄŸinde recordset yaratılmamışsa; dönen kayıtlar default recordset içinde yer alır. Ancak Default Recordset’in kullanımı için uygun CursorType ve LockType özelliklerinin düzenlenmesi gerekir.

Dim cnn As New ADODB.Connection

Dim cmd As New ADODB.Command

Dim rstDefault As New ADODB.Recordset

With cnn

.CursorLocation = adUseClient

.Open “ADRESLER”

End With

Set rstDefault = cnn.Execute (“Select * From Ogrenciler”)

Bir recordset yaratıldığında herhangi bir aktif komut kullanılmadıysa Recordset boş olur. Böylece program içinde yaratılan recordset nesnesi istenildiği zaman doldurulur. Bir diğer olanak ise recordset nesnesinin istenildiği zaman kapatılması ve istenildiği zaman yeniden (başka komutlarla) açılabilmesidir. Aşağıda örnekte bir recordset kapatılmakta ve ardından yeni bir veri kaynağı ile açılmaktadır;

rst.Close

rst.Open “Select TEL, BORCU, from Ogrenciler”

Recordset ile çalışma sırasında çok sayıda özellik kullanılır:

Özellik Açıklama Varsayım Aralık

AbsolutePage Kayıtseti içindeki mutlak sayfayı döndürür. -1 >=0

AbsolutePosition Aktif kaydın mutlak konumunu döndürür. -1 >=0

ActiveCommand Aktif komutu verir. Yok Komut nesnesi

ActiveConnection Aktif bağlantıyı verir. Yok Bağlantı nesnesi/deyimi

BOF Kayıt göstergecinin birinci kayıttan önce True True/False

olması.

Bookmark Mevcut kaydı belirleyen bilgi. Provider’a baÄŸlı Provider’a baÄŸlı

CacheSize Ön belleğe atılacak kayıt sayısını düzenler. 1 sadece ileri.10 bütün >= 1

göstericiler.

CursorLocation Göstericinin yerini düzenler. Provider’a baÄŸlı Enum

CursorType Cursor tipini verir. AdOpen Enum

FowardOnly

EditMode Mevcut kaydın değiştirilme durumunu verir. AdEditNone Enum

EOF Kayıt göstregecinin son kayıttan önce olması. True True/False

Fields Veri alanlarını içeren bileşim nesnesi. N/A N/A

Filter Filtre deÄŸeri adFilterNone Enum

LockType Kilitlemeyi düzenler. AdLockRead Enum

Only

MaxRecords Alınacak kayıt sayısını verir. 0 >=0

PageCount Sayfa sayısını verir. 0 >=0

Pagesize Bir sayfadaki kayıt sayısını verir. 1 >=0

RecordCount Kayıt sayısını verir. 0 >=0

Sort Sıralama düzenini belirler. Boş Deyim

Source Komut kaynağı Boş Deyim ya da nesne

State Recordset’in mevcut durumu. AdStateClosed Enum

Status Kayıtların güncellenme durumu. N/A Enum

Bir recordset’in özelliklerinin düzenlenmesi için önce recordset yaratılır. Recordset bir connection ya da command ile iliÅŸkilendirilir. Ardından veri kaynağına eriÅŸim, kilitleme ile ilgili düzenlemeler yapılır ve recordset oluÅŸturulur.

CursorType Özelliği

CursorType özelliÄŸi recordset içindeki hareketi kontrol eden bir özelliktir. Olası cursor tipleri data provider’in desteÄŸiyle mümkündür. Provider tarafından desteklenmeyen bir cursor kullanıldığında ADO varsayım olarak en yakınını kullanır.

Sabit Değer Açıklama

AdOpenForwardOnly 0 Sadece ileri.

AdOpenKeyset 1 Güncel veri içerir. Geriye doğru hareket edilir.

AdOpenDynamic 2 Veri üzerinde işlem yapılır. Güncel veri içerir. Geriye doğru hareket

edilir. Bookmark kullanılabilir.

AdOpenStatic 3 Veri sabittir. Geriye doÄŸru hareket edilir.

Kullanılcak cursor tipi duruma göre değişir. Eğer veri seti geriye doğru okunmayacaksa adOpenForwardOnly tipini kullanmak uygulamanın hızını artırır.

LockType Özelliği

LockType özelliği bir recordsetin kilitlenmesi için kullanılır.

AdLockReadOnly 1 Verileri sadece okunur ÅŸekildedir. DeÄŸiÅŸtirilemez.

AdLockPessimictic 2 Üzerinde işlem yapılan veriler satır bazında kilitlenir. Başkalarının erişimi kontrol

edilir.

AdLockOptimistic 3 Üzerinde işlem yapılan veriler kilitlenemz.Başkaların erişimi kontrol edilir.

AdlockOptimistic Batch 4 Değişiklikler toplu yapılır.

Bookmark Özelliği

Bookmark özelliği recordset içinde mevcut bir kaydın konumunu kayıt eder. Daha sonra istenildiğinde bu konuma geri dönülebilir. Recordset açıldığında her kayıda tek bir bookmark atanır.

EOF Özelliği

Kayıt setinin sonunu gösterir. EOF özelliği kullanıcının en son kayıdı geçmeye çalışmasında True değerini verir.

While Not rst.EOF

‘kayıt üzerinde iÅŸlemler

rst.MoveNext

Wend

BOF Özelliği

Kayıt setinin başını gösterir. EÄŸer bir cursor ,recordset’in birinci kayıdından öne geçerse BOF deÄŸeri True olur. EÄŸer recordset boÅŸ ise BOF ve EOF deÄŸeri True olur.

Recordset Nesnesinin Metotları

Recordset nesnesi üzerindeki çok sayıda işlem recordset nesnesinin metotlarıyla yapılır.

AddNew Bir kayıt ekler.

Cancel Mevcut iÅŸlemi iptal eder.

CancelBatch İşlenecek kayıt kümesini iptal eder.

CancelUpdate Mevcut kayıda yapılacak olan değişiklikleri ya da eklemeleri iptaL eder

Clone Mevcut recordseti kopyalar

Close Kapatır

Delete Bir ya da daha çok kayıdı siler

Find Bir kayıdı bulur

Getrows Bir kayıt kümesini iki boyutlu bir diziye kopyalar

GetString Kayıtları bir text string olarak döndürür

Move Belli bir kayıda gitmeyi sağlar

Movenext Bir sonraki

MovePrevious Bir önceki

MoveFirst Birinci

MoveLast Sonuncu

NextRecordset Birleşik bir komut içindeki bir sonraki recordseti açar

Open Bir komutu iÅŸletir ve cursor’u açar

Requery Bir komutu yeniden iÅŸletir ve recordseti yeniden oluÅŸturur

Resync Ön belleğe alınan kayıtları yineler

Save Açık bir recordseti bir dosyaya kayıt eder.Bu dosya daha sonra açılabilir

Supports Recordset provider’in hangi cursor seçeneklerini desteklediÄŸini belirtir

Update Yapılan değişiklikleri kayıt eder

UpdateBatch Veri kaynağı üzerindeki bir grup güncelleme işlemini yapar

Move metodunun yanısıra MoveFirst ,MoveLast ,MoveNext ,MovePrevious metotları ile o andaki kayıtta yer değişikliği yapılabilir. Bu komutlar recordset üzerinde hareket etmek için yaygın olarak kullanılır.

Forward-Only olarak gösterilmiş recordset nesneleri sadece MoveNext metodunu desteklerler.MoveFirst metodu o andaki kayıdın recordset içindeki ilk kayıt ,MoveLast metodu ise o andaki kaydın recordset içindeki son kayıt olmasını sağlar.

MoveNext metodu ,o andaki kayıt pozisyonunun bir kayıt ileri ,MovePrevious metodu ise bir kayıt geri gitmesini sağlar. Kayıtlar üzerindeki bu hareketin başını ve sonunu kontrol etmek için BOF ve EOF özellikleri kullanılabilir.

Recordset nesneleri iki tip güncellemeyi desteklerler: Anında ve küme halinde. Anında yapılan güncelleme de Update metodu çağrıldığı anda veri üzerinde yapılan tüm değişiklikler veri kaynağına yazılır. Bu işlemler AddNew ve Update metodlarıyla yapılır.

Eğer veri sağlayıcı küme halinde güncellemeyi destekliyorsa ,birden fazla kaydın değişiklikleri önce bir ön bellekte saklanır ve UpdateBatch metodu ile yapılır. Güncelleme işlemi sırasında recordsetin Status özelliği kullanılarak kaydın durumu kontrol edilebilir. Bununla birlikte küme halindeki güncellemeler sadece Keyset ve Static göstericilerle birlikte kullanılabilir.

Recordset Nesnesiyle Verilere Erişmek ve Görmek

Recordset nesnesi Connection ve Command nesnesi ile ya da bağımsız olarak verilere erişimi sağlar.

Sıralama (Sort) ,Arama (Find) ve Filtreleme

Recordset nesnesi belli bir kayıdı bulmak (find) ,kayıtları sıralamak ve filtrelemek (Recordset içinde sadece belli kayıtları süzmek) için de özelliklere ve metodlara sahiptir. Sort özelliği recordseti belli bir alana göre artan ya da azalan sırada sıralar. Filter özelliği belli bir değeri içeren kayıtları gösterir. Find metodu ise kayıtlar içinden belli bir kaydı bulmayı sağlar.

Sort özelliği

Sort özelliği recordsetin sıralama düzenini belirler. Sıralama bir kolona göre yapılır. Sıralama ASC (Artan) ya da DESC (Azalan) biçimde olur. Eğer herhangi bir sıralama düzeni belirtilmezse o zaman ASC varsayım olarak kullanılır.

Filter özelliği

Filter özelliÄŸi ,bir recordset ile bir deÄŸere göre süzgeçten geçirmeyi ve sadece o deÄŸer olan kayıtların görünebilir olmasını saÄŸlar. ÖrneÄŸin ili “Ä°zmir” olan kayıtların filtrelenmesi gibi. EÄŸer yüz kayıttan sadece on tanesi “Ä°zmir” deÄŸerine sahipse recordsetin o kayıdı görünür. Ardından bütün kayıtların gösterilmesiyle filtreler ortadan kaldırılır.

rst.Filter = “ILI= ‘IZMIR’”

Filtrelemenin ardından bütün kayıtları göstermek için adFilterNone değerin kullanılır.

rst.Filter = ad.FileterNone

Filtreleme işleminde And ve Or deyimi de kullanılabilir:

Find Metodu

Find Metodu ile bir recordset üzerinde bir kolan içindeki belli bir deÄŸer aranır. AÅŸağıdakÅŸ örnekte Next düğmesine basıldıkça ili “Ä°ZMÄ°R” OLAN KAYITLAR BULUNUR.

Private sub cmdFindNext_Click( )

If rst(“IL”) = “IZMIR” Then

Rst.Find “IL=’IZMIR’”, l

MsgBox rst (“IL”)

Else

Rst.Find “IL=’IZMIR’”

MsgBox rst (“IL”)

End If

If rst.EOF Than Msgbox “Dosya tamamlandı”

End Sub

Girilen bir kısım bilgiden bir alanı aramak için ise”like” deyimi kullanılır:

Rs.Find “Ãœnvanı like ‘ ” & Text2& “%’ “

ADSL NEDÄ°R?

Asymmetric Digital Subscriber Line ya da kısaca ADSL (Asimetrik Sayısal Abone Hattı) sıradan telefon hatları üzerinden geniÅŸband eriÅŸimi saÄŸlayan bir bakır devre transmisyon teknolojisi olarak Internet kullanıcıları tarafından tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. 24 saat, 7 gün, 365 gün baÄŸlanma, baÄŸlanamama, kesilme gibi sorunlar olmadan, sabit ücret ödeyerek, aynı kalitede, deÄŸiÅŸmeyen yüksek hızda Internet’te olmak ve aynı anda aynı telefon hattı üzerinden telefonla konuÅŸma yapmak isteyen tüm Internet kullanıcıları için ADSL Ä°yidir.

İŞLETMELER İÇİN ADSL

ADSL, kendi ofisleri arasında WAN (GeniÅŸ Alan Ağı) baÄŸlantısı kurmak isteyen ve bunun yanında Internet’e eriÅŸmeye ihtiyaç duyan küçük ve orta boy iÅŸletmeler için ekonomik ve profesyonel bir çözüm alternatifidir. ADSL baÄŸlantısının gerek kiralık hatlı (leased line) WAN baÄŸlantıdan, gerekse dial-up Internet baÄŸlantısından fiyat bakımından ucuz, ama teknoloji bakımından üstün yanları vardır. Küçük ve Orta Boy Ä°ÅŸletmelerin Internet EriÅŸimi için ADSL Bir kısım orta ve küçük boy iÅŸletmeler Internet ihtiyaçlarını dial-up baÄŸlantı ile saÄŸlamaktadırlar. Genelde çok sınırlı kullanım olanakları olan ve paylaÅŸtırıldığında çok yavaÅŸlayan dial-up baÄŸlantı ÅŸekli, hem fiyat açısından hem de hız açısından verimsizdir. Kullanıcı dial-up için Türk Telekom A.Åž.’nin 0822’li hatlarından faydalanarak, bir ISP (Internet Servis SaÄŸlayıcı) üzerinden Internet’e baÄŸlanır. Dial-up baÄŸlantıda maksimum hız 56Kbps’dir. Ayrıca Internet baÄŸlantısı yapıldığı sırada telefon hattı sürekli meÅŸguldür ve Internet baÄŸlantısından sorumlu kiÅŸi Internet’e baÄŸlanma, baÄŸlanamama sorunları yaÅŸar. Kullanıcı Türk Telekom A.Åž.’ye Internet’e baÄŸlı bulunduÄŸu süre kadar, ISP’ye ise deÄŸiÅŸen seçeneklerle, ama düşük olmayan miktarlarda Internet servisi için ücret ödemek durumundadır. Bu yöntemle bütün gün kullanılan Internet baÄŸlantısı ofislere 100 ile 200 USD arasında aylık toplam fatura yükü getirmektedir.Tüm bu durum göz önüne alındığında küçük iÅŸletmeler için bir dial-up baÄŸlantının toplam aylık maliyeti hiç de az deÄŸildir. ADSL tüm bu durumu deÄŸiÅŸtirebilecek özelliklere sahiptir. Küçük ve orta boy iÅŸletme ADSL için baÅŸvurduÄŸu anda Türk Telekom A.Åž. varolan hatlardan birine ADSL tanımlar, aynı telefon numarası üzerinden yapılan bu iÅŸlemde yeni ek bir telefon hattı gerekmez. Hızı en az 128Kbps’dan baÅŸlayan ve 2Mbps’a varan ADSL sayısal kullanıcı hattı analog dial-up baÄŸlantıdan kat kat üstün bir teknolojiye sahiptir. Ä°ÅŸletme ihtiyacına göre bir hız seçtikten sonra, bu baÄŸlantıyı basit bir “hub” ile ya da hub özelliÄŸi olan modem ile 10 kiÅŸiye dağıttığında örneÄŸin hızı 256K ise kullananların her birinin hızı, en az daha önce dial-up tek baÄŸlantının hızına ulaşır. ADSL BaÄŸlantısı kurulduÄŸu telefon hattını asla meÅŸgul etmez. 24 saat kullanıma hazırdır ve sabit ucuz tarife ile direkt Türk Telekom A.Åž. üzerinden Internet baÄŸlantısı saÄŸlanır, ISP’ye ayrıca Internet baÄŸlantı ücreti ödenmez. ADSL üzerinden Internet baÄŸlantısının verimi çok yüksektir.

EV KULLANICILARI İÇİN ADSL

Yüksek Hız

ADSL, Internet kullanıcısına yüksek hız olanağı saÄŸlar… maksimum 56Kbps dial-up eriÅŸim hızı ADSL ile minimum 128Kbps’a, maksimum 2Mbps’a çıkmaktadır, kısaca ADSL, Internet kullanıcısını minimum 3, maksimum 50 kat hızlandırır.

Sürekli Bağlantı

ADSL, Internet kullanıcısına sürekli baÄŸlantı olanağı saÄŸlar… dial-up eriÅŸimde ÅŸart olan Internet’e baÄŸlanma gereÄŸi ve sinyal beklemek, baÄŸlanmak, baÄŸlantıyı bitirmek iÅŸlemleri ADSL ile ortadan kalkar, çünkü ADSL’de Internet baÄŸlantısı “deÄŸiÅŸmeyen fiyatla” süreklidir. …ve böylece Internet kullanıcısına zaman kazandırır.

Aynı Telefon Hattı Üzerinden Konuşma

ADSL, Internet kullanıcısına telefonla konuÅŸma olanağı saÄŸlar… hem de aynı anda, aynı telefon hattı üzerinden, her zamanki telefon numarasıyla, kısaca ADSL ile, ikinci telefon hattına ya da cep telefonundan konuÅŸmaya gerek kalmaz. …ve böylece Internet kullanıcısına Internet’teyken telefon etme özgürlüğü kazandırır.

Paylaşılmayan Özel Hat

ADSL, Internet kullanıcısına kendi özel hattını kullanma olanağı saÄŸlar… baÅŸka kullanıcılar Internet’e çıktığında hızda azalma olmaz çünkü ADSL ile, her aboneye kimse ile paylaşılmayan özel band geniÅŸliÄŸi ayrılmıştır ve bu özel hat asla meÅŸgul deÄŸildir. …ve böylece Internet kullanıcısına hep aynı hızda çalışma garantisini kazandırır.

Sayısal Teknoloji

ADSL, Internet kullanıcısına sayısal teknolojinin sunduÄŸu tüm olanakları saÄŸlar… kısaca ADSL ile, Internet’e baÄŸlanamama, kesintiler, belli saatlerde hızın düşmesi ve buna benzer analog dial-up eriÅŸimin tüm kısıtlamaları geçmiÅŸte kalmıştır. …ve böylece Internet kullanıcısına teknolojinin saÄŸladığı konforu kazandırır.

Sabit Ãœcret

ADSL, Internet kullanıcısına sabit ücretle Internet eriÅŸimi saÄŸlar… Türk Telekom A.Åž. tarafından ilan edilen aylık Internet eriÅŸim ücreti sabittir, üstelik ADSL’de, Internet servisi de aynı ücrete dahildir. …ve böylece Internet kullanıcısına para kazandırır.

Güvenli Internet Erişimi

ADSL, Internet kullanıcısına güvenli Internet eriÅŸimi saÄŸlar… ADSL’de, Kablo TV’deki paylaşımlı bant aralığı üzerinden Internet eriÅŸiminde söz konusu olan güvenlik risklerinin hiç biri yoktur. …ve böylece Internet kullanıcısına rahatlık kazandırır.

ADSL TEKNOLOJİSİNİN ÖZELLİKLERİ ÖZELLİKLERİ ve AVANTAJLARI

ADSL, mevcut telefon altyapısını kullanır.ADSL, internet kullanım maliyetlerini düşürür.ADSL abonelik başvuruları diğer alternatiflere göre daha hızlı yanıtlanmaktadır.İletişim ağında çıkabilecek sorunlar diğer sürekli data aktarım sistemlerine göre daha hızlı çözülür.ADSL ile mevcut teknolojinin verimi arttırılmış olur.ADSL bilgi iletişiminde sayısal sistemi kullanırISP ücreti, kullanım bedelinin içerisindedir. Ayrıca bu ve benzeri ücretler alınmamaktadır. .ADSL telefon hattını kullanıyor ama, internet kullanımı telefonu meşgul etmiyor.Sınırsız internet erişimi için seçilen hızın karşılığı olan bedelden başka bir ücret ödenmiyor.ADSL, İnternet erişimi, paylaşıma dayalı değildir. Erişim, kullanıcıya özel sağlanıyor. Bölgenizdeki kullanıcı sayısı hızınızı etkilemiyor.Mevcut ADSL donanımı, erişim hızını değiştirmeye olanak tanıyor.İnternet datasının kullanıcıya özel olması ve IP nin otomatik değişmesi veri güvenliğini bir kat daha arttırıyor.Donanım ve kurulum maliyetleri diğer sürekli internet ve data iletişim sistemlerine göre, onda bire varan oranlarda daha ucuz ve her hız seçeneği için aynıdır.ADSL, network ortamında, internetin ortak kullanılmasına izin verir. .ADSL, video konferans, web-Tv. gibi yüksek bant genişliği gerektiren uygulamaları destekliyor.ADSL ile geniş alan networkleri oluşturmak da mümkündür. ADSL ile internet üzerinden eş zamanlı ses ve görüntü aktarabilmektedir.Dial-up bağlantılarda ve kablo internette görülen bağlantı kopmaları, bant daralmaları ADSL teknolojisinin tercih edilmesiyle tarihe karışıyor. ADSL diğer sürekli data iletişim sistemlerine göre daha çok sayıda kullanıcıya ve daha geniş coğrafi alanlara hitap ediyor.ADSL, yüksek hızlar sunabilen uydu internet teknolojisine göre daha ucuz ve daha hızlı olduğu gibi; Uydu teknolojisinin en önemli sıkıntısı olan kötü hava koşullarından etkilenmiyor..Uydu internet erişimi dial-up bağlantıya ihtiyaç duymaktadır. Bu hem kullanım maliyetlerini arttırmaktadır, hem de upload, dial-up bağlantının kapasitesi ile sınırlanmaktadır. ADSL dial-up balantıya ihtiyaç duymamaktadır.ADSL, network ve internet erişimini destekleyen her türlü bilgisayarda uygulanabilmektedir. ADSL donanımının, teknik destek ve uygulama maliyetleri alternatiflerine göre oldukça ucuzdur.

KULLANIM HAKKI (COPYRIGHT) Çoğu yazılımların kullanım hakları belirlenmiştir. Yazılımın kullanım hakkı o yazılımı alan kişiye aittir. Son kullanıcı tarafından kopyalanamaz. Dağıtılamaz. Sadece satıcı tarafından kopyalanır.Lisans Anlaşması ile kullanılan yazılımlar:Satıcı ile son kullanıcı tarafından Lisans anlaşması yapılır. Bu lisans anlaşması yazılı olabileceği gibi, yazılım kurulurken başlangıçta da yapılabilir.Tek kullanıcı için lisans sözleşmesi yapılan yazılımlar, çok kullanılıcı için lisans sözleşmesi yapılan yazılımlar, anlaşmalı sayıda kullanıcı için lisans sözleşmesi yapılan yazılımlar ve site lisanslı yazılımlar vardır.

Kesinlikle:

·o Bilgisayarı başkalarına zarar vermekte kullanmayın.

·o Bilgisayarla, başkalarının işine mani olmayın.

·o Başkalarının dosyalarını karıştırmanın yollarını aramayın.

·o Bilgisayarı hırsızlık yapmakta kullanmayın.

·o Bilgisayarı yalancı şahitlikte, sahte delil hazırlamada kullanmayın.

·o Sahibinden izinsiz başkalarının bilgisayar kaynaklarını kullanmayın.

·o Başkalarının fikirlerini bilgisayarla çalıp kendinize mal etmeyin.

·o Sosyal içeriğini düşünmeden bir program yazmayın.

·o Bilgisayarı, saygı ve ilgi göstererek kullanın.

BÄ°LGÄ°SAYAR ve SAÄžLIK

Bilgisayarın sağlığa zararlarından korunma

(Kaynak: Dr. Ferruh Yavuz, TBD bilişim Bilişim Kültürü Dergisi, Sayı 69, Haziran 1998)

Bilgisayarın karşısında otururken şunlara özen göstermeliyiz.

Masa yüksekliği 65-70 cm.

·Yüksekliği ayarlanabilir, sırtı bele uygun ve esnek bir ergonomik koltuk

·Omuzlar rahat bırakılmış

·Dik oturulmuş ve sırt desteklenmiş

·Kollar yatay veya biraz yukarıda

·Dirsek ve eller düz bir çizgide

·Bacakların üst kısmı yatay

·Dizler 9 veya 110 derece açıda olmalı

Gözlerimizin sağlığı için:

·Bilgisayar kullanmadan önce bir göz muayenesinden geçmeli, görme bozukluğu varsa mutlaka düzeltilmeli

·Ekrandan 45-75 cm. uzakta oturmalı

·Ekranın üst kenarı ile göz hizasının aynı seviyede olmasına dikkat etmeli

·Kağıt tutucu kullanıyorsak bunu ekranla aynı hizada tutmalı

·Odanın loş ışıklı, aydınlatma 30-50 mumluk ve indirekt olmalı

·Işık ekrana dik açıyla gelmemeli

·Işık yansıma ve parlamaları önlemeli

·15-20 dakikada bir kısa süre gözleri uzağa odaklayarak göz kaslarının dinlenmesi sağlanmalı.

Bunların yanı sıra:

·Saat başı mola vererek odayı temiz hava ile doldurmak ve ufak ekzersizler yapmak

·Hamilelerin ekran başına geçmemelerini sağlamak gerekiyor.

YEDEKLEME ve DOSYA BAKIMI Sabit diskte bulunan programların bir kopyasının diskete alınmasıdır. Yedekleme iÅŸlemini yapmak için disketlere ya da CD-ROM’lara yapılabilir. Yedekleme için arj, zip, backup programları kullanılabilir. Genellikle az kullanılan veriler sıkıştırılarak disketlere kopyalanır. Ayrıca çok önemli dosyalarında disketlere kopyalarının alınması kullanıcının dosyaların bozulmasına karşı önlem alması bakımından önemlidir.

Dosyalar, sabit disk üzerine yazılıp silindikçe tek bir dosya fiziksel olarak bir kaç parçaya bölünmüş olabilir. Bu da dosyayı okuma hızını yavaşlatır. Çünkü okuma kafası dosyanın tümü üzerinde çalışırken farklı noktalara gidip gelmek zorunda kalacaktır. Okuma hızını artırmak ve parçalan dosyaları birleştirmek için birleştirme) DEFRAG yapılır. Programlar-Donatılar-Sistem Araçları- Disk Birleştiricisi çalıştırılır.

Disk üzerinde zaman zaman farklı nedenlerden dolayı bazı dosyalar bozulabilir. Özellikle bir dosya üzerinde çalışırken bilgisayarın düğmeden kapatılması, elektrik voltajındaki değişikler vb. buna neden olabilir.

Bu bozuk programların bir kısmı kurtarılabilir. Bunun için Programlar-Donatılar- Sistem Araçları-ScanDisk komutu kullanılır.

Kullanıcı Arayüzü: Bilgisayar ve son kullanıcı arasında iletişime izin verir. Bilgisayara kullanıcıların girişlerini kabul eder ve hazırladığı çıkışları gösterir. Yazılım ve donanımı bütünleştirir. Kullanıcın yazılımın özelliklerini bilmesi ve bilgisayardaki ustalığı ile donanımı kontrol etmesini sağlar. Son kullanıcının, kullanıcı arayüzünü anlaması verimliliği artırır.

Diyalog Kutusu: Bilgisayar çalışırken bilgisayar bir mesaj gösterir.

Yardım Kutusu: Son yıllarda yapılan programlarda kullanıcının ihtiyacı olduğunda anında yardım edecek düzenlemeler yapılmıştır.

Menü Çubuğu: En üst satırda bulunur.

Açılan (Pull Down) Menüler: Menü çubuğunun üzerine basıldığında belirir.

Simgeler: Belli bir işi yapan şekillerdir. Üzerinde disket simgesi olan şekil, çalışılan dosyayı diske kaydeder.

Düğmeler: Üzerine basıldığında bir işi yapmak üzere kilitlenir. Örneğin, koyu K simgesine basıldığında, sürekli olarak koyu yazı yazar. Tekrar koyu K simgesine basılırsa normal yazı yazılır.

Dizinler ve Dosya Adları

C:\Dizinadı\dosyaadı.dosya uzantısı. Örneğin:

C:\Belgelerim\yazılı1.doc

C:\ Sürücü adı

Belgelerim\ Dizin adı dosya adı dosya uzantısı

yazılı1 dosya ismi

doc dosya uzantısı

BİLGİSAYAR AÇILIRKEN NELER OLUR?

Bilgisayar açıldığı zaman, aşağıdaki işlemler sırasıyla yapılır.

·Bilgisayar, ilk olarak ROM’da bulunan küçük bir programı çalıştırır. Bu program, ana belleÄŸin doÄŸru çalışıp çalışmadığını denetler. EÄŸer bir sorunla karşılaşırsa ekrana mesaj yazar.

·Ana bellek denetlendikten sonra, bilgisayar A disk sürücüsünde disk olup olmadığını araÅŸtırır. EÄŸer varsa, ROM’daki program diskteki iki sistem kütüğünü yükler. Bu iki sistem kütüğünü yükler. Bu iki sistem kütüğü diskte yoksa veya A disk sürücüsünde disk yoksa, aynı iÅŸlem, sabit disk=C üzerinde tekrarlanır. Bu da baÅŸarılı olmazsa bilgisayar açılmaz. Çünkü iÅŸletim sistemi ana belleÄŸe yüklenememiÅŸtir.

·Bu iki program çalıştığı zaman, bilgisayar aynı diskte CONFIG.SYS adlı bir dosya arar ve bulursa buna göre sistemin çalışma ortamını düzenler. Eğer böyle bir dosya yoksa sistem normal parametreleri kullanarak çalışma ortamını düzenler.

·Aynı programlar daha sonra diskte, COMMAND.COM adlı bir programı arar ve bunu çalıştırır. Bu program, DOS işletim sisteminin iç komutlarını içerir. COMMAND.COM programının çalıştırılması, işletim sisteminin bir kopyasının ana belleğe konması demektir. Bu program, bilgisayar açık kaldığı sürece ana bellekte kalır.

·Bilgisayar daha sonra diskte AUTOEXEC.BAT adlı bir toplu işlem kütüğünü arar. Toplu işlem kütükleri içlerinde bir ya da daha fazla program çalıştırma isteği olan kütüklerdir. Bu dosyayı bulduktan sonra bu dosyada bulunan komutları çalıştırır.

·WINDOWS 95/98/2000 işletim sistemi yüklenir.

BiLGiSAYARIN TANIMI VE KISA TARiHÇESi

Bilgisayar (Ingilizce computer )uzun ve çok karmasik hesaplari bile büyük bir hizla yapabilen, mantiksal (lojik ) baglantilara dayali karar verip islem yürüten makinadir. Kisacasi bilgisayar, bilgi isleyen elektronik bir makinadir. Bilgisayarin Tarihçesi: Kusaklara göre 4 sinifa ayirabiliriz; 1. Kusak Bilgisayar :1945 yilinda ENIAC adli Bilgisayarin yapimi ile baslar, 2. Kusak Bilgisayar :1952 yilinda TRANSISTÖRÃœN bulunmasiyla, 3. Kusak Bilgisayar :1958 yilinda ENTEGRE DEVRENIN gelismesiyle, 4. Kusak Bilgisayar :1965 yilinda KARMASIK ENTEGRE DEVRENIN bulunmasiyla baslayip günümüze kadar uzanir. Insanoglu, M.Ö. 3000 yillarinda parali alisverisin baslamasi ile sayma islemine ihtiyaç duydu. M.Ö. 2600 yillarinda ise bu islemlerde kullanilmak üzere Abaküs adi verilen hesaplayicilar bulundu. Ingiliz Matematikçisi Charles Babbage 1812 yillarinda fark makinasi üzerinde çalismaya basladi. 1871 yilinda öldügünde, bu Analitik makinasi istenilen seviyeye gelememisti. Babbage’in yaptigi hesaplar ve çizimleri, hesap makinalarinin ve bilgisayarlarin temelini olusturdugundan, ona bilgisayarin babasi denmistir. Bugün bilgisayarlar ikili sayi sistemine göre çalismaktadir. Ikili sistemi ise 1854 yilinda Matematikçi George Boole tarafindan bulunmustur. 1937 yilinda IBM sirketi adina çalisma yapan Hardvard Ãœniversitesi hocalarindan Howard Aiken ve Browne’un gelistirdigi Mark 1, ilk defa olarak insan müdahalesi olmaksizin çalisan sayisal otomatik bilgisayar olma unvanini elde etti. Mark 1 adli bu makina, delikli kagit seritle çalisan, dört islemi yapabilen, verilen degerleri karsilastirabilen, depoladigi bilgileri kullanabilen bir makinaydi. 1945 yilinda tamamen elektron lambalarindan olusan ENIAC adli bilgisayari Pennsylvania Ãœniversitesi arastirmacilari yaptilar. 1945-59 yillari arasinda gelistirilen bilgisayarlar ise transistörlü, elektronik lambali bilgisayarlardir. 1959-64 yillari arasinda gelistirilen bilgisayarlar ise transistörlü bilgisayarlardir. 1964-70 yillari arasinda ise entegre devreli bilgisayarlar. 90′li yillarda ise bilgisayarlar hacim olarak küçülmüs, hiz, bellek ve teknik özellikleri bakimindan oldukça yüksek kapasitelere iilasmistir. KISISEL BILGISAYARLAR (PERSONAL COMPUTER-PC) IBM (International Bussines Machine ) firmasi 1981 yilinda ilk PC’yi üretti. Bu bilgisayarin piyasada çok satilmasi üzerine, diger rakip bilgisayar firmalari da bu bilgisayara uyumlu ve benzer ürünler imal etmeye basladilar. Su anda IBM uyumlu tüm bilgisayarlar PC (Personel Computer - Kis;isel Bilgisayar) olarak adlandirilmaktadir. PC (KISISEL BILGISAYAR) ÇESITLERI CPU (Central Processing Unit - Merkezi Islem Birimi) çesitlerine göre bilgisayarlar su sekilde siniflandirilabilir: XT 8088 veya 8086 islemciye sahiptir ve 1978 yilinda üretilrriistir. Bir disket sürücü ve 512 Kilobyte çalisma bellegi (RAM) vardir. 8 bitliktirler v,. çalisma hizlari 12 MHz in altindadir. Bu model bilgisayarlar artik eskimis durumdadir. Örnegin Windows 3.1 programi en az 16 bitlik bir bilgisayarda çalismaktadir. AT 1 6 bitlik 80286 is;lemciye sahiptirler . Hizlari 20 MHz e ulasmaktadir. AT bilgisayarlar XT bilgisayarlardan daha hizlidir. Çünkü ayni sürede 8 bit yerine 16 bitlik islem yapmaktadir. Bu bilgisayarlar da artik imal edilmemektedir. 386 DX 32 bitlik 80386 Dx islemciye sahiptir. 1985 yilinda üretilmistir. Çalisma hizlari AT bilgisayarlardan daha yüksektir ve 16, 20,33, 40 MHz olabilmektedir. Ayrica bu bilgisayarlar ile multi-tasking (ayni anda birden çok islem) yapabilmektedir. 386 SX Kendi içinde (intern) çalismasi 386 DX’de oldugu gibidir. Ancak diger elektronik elemanlarla iletisimi (extern) 32 bit degil 16 bittir. Bu nedenle 386 DX ten % 25-30 oraninda daha yavastir. 486 DX 386 DX gibi 32 bitliktir. Ancak CPU nun yaninda bir aritmetik islemci, 8 Kilobyte büyüklügünde bir ön bellek ve bir ön bellek denetleyicisi bulunmaktadir. 386 DX ten daha hizli çalisirlar ve aritmetik islemcisi nedeniyle yogun aritmetik islemleri hizla gerçeklestirirler. Bazi programlar (Auto CAD gibi - Mühendislik uygulamalari için kullanilir) aritmetik islemci olmadan çalismazlar. 486 SX 486 DX in ayni islemcisine sahiptir. 1989 yilinda piyasaya sürülmüstür. Ancak aritmetik islemci ve ön bellek yoktur. 386 SX’lerden daha hizli çalisirlar. 486 SX bilgisayara aritmetik islemci takilarak Auto CAD gibi aritmetik islemlere dayanan bazi programlar çalistirilabilirler. Ancak 486 DX in hizini yakalayamazlar. 486 X2 Iki çesidi vardir : 486 DX2 50 MHz 486 DX2 66 MHz 486 DX2 50 MHz islemci extem 25 MHz Intern 5O MHz hizdadir. Hem intern hem de extern 50 MHz olan 486 DX2′ den hizlidir. 486 DX2 66 MHz islemcili bilgisayar ise (extern 33 MHz, Intern 66 MHz hiz ile yukaridakiler arasinda en hizli bilgisayar olmaktaydi. (Pentium mimarisinden önce) 486 X4 Iki çesidi vardir : 486 DX4 75 MHz 486 DX4 1 00 MHz PENTIUM: EN SON ÃœRETILEN BILGISAYAR Bilgisayarda en son ulasilan teknolojik nokta Pentium mimarisidir. Yeni üretilen bu bilgisayarlar 300 MHz hiza ulasmislardir (Pentium 300). Pentium, Intel firmasinin 1992′de ürettigi bir mikroislemcidir. 64 bit ile çalismaktadir ve 163 mm2′lik bir alanda 3.1 milyon transistörü barindirmaktadir. Bu mikroislemcinin CPU hizi 60-66 MHz olarak üretilmistir. Daha sonralari 75 MHz, 100 MHz, 120 MHz, 166 MHz ve 200 MHz hizinda olanlar üretilmistir. Su anda Temmuz 1997 itibariyle Pentium 133′ten alt modellerin üretimi durdurulmus bulunmakta ve bugünlerde Pentium II denilen bilgisayarin üretim kararinin alindigi basinda yer almaktadir. Intel Pentium Pro adi verilen ve 1995 yilinda üretilen bilgisayar ise 306 mm2′lik bir alanda 20 milyon transistörü barindirmaktadir. Ancak yeni çikan bilgisayarlar 300 MHZ hiza kavusmuslardir.